TamSaha 264. Sayı / Kasım 2026

116 117 11metrenin tuhaf hikâyeleri Bazen penaltının hikâyesine kale- ciyle penaltıcı dı ş ında üçüncü bir karakter daha girer: Topun kendisi. 21 Ekim 2017’de Tayland’da Bang- kok Sports Club ile Satri Angthong arasındaki 18 ya ş altı kupa maçı penaltılara kaldı. Seri inanılmaz biçimde 19-19’a ula ş mı ş tı. Bangkok’un kalecisi topun ba ş ına geçti ve vuru ş u üst dire ğ e çarptı. Rakip kaleci penaltının kaçtı ğ ını dü ş ündü ve sevinerek kalesinden uzakla ş tı. Fakat top havaya yükseldi, yere dü ş tü ve geri falsoyla kaleye do ğ ru ilerlemeye ba ş ladı. Kaleci ne oldu ğ unu fark edip geri ko ş tu ğ unda artık çok geçti. Gol. Biraz önce sevinenle üzülen birkaç saniye içinde yer de ğ i ş tirmi ş ti. Bangkok bu golle 20-19 öne geçti. Rakibinin son penaltıyı da kaçırmasıyla akılal- maz seri aynı skorla sona erdi. Türkiye’de ise 28 Kasım 1996 ge- cesi Ankara 19 Mayıs Stadı ba ş ka türlü bir çılgınlı ğ a tanıklık etti. Gençlerbirli ğ i ile Galatasaray’ın Türkiye Kupası maçı 1-1 tamamlandı. Uzatmalarda da skor de ğ i ş meyince penaltılara geçildi. Sonrası adeta bitmek bilmeyen bir yürüyü ş tü. Tam 34 penaltı kullanıldı ve 33’ü gol oldu. Oyuncular ikinci kez beyaz noktaya geldi. Kaleciler Ku- bilay Aydın ve Hayrettin Demirba ş bile penaltı kullandı. Galatasaray’ın son vuru ş unda İ lyas Kahraman kaçı- rınca Gençlerbirli ğ i seriyi 17-16 kazandı. Bazen 11 metre birkaç saniye sürer. Bazen de bitmek bilmez. Çizginin öteki tarafı Bütün hikâyeyi penaltıcılar üzerin- den anlatmak haksızlık olur. Çünkü 11 metre ötede bir ki ş i daha vardır. Ve bazı kaleciler için seri penaltı ba ş ladı ğ ında sanki ba ş ka bir maç ba ş lar. 7 Mayıs 1986’da Sevilla’da Avrupa Ş ampiyon Kulüpler Kupası finalinin 120 dakikasında Steaua Bükre ş ile Barcelona gol atamadı. Seri penaltılarda Steaua ilk iki vuru- ş unu kaçırdı. Normal ş artlarda böyle bir ba ş langıç kupayı kaybetmeye yetebilirdi. Ama kalede Rumen Helmuth Duckadamvardı. Barcelona dört penaltı kullandı. Duckadamdördünü de kurtardı. Steaua iki penaltısını gole çevirdi ve seri 2-0 bitti. Ş ampiyon Kulüpler Kupası finalinde Barcelona dört kez beyaz noktaya yürümü ş , tek gol bile atamamı ş tı. Steaua tarihinin ilk Ş ampiyon Kulüpler Kupası’nı kaza- nırken Duckadambirkaç dakika içinde futbol tarihinin unutulmaz kalecilerinden birine dönü ş tü. Dudek’in dansı 2005 Ş ampiyonlar Ligi fina- linde Polonyalı Jerzy Dudek penaltı kurtarmaya biraz tiyatro kattı. Liverpool, İ stanbul’da Milan kar ş ısında 3-0 geriden dön- mü ş ve maçı seri penaltılara ta ş ımı ş tı. Dudek çizginin üze- rinde sa ğ a sola hareket ediyor, kollarını sallıyor, bacaklarını oynatıyordu. Ama bu dansın hikâyesi 21 yıl öncesine, Roma’ya uzanıyordu. 