TamSaha 256. Sayı / Mart 2026

Futbol dünyasında hiçbir a ğ ırlı ğ ı olmayan ülkelerden bile büyük futbolcular çıktı ğ ına ş ahit olunmu ş tur. Bu futbolcular, tahmin edilebilece ğ i üzere kariyerlerini sadece kulüp düzeyinde geli ş tirebilmi ş lerdir, zira millî takımları, kendilerinin yardımıyla dahi seviye atlayamayacak düzeydedir. 118 Onur Erdem Paulino Alcantara - Filipinler Massimo Bonini - SanMarino Liberya, Afrika kıtasının belki de en unutulmu ş noktalarından biri... Hatta öylesine unutulmu ş ki, Kara Kıta’nın neredeyse tamamının Batı Avrupalılar tarafından sömürgele ş - tirilirken Liberya’nın oldu ğ u böl- gede birkaç ticaret limanından fazlası kurulmamı ş . 19. yüzyılda ABD’de özgürle ş tirilen kölelerin yeniden Afrika’ya götürülmesi üzerine yapılan organizasyonsa günümüzdeki Liberya’nın temelle- rini atmı ş . Ancak Liberya, bunun ardından Afrika’da günümüze kadar ba ğ ımsızlı ğ ını kesintisiz biçimde en uzun süre koruyan ülke olsa da bir o kadar da adı sanı duyulmamı ş bir ülkeye dönü ş tü. Tabiî bu durum futbola da yansı- mı ş tı ve Liberya, uzun yıllar bu alanda da Afrika’nın en sessiz ülkelerinden biri olmu ş tu. Afrika futbolunun yeti ş tirdi ğ i en büyük yıldızlardan biri olan Liberyalı GeorgeWeah’ın ş ansıysa bu kapalı kutudan, Kamerun’un Tonnerre Yaounde kulübü vasıta- sıyla çıkmasıydı. Tonnerre kulübü yetkilileri, onu takımlarına kar ş ı oynadı ğ ı bir maç sayesinde ke ş fet- mi ş ler ve hemen transfer etmi ş - lerdi. Kamerun Ligi’nin Fransız scoutlar tarafından yakından izlen- mesi sayesinde deWeah bir yıl sonra Monaco’ya transfer olmu ş ve gelir gelmez Avrupa futbolunda adından söz ettirmeye ba ş lamı ş tı. Son derece güçlü, süratli ve atletik bir forvet olanWeah’ın teknik kap- asitesi de hayli yüksekti ve bu sa- yede Monaco’da parlamasının ardından Paris St. Germain ve Milan formaları da giymi ş , üstelik 1995 yı- lında hemBallon d’Or’u hemde FIFA Yılın Futbolcusu ödüllerini kazana- rak bu ödüllere lâyık olan yegâne Afrikalı futbolcu olmu ş tu. Weah, Liberya’nın 1996’da ve 2002’de sadece iki kez katılabildi ğ i Afrika Uluslar Kupası’nda da millî takımı- nın formasını giymi ş ve 2002’deki turnuvada bir gol de kaydetmi ş ti. Fakat onun varlı ğ ı bile Liberya’nın bu turnuvaya katılmaktan fazlasını yapabilmesine imkân tanımamı ş , Liberya 1996’da da 2002’de de ilk turda elenmi ş ti. Ülkesinin yeti ş tir- di ğ i belki de en ş öhretli isimolan Weah, futbolu bıraktıktan sonra 2018’den 2024’e kadar Liberya Dev- let Ba ş kanlı ğ ı görevini de üstlendi ve devlet ba ş kanlı ğ ı yapan tek eski profesyonel futbolcu olarak da futbol ve siyaset tarihinde kendi- sine ayrı bir yer edindi. Kronolojik açıdan de ğ erlendirilecek olursa bu listeye yazılması gereken belki de ilk futbolcuysa Barcelona kulüp tarihinin erken dönem efsa- nelerinden olan Paulino Alcanta- ra’dır. 1896’da Filipinler’de do ğ an Paulino, üç ya ş ındayken, Filipin- ler’in İ spanya’dan ba ğ ımsızlı ğ ını kazanması sonrasında ülkede ya- ş anan karı ş