TamSaha 263. Sayı / Ekim 2026

Alt liglerdeki efsaneler 64 65 Ş ampiyon Kulüpler Kupası ilk kez 1955-1956 sezo- nunda düzenlen- mi ş ti. O sezona Fransa’nın son ş ampiyonu olarak ba ş layan Stade de Reims de hâliyle bu kupada ülkesini temsil edecek ilk takımolmanın gururunu ta ş ımak- taydı. Ba ş ta Ray- mond Kopa olmak üzere Leon Glowacki, Michel Hidalgo, Jean Templin ve Robert Jonquet gibi dönemin Fransız futbolunun seçkin oyuncularını kadrosunda barındıran Reims’in teknik direktörlü ğ ünü ise adını Fransız futbolunun en önemli teknik adamları arasına yazdıracak olan Albert Batteaux yapmaktaydı. Kupanın ilk turunda Danimarka’dan Aarhus, çeyrek finalinde Macaris- tan’dan MTK, yarı finalinde de İ skoçya’dan Hiberni- an’ı saf dı ş ı bırakan Reims, böylece finalde Real Madrid’in rakibi olmu ş tu. 13 Haziran 1956’da Paris’te oynanan final de Reims adına rüya gibi ba ş lamı ş tı. Henüz altıncı dakikada Michel Leblond, Fransız temsilcisini 1-0 öne geçir- mi ş , dört dakika sonra da Jean Templin farkı ikiye çıkarmı ş tı. Ne var ki Real Madrid buna çabuk tepki vermi ş ve 20 dakika içinde önce Alfredo Di Stefano, sonra da Hector Rial ile iki gol bularak skoru e ş itle- mi ş ti. 2-2 sona eren ilk yarının ardından Reims, ikinci yarıda da dakikalar 60’ı gösterirken Michel Hidalgo ile bir daha öne geçmi ş ; ancak 67’de Marqui- tos skoru yeniden dengelemi ş ve 79’da Rial’den gelen gol neticesinde mücadele, Real Madrid’in 4-3’lük üstünlü ğ üyle sona ermi ş ti. Reims tarihin ilk Avrupa ş ampiyonu olma fırsatını deyimyerindeyse kıl payıyla kaçırmı ş tı. Reims, sonrasındaysa 1958 yılında Fransa Ligi’nde bir ş ampiyonluk daha kazandı. Bu vesileyle 1958- 1959 sezonunda yeniden Ş ampiyon Kulüpler Kupası’nda boy gösterdi. Fransız ekibi, oynadı ğ ı ilk finalin ardından, omaçta Real Madrid yöneticilerinin hay- ran kaldı ğ ı en büyük yıldızları Raymond Kopa’yı İ spanyol devine kaptırmı ş tı belki ama onun yerine Nice’ten alınan gol makinesi Just Fontaine, Kopa’yı aratmıyordu. Reims, kupada sırasıyla Ards, HPS, Standard Liege ve Young Boys’u devirerek finale gelirken Fontaine sekiz maçta rakip filelere 10 gol göndermi ş ti. Ancak finalde Reims’in kar ş ısında yine Real Madrid vardı. 3 Haziran 1959’da Stuttgart’ta oynananmaç bu kez Real Madrid adına üç yıl önceki kadar zorla- yıcı da olmayacaktı. İ spanyol ekibi henüz ilk dakika içinde Mateos ile 1-0 öne geçiyor, ikinci yarının ba ş - larında bir gol de Alfredo Di Stefano ile bularakmaçı 2-0 kazanıp üst üste dördüncü ş ampiyonlu ğ unu elde ediyordu. Reims’in kaybetti ğ i bu ikinci finalin ardından Av- rupa futbolundaki etkisi de çabuk sönecekti. 