TamSaha 264. Sayı / Kasım 2026

man golü kuralıyla finale yükseldi. Bu, bir Yunan takımının Ş ampiyon Kulüpler Kupası’nda çıktı ğ ı ilk ve bugüne kadarki tek final oldu. Final, 2 Haziran 1971’deWembley’de oynandı. 18 yıl önce BillyWright’ı yerde bıraktı ğ ı sahaya Puskás bu kez teknik direktör olarak döndü. Rakip, Johan Cruy ff ’un Ajax’ıydı ve Hollanda ekibi 83 bini a ş kın seyirci- nin önünde maçı 2-0 kazandı. Hikâ- yenin küçük bir devamı da vardı… Ajax, Kıtalararası Kupa’da oynamayı reddedince, Avrupa’yı Uruguay’ın Nacional takımı kar ş ısında Pus- kás’ın Panathinaikos’u temsil etti. Puskás, ertesi yıl Panathinaikos’la Yunanistan ş ampiyonlu ğ unu kaza- nacaktı. Sonraki yıllar onu dünyanın dört bir kö ş esine götürdü. Suudi Arabistan Millî Takımı’nı, Ş ili’de Colo-Colo’yu, Atina’da AEK’i, Mısır’da Al Masry’yi çalı ş tırdı. 1986’da Paraguay’da Sol de America’ya kulüp tarihinin ilk ş ampiyonlu ğ unu kazandırdı, ardın- dan Cerro Porteño’ya geçti. Avus- tralya’da South Melbourne Hellas’la 1991’de ulusal lig ş ampiyonlu ğ unu ya ş adı. Macaristan’ın kapıları ise ona uzun süre kapalı kaldı. Uzun yıllar bo- yunca adının basında yer almasına izin verilmedi ve Real Madrid’le Avrupa’da kazandı ğ ı kupalar ülke- sinde duyurulmadı. Puskás ancak 1981’de, 25 yıl sonra ilk kez Buda- pe ş te’ye dönebildi. Çocukluk arka- da ş ı Bozsik, Puskás’ın dönü ş ünü göremedi; 1978’de hayatını kaybet- mi ş ti. Bozsik’in o ğ lu Peter’in hatır- ladı ğ ına göre Puskás, izin verilen ilk dönü ş ünde eski dostları için yakla- ş ık 150 ki ş ilik bir ak ş amyeme ğ i verdi. Resmî biyografisinde, eve dönme iste ğ ini anlatırken kurdu ğ u cümle ş u ş ekilde yer alıyor: “Dönme arzumüç fil kadar büyüktü!” Demir Perde yıkıldıktan sonra, 1990’ların ba ş ında ülkesine kesin dönü ş yaptı. 1993 baharında, Dünya Kupası elemelerinin sonmaçları için kısa bir süreli ğ ine Macaristan Millî Takımı’nın ba ş ına getirildi ve geçici teknik direktör olarak dört maçta takımı yönetti. Hayatının son yıllarını Alzheimer hastalı ğ ıyla geçirdi. 2000’den itiba- ren ço ğ unlukla Budape ş te’deki Kútvölgyi Hastanesi’nde ya ş adı. 14 A ğ ustos 2005’te Real Madrid, onun onuruna Budape ş te’de bir gösteri maçı oynadı. Eylül 2006’da yo ğ un bakıma alındı ve 17 Kasım 2006’da 79 ya ş ında zatürreden hayatını kaybetti. Macar hükümeti ulusal yas ilân etti. Puskás devlet töreniyle u ğ urlandı ve 9 Aralık 2006’da Budape ş te’deki Aziz Stefan Bazilikası’na defnedildi. Hayatının son 15 yılında, bir zaman- lar kendisini hain ilân eden ülke ona hak etti ğ i de ğ eri vermi ş ti. Budape ş te’deki Népstadion, 2002’de onun adını aldı. Eski stad- yumyıkıldıktan sonra aynı yerde yükselen yeni yapı da 15 Kasım 2019’da Macaristan’ın Uruguay’a 2-1 yenildi ğ i maçla Puskás Arena adıyla açıldı. 67 bini a ş kın kapasiteli bu stadyum, 2021’de Avrupa Ş am- piyonası maçlarına, 2023’te Sevilla ile Roma arasındaki UEFA Avrupa Ligi finaline ve 30 Mayıs 2026’da Paris Saint-Germain ile Arsenal’ın kar ş ıla ş tı ğ ı Ş ampiyonlar Ligi fina- line ev sahipli ğ i yaptı. Böylece Av- rupa’nın en büyük kulüpmaçı, Real Madrid’le üç kez Avrupa ş ampiyonu olan bir yıldızın adını ta ş ıyan sa- hada oynandı. FIFA ise 2009’dan beri yılın en güzel golüne lâyık gör- dü ğ ü ödülü ‘Puskás Ödülü’ adıyla veriyor. İ lk Puskás Ödülü’nü, Porto’ya attı ğ ı uzakmesafe golüyle Cristiano Ronaldo kazandı. Bugün dünyanın bir yerinde atılan yılın en güzel golü, onun adıyla anılıyor. Mirasının belki de en güzel özeti bu. Puskás’ın kariyeri sava ş , diktatörlük, ayaklanma ve sürgünle kesildi; iki farklı ülkeninmillî formasını giydi; ikinci hayatına 31 ya ş ında ve fazla kilolarla ba ş ladı. Annesinin çoraplarından yapılmı ş paçavra toplarla ba ş layan hikâye, iki kıtada kupalarla sürdü ve Buda- pe ş te’de bir bazilikada sona erdi. Bütün bu kırılmalar arasında hiç de ğ i ş meyen tek ş ey, Wembley’deki ö ğ leden sonra BillyWright’ı yerde bırakan efsanevî sol ayaktı. 132 Teknik direktörlük kariyerinde en verimli dönemini Panathinaikos’ta ya ş adı.