ıklıklar nedeniyle aile- siyle birlikte İ spanya’nın Barselona ş ehrine göç etmi ş ti. Tesadüfe bakın ki Barcelona futbol kulübü de aynı yıl kurulmu ş tu. Futbol e ğ itimine de Barcelona’nın altyapısında ba ş la- yan Paulino, 15 ya ş ındayken yük- seldi ğ i Barça A takımındaysa dört yıl içinde 128maça çıkmı ş ve rakip filelere 133 gol göndermi ş ti. 1916’da ailesinin Filipinler’e dönmesi üze- rine o da anavatanına gitmi ş ve iki yıl burada kalmı ş tı. 1918’de yeniden İ spanya’ya gelen Paulino, futbol ka- riyerine kaldı ğ ı yerden devam ede- cek ve dokuz yıl daha Barcelona forması giyecekti. Futbolu bıraktı- ğ ındaysa Barcelona adına çıktı ğ ı 404maçta attı ğ ı 407 golle maç ba- ş ına 1 golü a ş anmuazzambir ista- tistik yakalamı ş tı. Paulino, benzer gol ortalamasına millî takımlar düzeyinde de ula ş - mı ş tı. Ülkesine döndü ğ ü dönemde Filipinler Millî Takımı formasıyla çıktı ğ ı 11 maçta 14 gol kaydeden yıl- dız oyuncu, yeniden İ spanya’ya gel- mesinin ardındansa İ spanya Millî Takımı’yla da 14maça çıktı ve rakip filelere 19 gol bıraktı. Paulino ayrıca Katalunya Karması adına da yedi maçta sekiz gol kaydetti. Paulino, 1964 yılındaki vefatından 43 yıl sonra, yani 2007’de, FIFA tarafından tüm zamanların en iyi Asyalı oyun- cusu olarak da seçildi. Filipinler ise Paulino’dan sonra bırakın o denli büyük bir yıldız çıkarmayı, uluslar- arası düzeyde adını duyurabilen ikinci bir oyuncu dahi yeti ş tire- medi. GeorgeWeah - Liberya 119 Küçük ülkelerin büyük futbolcuları Küçük ülkelerden çıkan büyük futbolculara dair yazılacak bir yazıda belki de ilk bahsedilmesi gereken isimMassimo Bonini’dir. Avrupa futbolunun en zayıf ülkesi olarak görülen San Marino’nun vatanda ş ı olan Bonini, 1980’li yıllarda, Juventus’un tarihinin belki de en ş a ş aalı günlerini ya ş adı ğ ı dönemde, siyah-beyazlı ekibin orta sahasındaki dinamosuydu. O günlerde San Marino henüz UEFA üyesi de ğ ildi. Bonini’nin İ talya Millî Takımı adına oynama ş ansı da vardı. Hatta İ talya U21 Millî Takımı’nın da birkaç kez formasını giymi ş ti. Fakat İ talya AMillî Takımı’nda oynaması hâlinde ülkesinin vatanda ş lı ğ ından çıkması ihtimali belirince millî takımdefterini kapatma kararı alarak kulüpler düzeyindeki kariyerine odaklanmı ş tı. Juventus ile üç Serie A ve bir İ talya Kupası ş ampiyonlu ğ u kazanan Bonini, asıl gövde gösterisiniyse Avrupa kupalarında yapmı ş ve 1984’te Kupa Galipleri Kupası ve UEFA Süper Kupa, 1985’te de Ş ampiyon Kulüpler Kupası ve Kıtalararası Kupa zaferlerini ya ş amı ş tı. 1989’da Juventus’tan ayrılmasının ardından kariyerinin son üç sezonunu Bologna’da geçiren Bonini’nin emeklili ğ e hazırlandı ğ ı esnadaysa San Marino Futbol Federasyonu UEFA’ya üye olmu ş tu. Bu sayede tecrübeli futbolcu, ülkesi adına ilkmaçına 14 Kasım 1990 tarihinde İ sviçre’ye kar ş ı çıktı ve sonraki dört yıllık süre zarfında da millî takım formasını 19 defa giydi. Ancak San Marino’nun zayıflı ğ ı nedeniyle bumaçların hepsinde sahadan boynu bükük ayrılmak zorunda kaldı.