TamSaha 263. Sayı / Ekim 2026

Ve sonra Pierluigi Collina gelir. Bu yazı boyunca futbolcuları saçlarından tanıdık. Collina’yı ise saçlarının olmayı ş ından. 24 ya ş ındayken saç ve vücut kıllarının dökülmesine yol açabilen alopecia nedeniyle iki hafta içinde saçlarını, ka ş larını ve vücudundaki di ğ er kılları kaybetti. Pürüzsüz ba ş ı ve belirgin bakı ş larıyla ortaya çıkan görüntü, yıllar sonra onu futbol tarihinin en kolay tanınan hakem- lerinden biri hâline getirecekti. O günlerde ise aynı görüntü neredeyse kariyerini durduruyordu. Collina’nın anlatımına göre İ talyan hakemyöneticileri onu üç aymaç- lardan uzak tuttu. Ardından Roma’nın güneyindeki Lazio bölgesinde yer alan Latina’da bir maça gönderildi. Amaç yalnızca hakemli ğ ini görmek de ğ ildi. Tribünlerin tamamen saçsız bir hakeme nasıl tepki verece ğ ini de görmek istiyorlardı. Collina yıllar sonra o seyircilere minnettar oldu ğ unu söyleyecekti. Çünkü tribündekilerin kar ş ıların- daki hakemin ba ş ında saç olup olmaması umurunda de ğ ildi. Onlar hakemin ne yaptı ğ ına bakıyordu. Yıllar geçti... O gün görüntüsünün hakemli ğ e uygun olup olmadı ğ ı sorgulanan adam, 2002 Dünya Kupası finalini yönetti ve futbol tarihinin en ünlü hakemlerinden birine dönü ş tü. 2015’te Brescia’da, Mario Bettinzoli altyapısında oynayan 11 ya ş ındaki bir çocuk alopecia nedeniyle saçla- rını kaybetmi ş ti. Bir maç öncesinde rakip takımın bazı oyuncularının saçları üzerinden onunla alay et- mesi üzerine sahaya çıkmak iste- medi. Antrenörü Francesco Bellicini onumaça çıkmaya iknâ etti; ardın- dan dayanı ş ma göstermek için kendi saçlarını da tamamen kestirdi. Hikâye basına yansıyınca Collina da harekete geçti. La Gazzetta dello Sport aracılı ğ ıyla kulüp yönetimine ula ş tı ve çocu ğ un ailesiyle ba ğ lantı kurulmasını istedi. O sırada yurt dı ş ında oldu ğ u için ona bir mesaj gönderdi. Mesajına, “Beni tanımayacak kadar küçüksün; ama PES oynadıysan belki beni görmü ş sündür” diyerek ba ş ladı. Kendi alopecia hikâyesini anlattı; saçlarını 24 ya ş ında kaybet- ti ğ ini, 11 ya ş ında aynı ş eyi ya ş ama- nın çok daha zor oldu ğ unu bildi ğ ini söyledi. Saçlarının olmamasının hedeflerine ula ş masını engelleme- di ğ ini, hatta zamanla kendisini daha kolay tanınır hâle getirdi ğ ini anlattı. Belki de futbol ile saç arasındaki uzun hikâyenin en güzel ironisi budur. Cucurella’nın annesi o ğ lunu ba ş ını çevreleyen kıvırcık saçlarından tanıyordu. Dünya, Collina’yı ba ş ında tek bir saç olmamasından. Arada Haaland’ın artık olmayan omuzlarına kadar uzanan sarı saçları, Valderrama’nın ba ş ını ç evreleyen devasa sarı bukleleri, Higuita’nın omuzlarına dökülen siyah kıvırcık saçları, Gullit’in Bob Marley’i hatırlatan uzun örgüleri, Ronaldo’nun alnında bıraktı ğ ı küçük saç parçası, İ lhan Mansız’ın ba ş ının üzerinde topladı ğ ı siyah saçları ve Ümit Davala’nın ba ş ının ortasında yükselen ‘mohawk’ı vardı. Balotelli’nin sürekli de ğ i ş tirdi ğ i saç- ları, Baggio’nun ensesinden uzanan atkuyru ğ u, TariboWest’in ye ş il örgüleri de… Hepsi futbolun unutulmazlar ar ş ivinde yerini aldı. Çünkü hâfıza yalnızca skoru kaydetmez; o anın içinde kalan gö- rüntüyü de saklar. Bazen bir forma rengini, bazen bir gol sevincini, bazen de yüzünü görmemize gerek kalmadan tanıdı ğ ımız bir silueti... Zamanla formayı giyen de ğ i ş ir, formanın tasarımı de ğ i ş ir; ama siluet sahibine sadık kalır. Bazı futbolcuları sırtındaki numarayla hatırlarız. Bazılarını ise o numaranın ardında bıraktı ğ ı siluetiyle. Bazen de saç hiç yoktur 120