1960 ve 1962’de iki kez daha Fransa ş ampiyonu olan kırmızı- beyazlılar, bu vesileyle katıldıkları Ş ampiyon Kulüp- ler Kupası’nda önce ikinci turda Burnley’ye, daha sonra da çeyrek finalde Feyenoord’a elendiler. Reims, 1964 yılında küme dü ş mesi sonrasındaysa Fransa’da da gücünü kaybedecek ve bir müddet asansör takımhüviyetine bürünecekti. Reims, 1979’dan 2012’ye kadar olan süredeyse Ligue 1’de hiç yer alamadı. Reims son olarak da 2018’de yükseldi ğ i Ligue 1’den 2024-2025 sezonunda dü ş tü ve günümüzde de Ligue 2’de mücadele ediyor. Stade de Reims Fransa’da son yıllardaki Paris St. Germain hegemonyası ba ş layana kadar ülkenin en çok lig ş ampiyon- lu ğ u gören takımı, bunlarının so- nuncusunun üzerinden uzun yıllar geçmesine ra ğ men St. Etienne’di. İ lk ş ampiyonlu ğ unu 1957’de kaza- nan Ye ş iller, 1960’larda ve 1970’ler- deyse fırtına gibi esmi ş ve her iki 10 yıllık dönemde de dörder ş ampi- yonluk ya ş amı ş lardı. St. Etienne ayrıca 1960’larda iki, 1970’lerde de dört defa Fransa Kupası’nı kazan- mı ş ve ülkesinin açık ara en ba ş arılı takımı hâline gelmi ş ti. Bu ba ş arıların taçlandırılması da 1975-1976 sezonuna denk gelecekti. Ye ş iller, Ş ampiyon Kulüpler Ku- pası’nda ilk turda Danimarka’dan Kjöbenhavns Boldklub, ikinci turda Rangers, çeyrek finalde Dinamo Kiev ve yarı finalde de PSV Eindho- ven’ı elemeyi ba ş ararak Stade de Reims’ten sonra bu kupada finale yükselen ikinci Fransız temsilcisi oluyordu. Ancak St. Etienne, 12 Mayıs 1976’da Glasgow’da oyna- nan finalde Bayern Münih’e 57’nci dakikada Franz Roth’tan gelen tek gol neticesinde teslimoldu ve kupaya uzanamadı. 1979 yılında o dönemde Fransa’nın en önemli yıldızı olarak parlayan Michel Platini’yi Nancy’den renkle- rine ba ğ layan St. Etienne, Platini’li kadrosuyla 1981’de son Fransa ş ampiyonlu ğ unu kazandı, yıldız oyuncunun 1982’de Juventus’a transfer olmasının ardındansa adeta yoku ş a ş a ğ ı gitmeye ba ş ladı. Ye ş iller, 1980’lerin ço ğ unu ligin alt sıralarında geçirdi ve bu gidi ş atın de ğ i ş memesi üzerine de 1996’da küme dü ş tü. St. Etienne, üç yıl sonra Ligue 1’e geri dönse de iki sezon dayanabilecek ve 2001’de yeniden dü ş ecekti. 2010’larda nispeten toparlanan St. Etienne, bu dönemde genelde ligde dördüncü ve yedinci sıralar arasında gidip gelse de 2020’ler kulüp için hiç de iyi ba ş - lamadı. İ lk olarak 2022’de Ligue 1’e veda eden ve iki sezon sonra geri dönen Ye ş iller, bu son dönü ş lerin- deyse tutunamadı ve 2024-2025 sezonu sonunda rotalarını yeniden Ligue 2’ye çevirmek zorunda kaldı. St. Etienne Kimileri kendi ülkeleri içinde bir dönem en büyüktü. Kimileri Avrupa futboluna da damga vurmu ş tu. Günümüzdeyse ulusal düzeyde en üst ligde dahi yer alamıyorlar. Onlarınmazileriyle günümüzdeki konumları arasındaki bu fark da futbolseverlere bir bakıma “eski çamlar bardak oldu” ve “giden gelmez, gelen gülmez” atasözlerini hatırlatıyor. Onur Erdem