TamSaha 263. Sayı / Ekim 2026

Pes etmek yerine aynı yıl Kana- da’da düzenlenen FIFA 19 Ya ş Altı Kadınlar Dünya Ş ampiyonası’na katıldı. Attı ğ ı altı golle Brezilya’yı dördüncülü ğ e ta ş ırken turnuvanın “Gümü ş Top” ödülünü kazandı. 2003 yazında, henüz 17 ya ş ınday- ken Brezilya AMillî Takımı’na ve ABD’deki Dünya Kupası kadrosuna dâhil edildi. İ lk grupmaçında Güney Kore filelerine 14’üncü dakikada penaltıdan gol attı. Ardından Norveç maçında attı ğ ı ş ık golle takımını sırtladı ve turnuvayı üç golle tamamladı. Kutup ayazında parmak arası terlikler 2003 Dünya Kupası’nda genç Brezil- yalıyı hayranlıkla izleyen İ sveç ekibi Umeå IK’nın sportif direktörü Ro- land Arnqvist, iki ay boyunca genç yıldızın izini sürdü. O yıllarda Umeå, bugününmodern kadın futbolun- daki dev kulüpleri ayarında, kıtanın taktiksel ve kurumsal zirvesiydi. Kadın futbolunun neredeyse yarı amatör sürdürüldü ğ ü bir dönemde İ sveç kulübü; bilimsel antrenman programları, yüksek seyirci ortalaması ve kurumsal yapısıyla Avrupa’nın referans noktasıydı. Arnqvist sonunda Marta’ya ula ş a- bilece ğ i telefon numarasını buldu. Avrupa teklifini iletti ğ inde İ sveç’te saat gece ikiydi. Genç kız önce ş aka yapıldı ğ ını sandı; ancak teklif resmîydi ve son derece ciddiye alınması gereken bir ş eydi. Ş ubat 2004’te StockholmArlanda Havalimanı’nın kapısından çıktı- ğ ında dı ş arıda kar diz boyuydu ve hava çoktan kararmı ş tı. On yedi ya ş ındaki Marta’nın aya ğ ında ise Brezilya usulü plastik parmak arası terlikler vardı. Saat henüz ö ğ leden sonra ikiydi ama kutup kı ş ı nedeniyle ortalık zifiri karanlı ğ a bürünmü ş tü. Genç oyuncu buz tutmu ş piste bakıp kendi kendine mırıldandı: “Benimburada ne i ş im var? Bu buzun üzerinde futbol nasıl oynanır?” Umeå yöneticisi Odin Barbosa onu ailesinin evine yerle ş tirdi. Portekizce bilen Barbosa ailesi, genç oyuncuya evlerinin kapılarını açtı. İ sveç’in sert ikliminde sıcak bir aile ortamı bulan genç yıldız kısa sürede kulübün kalbi hâline geldi. Takımın İ sveçli yıldızları Hanna Ljungberg ve Malin Moström ile kurdu ğ u hücumhattı, kısa sürede Avrupa kıtasının en verimli organi- zasyonuna dönü ş tü. Dili bilmedi ğ i ilk aylarda taktik tahtasındaki i ş a- retleri ve teknik direktörünün di- rektiflerini izleyerek sisteme uyum sa ğ ladı. Sahada topla bulu ş tu ğ u anda ise tercümana ihtiyacı kalmı- yordu; onun dili futboldu. Umeå formasıyla geçirdi ğ i be ş sezonda 103 ligmaçında tam 111 gol kaydetti. 2004 UEFA Kadınlar Kupası fina- linde dönemin Alman devi 1. FFC Frankfurt ile kar ş ıla ş tılar. Frankfurt kadrosunda Birgit Prinz, Renate Lingor ve Kerstin Garefrekes gibi dönemin en büyük yıldızları vardı. Marta, Rasunda Stadyumu’nda oy- nanan ilkmaçta iki golle Alman sa- vunmasını tek ba ş ına hırpaladı ve Umeå ilkmaçı 3-0 kazandı. Frank- furt’taki rövan ş ta ise adeta resital sundu. Umeå deplasmanda rakibini 5-0 gibi tarihî bir skorla ma ğ lup ederken genç golcü hanesine bir gol daha ekleyip final serisindeki topla- mını üçe çıkararak Avrupa ş ampi- yonlu ğ ununmimarı oldu. Kulübüyle 2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında üst üste dört İ sveç lig ş ampiyonlu ğ u ya ş adı; 2004 (22 gol), 