TamSaha 254. Sayı / Ocak 2026

104 105 kalarda sırasıyla Pele ve Jairzinho ile pe ş pe ş e iki gol bularak iyice rahatla- yacak, 83’te Jairzinho’nun son sözü söylemesiyle de 4-1’lik net bir galibi- yetle sahadan ayrılacaktı. Brezilya, dört gün sonrasındaysa son ş ampiyon İ ngiltere kar ş ısında asıl büyük sınava çıkıyordu. Maç, ço ğ u futbolseverin hâfızasına, İ ngilizlerin efsanevî kalecisi Gordon Banks’in, Pele’nin yakınmesafeden yaptı ğ ı bir kafa vuru ş unda topu çizgi üzerinden inanılmaz bir refleksle çıkarmasıyla kazınacaktı belki ama Brezilya bu kaçan fırsata ra ğ menmaç genelinde rakibinden daha üstün oynamı ş ve ikinci yarının ortalarında Jairzinho ile buldu ğ u tek golle de zorlumücadeleyi 1-0’lık galibiyetle kapatmayı ba ş ar- mı ş tı. 10 Haziran’a gelindi ğ indeyse Brezilya, gruptaki sonmaçında Romanya kar ş ı- sına çıkıyordu. Sambacılar gruptan çıkmayı zaten ilk iki maçta elde ettik- leri dört puanla garanti altına almı ş - lardı. Bu vesileyle de teknik direktör Mario Zagallo, Romanya maçında Gerson ve Rivellino’yu dinlendirmeyi tercih etmi ş ti. Brezilya buna ra ğ men ikisi Pele ve biri de Jairzinho’dan gelen gollerle bumaçı da 3-2 kazanmasını bilecek ve üçte üç yaparak adını çeyrek finale yazdıracaktı. Çeyrek ve yarı finallerde yıldızı iyice parladı Brezilya’nın çeyrek finaldeki rakibiyse turnuvanın o ana kadar en renkli takımları arasında anılan ve Brezilya futbolunun efsanelerinden Didi tara- fından çalı ş tırılan Peru’ydu. Hatta bu hususlardan dolayı futbol kamuo- yunda Peru’ya ‘Küçük Brezilya’ yakı ş - tırması da yapılmaya ba ş lamı ş tı. Ş imdi merak edilense küçük Bre- zilya’nın, hakikisi kar ş ısında neler yapabilece ğ iydi. Hakiki Brezilya ise bir kazaya mahal vermemekte son derece kararlıydı. Kar ş ıla ş manın 11’inci dakikasında Pele’nin sa ğ kanattan içeri kesti ğ i topu Peru savunmasında Eloy Campos uzakla ş tıramıyor ve topu kapan Tos- tao, sol çaprazdaki Rivellino’yu görü- yordu. Rivellino ise hiç bekletmeden sol aya ğ ının dı ş ıyla yerden hârika bir ş ut çekecek ve müthi ş bir kavis alan top da uzak dire ğ e çarptıktan sonra a ğ larla bulu ş acaktı: 1-0. 15’inci dakikaya gelindi ğ indeyse Tostao sol kanattan kazanılan kö ş e vuru ş unu Rivellino ile pasla ş arak kullanacak ve sonrasında birden ceza sahasına girerek sıfıra yakın bir nok- tadan topu a ğ lara göndermeyi bile- cekti. Brezilya, henüz çeyrek saatlik süre doldu ğ unda iki nefis golle skoru 2-0’a getirmi ş ti bile! Bu hızlı ba ş langıçla birlikte Peru’nun nakavt olmasını bekleyenlerinse bir müddet daha o bekleyi ş i sürdürmeleri gerekecekti. Zira 28’inci dakikada Hector Chumpitaz’ın uzun pasında sol kanatta topla bulu ş an Alberto Gallar- do’nun da Tostao’ya nazire yapaca ğ ı tutacaktı. Önce kar ş ısındaki Carlos Alberto’dan sıyrılan Gallardo, ardından açısı dar olmasına kar ş ın kaleyi dü- ş ünmü ş ve Felix’i gâfil avlamayı ba ş a- rarak Peru’yu yenidenmaça ortak etmi ş ti: 2-1. Mücadelenin ilk yarısı da 2-1 Brezilya üstünlü ğ üyle tamamlanı- yordu. İ kinci yarı ba ş ladıktan yedi dakika sonraysa Brezilya bir kez daha derin bir nefes alacaktı. Jairzinho’nun güzel ara pasıyla on sekiz içine süzülen Pele topu içeri çevirmi ş ve Tostao da kendi adına ikinci defa fileleri havalandırarak skoru 3-1’e getirmi ş ti. Fakat Peru’nun buna kar ş ın hâlâ pes etmeye niyeti yoktu. 