30 Mayıs 1984’te Liverpool ile Roma, Avrupa Ş ampiyon Kulüpler Kupası finalinde kar ş ıla ş mı ş tı. Roma’nın kendi stadında oynananmaç 1-1 bitmi ş , penaltılara geçilmi ş ti. Liverpool kalecisi Bruce Grob- belaar, rakiplerinin konsant- rasyonunu bozmak için alı ş ılmadık bir yönteme ba ş vurdu. Önce Bruno Conti’nin kar ş ı- sında bacaklarını birbirine doladı. Conti topu üstten dı ş arı gönderdi. Ardından Francesco Graziani beyaz noktaya geldi- ğ inde Grobbelaar kale a ğ ını di ş leriyle çeki ş tirdi, bacaklarını bir spagetti gibi sa ğ a sola sal- lamaya ba ş ladı. Graziani’nin vuru ş u da üst dire ğ e çarparak dı ş arı çıktı. Liverpool penaltıları 4-2 kaza- narak Avrupa ş ampiyonu oldu. Grobbelaar’ın hareketleri ise futbol tarihine “spagetti ba- cakları” adıyla geçti. Aradan 21 yıl geçti. Bu kez İ s- tanbul’da aynı formayı giyen Dudek, Grobbelaar’ın dansını yeniden sahneye ta ş ıdı. Andrea Pirlo’nun penaltısını kurtardı. Ardından Andriy Shevchenko’yu durdurdu ve Liverpool kupaya uzandı. Dı ş arıdan bakıldı ğ ında her ş ey do ğ açlama görünüyordu. Oysa Dudek, finalden önce Milan’ın yakla ş ık 100 penaltısını izledi- ğ ini anlatacaktı. Dansın arka- sında ciddi bir hazırlık vardı. İ ki farklı final, iki farklı kaleci, aynı dans. Ve Liverpool için iki Avrupa ş ampiyonlu ğ u. Taffarel: 1994’ten 1998’e Brezilyalı Cláudio Ta ff arel, 1994 Dünya Kupası finalinin penaltı serisinde ülkesinin kalesindeydi. İ talya kar ş ısında Daniele Mas- saro’nun vuru ş unu kurtardı. Roberto Baggio’nun son penaltıyı üstten dı ş arı göndermesiyle Brezilya dünya ş ampiyonlu ğ una ula ş tı. Dört yıl sonra Fransa’daki yarı fi- nalde bu kez Hollanda kar ş ısında yeniden sahneye çıktı. Phillip Cocu ve Ronald de Boer’in penal- tılarını kurtardı; Brezilya finale yükseldi. Bugünün kalecileri tabletlerden, video ar ş ivlerinden ve detaylı istatistiklerden yardım alıyor. Ta ff arel’in ku ş a ğ ında ise penaltı- cının ko ş usu, aya ğ ının açısı, bakı ş ı ve geçmi ş vuru ş ları çok daha büyük önem ta ş ıyordu. Son 44 saniyede gelen kaleci 2014 Dünya Kupası’nda Hollan- dalı teknik direktör Louis van Gaal, penaltı için kaleci de ğ i ş - tirmenin en ünlü örneklerin- den birine imza attı. Hollanda-Kosta Rika çeyrek finalinin bitmesine yalnızca 44 saniye kala Jasper Cillessen çıktı ve Hollandalı TimKrul oyuna girdi. Görevi belliydi: Seri penaltılar. Krul kar ş ıla ş tı ğ ı dört vuru ş un tamamında do ğ ru kö ş eye yöneldi, ikisini kurtardı ve Hol- landa’yı yarı finale ta ş ıdı. Bazen bir Dünya Kupası maçının ka- derini de ğ i ş tirmek için son 44 saniye bile yeterli olabiliyordu.