2005 (21 gol) ve 2008 (23 gol) sezonlarında ligin gol kraliçeli ğ i tacını taktı. Avrupa arenasında finaller sonraki yıllarda büyük çeki ş melere ve dra- matik anlara sahne oldu. 2007 UEFA Kadınlar Kupası finalinde Arsenal ile kar ş ıla ş tılar. İ sveç’te, Gammlia- vallen’de oynanan ilkmaçta Alex Scott’ın 91’inci dakikada ceza sa- hası dı ş ından kaydetti ğ i golle 1-0 ma ğ lup olan Umeå, İ ngiltere’de Meadow Park’taki rövan ş ta 0-0 berabere kalarak kupayı rakibine kaptırdı. 2008 finalinde ise rakip yeniden 1. FFC Frankfurt oldu. İ sveç’teki ilkmaçın henüz ilk dakikasında Marta takımını öne geçirse de mücadele 1-1 sona erdi. Frankfurt’taki rövan ş ta Lisa Dahlkvist ve Frida Östberg’in golle- rine ra ğ men sahadan 3-2 ma ğ lup ayrılan Umeå, kupayı bir kez daha finalde kaybetti. 2004 yılı sonunda FIFA Dünyada Yılın Futbolcusu galası için İ sviç- re’nin Zürih ş ehrine davet edildi- ğ inde, Birgit Prinz ve Mia Hamm’ın ardından dünya üçüncüsü oldu. 2005’te Prinz’in arkasından ikinci sıraya tırmandı. 2006 yılında, henüz 20 ya ş ındayken, kariyerinde ilk kez FIFA Dünyada Yılın Futbolcusu seçildi. Zürih Kongre Merkezi’nde ödülünü alırken sahnede gözya ş la- rını tutamadı. Bu, 2010 yılına kadar aralıksız be ş yıl sürecek tarihî bir serinin ba ş langıcıydı. 2006, 2007, 2008, 2009, 2010 ve daha sonra 2018 yıllarında bu ünvanı tam altı kez kazanarak kadın futbolunda kırıl- ması neredeyse imkânsız bir rekora imza attı. 2006 sonunda kazandı ğ ı ilk ödülle döndü ğ ünde, kasaba halkı gece saatlerinde sokaklara döküldü; onu bir itfaiye aracının üzerinde kar ş ıladı. Kasabanın giri ş indeki tabela belediye kararıyla de ğ i ş tirilmi ş ti: “Futbolcu Marta’nın Memleketine Ho ş Geldiniz.” Maracana büyüsü ve finaller 2004 Atina Olimpiyatları finalinde ABD’ye uzatmalarda 2-1 kaybede- rek ilk büyük kalp kırıklı ğ ını ya ş adı. 2007 yazı Brezilya kadın futbolunun me ş ruiyet mücadelesinde bir dönümnoktasıydı. Rio’daki kutsal mabet Maracana Stadyumu, Pan- Amerikan Oyunları finali için 68 bin seyirciyle tamamen doldu. Erkek millî takımının erkenden havlu attı ğ ı bir turnuvada, tümdikkatler ülkenin kadın takımınınmücadele- sine kilitlendi. Marta, ABD’yi 5-0 yendikleri final maçında sergiledi ğ i futbolla stadyumu adeta büyüledi. Turnuvayı be ş maçta 12 golle ta- mamladı. Tribünlerde açılan dev bir pankart yeni bir dönemi haber veri- yordu: “Pele’yi canlı izleyemedim ama Marta’yı gördüm!” Turnuvanın hemen ardından henüz 21 ya ş ındayken, ayak izlerini Mara- cana’nın Ş öhretler Kaldırımı’na bırakan ilk kadın futbolcu olarak tarihe geçti. Garrincha, Zico ve 56 57 Avrupa futbolu onu İ sveç ekibi Umeå IK’daki performansıyla tanıdı. Marta kariyeri boyunca rakiplerinin arasından rüzgâr gibi sıyrılı ş ı, a ğ ırlık merkezini bir anda de ğ i ş tirip rakibini ters ayakta bırakan do ğ al çabuklu ğ u ile izleyenleri büyüledi. Marta, Brezilya’da bir efsane mertebesinde... Onun için açılan “Pele’yi canlı izleyemedimama Marta’yı gördüm!” pankartları, kadın yıldızın Brezilyalılar için ne anlama geldi ğ ini çok güçlü bir biçimde ifade ediyor. Maracana’nın Ş öhretler Kaldırımı’nda da Garrincha, Zico ve Pele’nin ayak izlerinin hemen yanında onun adı yazıyor.