70’inci dakikada Hugo Sotil ver- kaçlarla ceza sahasına giriyor, Brezilya savunması onun önündeki topu kesse de seken top daha yere dü ş meden Cubillas fevkalâde bir voleyle a ğ ları havalandırıyordu. Peru farkı tekrar bire indirmi ş ti. Müthi ş mücadeleye noktayı koyacak isimse Jairzinho’ydu. 75’inci dakikada Paulo Cezar’ın akıl dolu a ş ırtma pa- sıyla ceza sahasına giren Jairzinho, önce kaleci Rubinos’u çalımlayacak, ardından da topu bo ş filelere yollaya- rakmaçın skorunu ilân edecekti. Brezilya, turnuvadaki en keyifli maç- lardan birinde Peru’ya 4-2 üstünlük sa ğ layarak son dört takım arasına kalmayı ba ş armı ş tı. Brezilya’yı yarı finaldeyse ezeli rakip- lerinden Uruguay beklemekteydi. İ ki ekip 20 yıl sonra bir kez daha bir Dünya Kupası maçında kozlarını pay- la ş acaklardı. 20 yıl önceki randevuda taraflar Rio de Janeiro’da sahaya dünya ş ampiyonu olabilmek için çıkmı ş ve ev sahibi Brezilya, beraberli ğ in de ken- disine yetece ğ i mücadelede, üstelik 1-0 öne de geçmesine kar ş ın rakibine 2-1 kaybetmekten kurtulamamı ş tı. Hâliyle bu sonuç da Brezilya futbol tarihinin o ana kadarki en büyük travması olarak kayıtlara geçmi ş ti. Meksika 1970’te o ana kadar sergile- dikleri performansa bakıldı ğ ındaysa Brezilya maç öncesinde net bir ş ekilde favoriydi. Yarı finale gelene kadar oynadıkları dört maçı da kazanmı ş ve rakip filelere 12 gol atmı ş lardı. Seyir zevki açısından da zaten rakipsiz bir konumdalardı. Uruguay ise buna zıt bir görüntüdeydi. Dört maçta biri uzatma- larda olmak üzere iki galibiyet almı ş lar ve üç gol atabilmi ş lerdi. Her ne kadar maç öncesi izlenimler böyle olsa da kar ş ıla ş mada gol perde- sini açan taraf Uruguay olacaktı. 19’uncu dakikada Julio Morales’in Brezilya savunması arkasına attı ğ ı topa sa ğ taraftan Luis Cubilla hareket- leniyor ve düzgün bir ilk kontrolden sonra topu uzak direk dibine göndere- rek a ğ larla bulu ş turuyordu. Brezilya, 1-0 geriye dü ş mesinin ardın- dan takımhâlinde Uruguay’ın üzerine gitmeye ba ş lıyordu. Fakat Uruguay gerçekten sert bir defans anlayı ş ına sahipti ve rakibinin aradı ğ ı fırsatları yakalamasına müsaade etmiyordu. Pele, Tostao, Jairzinho, Rivellino ve Gerson’a sanki pranga vurulmu ş gi- biydi. Hâl böyle olunca da Brezilya’nın sanki sürpriz bir isimden ekstra bir katkı almaya ihtiyacı vardı. İ lk yarının son dakikası içinde bekle- nen o katkı, Clodoaldo’dan gelecekti. Orta sahanın defansif yükünü çeken Clodoaldo, sol kanattaki Rivellino’ya topu aktarmasının ardından, artık devrenin son ata ğ ını yaptıklarının bilinciyle, ileri çıkmakta bir sakınca görmemi ş ve hızla ceza sahasına do ğ ru ko ş maya ba ş lamı ş tı. Onun bu ko ş usunu gören Rivellino da hârika bir zamanlamayla topu arkada ş ının ko ş u yoluna kesecek ve Clodoaldo’ya da onsekizin içine girdi ğ i anda tek vu- ru ş la bu topu a ğ lara göndermek kala- caktı. Brezilya, bir hayli terledi ğ i ilk yarının sonunda soyunma odasına en azından 1-1’lik beraberlikle gidiyordu. İ kinci yarıda da Brezilya’nın baskısı sürüyor fakat uzunca bir süre skorda de ğ i ş iklik ya ş anmıyordu. İ lginçtir Bre- zilya, aradı ğ ı golü bu baskı esnasında de ğ il, Uruguay’ın bir ata ğ ı sırasında bulacaktı. 