TamSaha 262. Sayı / Eylül 2026

Kiribati Okyanus yükselirken Dünya Kupası’nı beklemek 143 142 2 026 Dünya Kupası daha yeni sona erdi. Futbol dünyası son ş ampiyonunu konu ş urken Pasi- fik Okyanusu’nun ortasındaki küçücük Kiribati’de gözler ş im- diden 2030’a çevrilmi ş durumda. Yakla ş ık 15 yıldır uluslararası maça çıkmayan, henüz FIFA üyesi bile olmayan bir millî takım için bu hayal bugün uzak görü- nebilir. Ama Kiribati Federasyon Ba ş kanı’nın FIFA Ba ş kanı’na hediye etti ğ i geleneksel Kiribati kravatı ve ülkeye götürülen Dünya Kupası topu, binlerce kilometreye yayılmı ş 33 adada ya ş ayan birçok insan için yeni bir heyecanın simgesine dönü ş - mü ş durumda. Pasifik Okyanusu’nun ortasında, Hawaii ile Avustralya arasındaki uçsuz bucaksız mavili ğ in içinde birbirinden kilometrelerce uzakta küçük kara parçaları Pasifik Okyanusu’na da ğ ılmı ş 33 adadan olu ş an Kiribati, iklimde ğ i ş ikli ğ inin tehdidi altındaki gelece ğ iyle birlikte futbolda da uzun bir sessizlik ya ş ıyor. 2011’den beri uluslararası maça çıkamayan ve henüz FIFA üyesi olmayan küçük ada ülkesi, ş imdi 2030 Dünya Kupası elemelerine katılabilmek için yenidenmillî takımını kurmaya ve dünya futbolunun kapısını aralamaya çalı ş ıyor. Çünkü Kiribati için bu yolculuk yalnızca bir futbol hayali de ğ il; yükselen okyanusa kar ş ı verilen bir var olma mücadelesi. bulunuyor. Haritada üzerlerine yak- la ş madan fark edilmeleri bile kolay de ğ il. Burası Kiribati. Kiribati, 32 alçakmercan adası ile ülkenin di ğ er adalarından daha yüksek olan Banaba Adası’ndan olu ş uyor. Toplamkara yüzölçümü ise yalnızca 811 kilometrekare civa- rında. Ancak bu küçücük kara par- çaları Ekvator boyunca yakla ş ık 4 bin kilometreye yayılıyor. Karada küçücük bir ülke olan Kiribati, ada- larının geni ş bir co ğ rafyaya da ğ ıl- ması sayesinde Pasifik’te devasa bir alana yayılıyor. Dünya Bankası’nın 2024 verilerine göre nüfusu yakla ş ık 135 bin. Bu nüfusun yarıya yakını ülkenin ba ş kenti ve ya ş ammerkezi Güney Tarawa’da toplanıyor. Ancak “ba ş - kent” denildi ğ inde gözünüzün önüne geni ş caddeleri ve büyük ş ehir meydanları olan bir yer gelmesin. Güney Tarawa, birbirine geçitlerle ba ğ lanan dar mercan adacıklarından olu ş uyor. Bazı bölümlerinde geni ş li ğ i birkaç yüz metreye kadar dü ş üyor, kara ise deniz seviyesinden yalnızca birkaç metre yüksekte. Kiribati’de toprak yalnızca toprak de ğ il. Evdir, okuldur, yoldur, tarım alanıdır, tatlı suyun korunması için ihtiyaç duyulan zemindir. Ve aynı zamanda futbol sahasıdır. Hayatı okyanus belirliyor Kiribati’de ya ş amın ve ekonominin yönünü büyük ölçüde okyanus be- lirliyor. Balıkçılık, özellikle ton balı ğ ı kaynakları ve yabancı filolardan alınan balıkçılık lisansı gelirleri ülke ekonomisi açısından büyük önem ta ş ıyor. Dı ş adalarda ise hindistan- cevizi ve kurutulmu ş hindistan- cevizi içi olan copra önemli geçim kaynaklarından biri. Ülkenin uzak- lı ğ ı ve adaların geni ş bir co ğ rafyaya da ğ ılmı ş olması ula ş ımı, ticareti ve özel sektörün geli ş mesini zorla ş tı- rıyor. Kiribati Ulusal İ statistik Ofisi’nin 2025’te yayımladı ğ ı hane ara ş tırması, günlük ortalama gelirin yakla ş ık 12 Avustralya doları oldu ğ unu, hane harcamalarının neredeyse yarısının ise gıdaya ay- rıldı ğ ını gösteriyor. Ülkede kullanı- lan para birimi de Avustralya doları. Bugünkü ülkeninmerkezini olu ş - turan Gilbert Adaları 1892’de Bri- tanya himayesine girdi, 1916’da Gilbert ve Ellice Adaları adıyla koloni hâline getirildi. İ kinci Dünya Sava ş ı sırasında bazı adalar Japon kuvvetlerinin i ş galine u ğ radı. Tarawa, Kasım 1943’te Pasifik Sava- ş ı’nın en kanlı muharebelerinden birine sahne oldu. Gilbert Adaları 12 Temmuz 1979’da ba ğ ımsızlı ğ ını kazanarak Kiribati Cumhuriyeti adını aldı. “Kiribati” adı da İ ngilizce- deki “Gilberts” sözcü ğ ünün yerel dildeki söyleni ş inden geliyor. Fakat bugün Kiribati’nin kar ş ısın- daki büyük soru geçmi ş te kimin egemenli ğ i altında oldu ğ u de ğ il, gelecekte üzerinde ya ş ayabilece ğ i ne kadar topra ğ ının kalaca ğ ı. Okyanus yükselirken Kiribati, iklimde ğ i ş ikli ğ inin sonuç- larına kar ş ı dünyanın en kırılgan ülkelerinden biri. Alçakmercan adalarında deniz seviyesinin yük- Burç Tuna