76’ncı dakikada Jairzinho kendi yarı sahasında kazandı ğ ı topla güzel bir kontratak ba ş latmı ş ve sonrasında Pele ile Tostao’nun i ş ledi ğ i hücumorganizasyonunda son noktayı yine Jairzinho’nun koymasıyla Sam- bacılar 2-1’lik üstünlü ğ ü yakalamı ş tı. Uruguay, geriye dü ş mesinin ardından mecburen açılınca da Brezilya rakip yarı sahada daha fazla bo ş alan bul- maya ba ş layacaktı. 89’uncu dakikada yine hızlı çıktıkları bir atakta Pele rakip ceza sahasına kadar gidiyor, sonra da topu hafifçe arkadan gelmekte olan Rivellino’nun önüne yuvarlıyordu. Topun Rivellino’nun sol aya ğ ına gelmesinin de tek bir anlamı vardı: Brezilya skoru 3-1’e getirmi ş ti! Brezilya maçı da bu skorla kazanarak finalde İ talya’nın rakibi oluyordu. Finalde perdeyi açan golün asistini yaptı Dokuzuncu Dünya Kupası’nın sonuna gelinirken Jules Rimet Kupası’nı ebediyen sahiplenecek takımda belli olmak üzereydi. Brezilya da İ talya da geçmi ş lerinde bu kupayı iki kez kucaklamı ş lardı ve finali hangisi kazanırsa kazansın, bu üçüncü zaferi olaca ğ ı için kupanın daimî sahibi olmayı hak edecekti. 21 Haziran’da Azteca Stadı’nda topla- nan 110 bine yakın futbolsever, doku- zuncu Dünya Kupası’nda zafere kimin ula ş aca ğ ını ve Jules Rimet Kupası’nı kimin sahiplenece ğ ini heyecanla beklemekteydi. Kar ş ıla ş manın ilk dakikalarında İ talya, Luigi Riva ile iki fırsat yakaladıysa da bunlardan bir sonuç alamamı ş tı. Hücumda zaten çok fazla görünmeyen İ talya’nınmaçın ba ş ında eline geçen bu fırsatlardan yararlanamamasıysa onlar açısından büyük tâlihsizlikti. Zira bu pozisyonlar sonrasında Brezilya oyunun kontro- lünü ele geçirecek ve a ğ ırlı ğ ını da iyice hissettirmeye ba ş layacaktı. 18’inci dakikaya gelindi ğ inde de soldan Tostao’nun kullandı ğ ı taç atı ş ında yerde bir kez seken topu Rivellino hemen arka dire ğ e do ğ ru çeviriyor ve o noktada bulunan Pele de çok iyi yükselip Burgnich’in üzerinden kafayı vurarak Brezilya’yı 1-0 öne geçiri- yordu. Bu aynı zamanda Brezilya’nın Dünya Kupalarındaki 100’üncü golüydü ve Sambacılar bu sayıya ula ş an ilk takım olmu ş lardı. Ancak dakikalar 37’yi gösterirken Clodoaldo’nun hatasında Roberto Boninsegna araya giriyor ve topu rakibinden söktükten sonra o tela ş la yarımyuvarlak üzerinde birbirlerine giren Brito ve Felix’ten de sıyrılıyor, ardından da bo ş kaleye ş utunu çeke- rek skora dengeyi getiriyordu: 1-1. Devrenin sonlarında Rivellino’nun sert friki ğ ini İ talya kalecisi Enrico Albertosi kurtarınca ilk yarı 1-1’lik e ş itlikle sonuçlanacaktı. İ kinci yarıda da Brezilya oyununmut- lak hâkimiydi. İ talyanlar bir ş ekilde de olsa direnmeye çalı ş sa bile bu anca 66’ncı dakikaya kadar sürüyor ve o dakikada kaleye yakla ş ık 25 metre mesafede, hafif sol çaprazda Jair- zinho’dan topu alan Gerson’un kar ş ı- sındaki Pierluigi Cera’dan sıyrıldıktan sonra uzak kö ş eye gönderdi ğ i sert ş utun hedefi bulmasıyla Brezilya 2-1’lik üstünlü ğ ü yakalıyordu. İ talya’ya asıl darbeyse be ş dakika sonra gelecekti. Gerson yine müthi ş bir oyun görü ş üyle orta çizginin taç Rivellino, İ talya ile oynanan finalde bir atak geli ş tirirken...