TamSaha 263. Sayı / Ekim 2026

ş a ş ırdıklarını hatırlıyordu. Ba ş lan- gıçta biraz erken söylenmi ş gibi duran bu hitap, yıllar içinde onunla özde ş le ş ecekti. Dünya ş ampiyon- lu ğ u, altı Dünya Kupası ve farklı kıtalara yayılan kariyer henüz çok uzaktaydı; ama “Profesör”ün uzun yolculu ğ u Gana’da ba ş lamı ş tı. Gana deneyiminin ardından İ ngil- tere ve Batı Almanya’da antrenman ve fiziksel hazırlık yöntemlerini inceleyerek kendisini geli ş tirdi. Bre- zilya’ya döndü ğ ünde ise yolu, futbol anlayı ş ının ş ekillenmesinde önemli rol oynayacak iki isimle kesi ş ti: Admildo Chirol ve Cláudio Coutinho. Chirol, Brezilya futbolunda fiziksel hazırlık alanının öncü isimlerinden ve Parreira’nın üniversite yılların- daki hocalarından biriydi. Almanya’da eski ö ğ rencisiyle kar ş ıla ş an Chirol, onu Brezilya Millî Takımı’nın teknik ekibine davet etti. Coutinho ise spor bilimi ve fiziksel kondisyon üzerine çalı ş an, Amerikalı hekimKenneth Coo- per’ın geli ş tirdi ğ i dayanıklılık testini Brezilya futboluna ta ş ıyan genç bir antrenördü. Cooper testi, futbolcu- nun 12 dakikada kat etti ğ i mesafeyi ölçerek dayanıklılık seviyesini belirlemeyi ve buna göre ki ş iye özel çalı ş ma programı hazırlamayı sa ğ lı- yordu. Üçü, 1970 Dünya Kupası’na hazırlanan Brezilya Millî Takımı’nın fiziksel hazırlık çalı ş malarında bir araya geldi. Oyuncuların fiziksel durumları tek tek incelendi, her futbolcuya özel programlar hazırlandı. Meksika’nın sıcaklı ğ ına ve yüksek rakımına uyum sa ğ lamak için aylar öncesin- den ba ş layan ayrıntılı bir hazırlık yürütüldü. Parreira yıllar sonra, Chirol ve Coutinho ile birlikte yap- tı ğ ı bu çalı ş maların kariyerindeki önemini özellikle vurgulayacaktı. Profesyonel futbolcu olarak tek bir maça bile çıkmamı ş genç bir antre- nör, henüz 27 ya ş ındayken dünya futbolunun en büyük sahnesin- deydi. Meksika’ya giden o kadro bugün hâlâ futbol tarihinin en büyük takımlarından biri olarak anılıyor: Pelé, Jairzinho, Tostão, Gérson, Rivelino, Carlos Alberto… Kadronunmerkezinde ise Pelé vardı. Henüz 29 ya ş ındaki yıldız, 1958 ve 1962’nin ardından üçüncü Dünya Kupası ş ampiyonlu ğ una ula- ş acak; İ talya ile oynanan finalde de Brezilya’nın ilk golünü atacaktı. Fiziksel hazırlık ekibindeki genç Parreira için de dünya futbolunun en büyük oyuncularından biriyle aynı takımın parçası olmak, kariye- rinin daha ba ş ında ya ş adı ğ ı benzer- siz bir deneyimdi. Takımın ba ş ında Mário Zagallo vardı. Zagallo, 1958 ve 1962’de fut- bolcu, 1970’te ise teknik direktör olarak Dünya Kupası kazanan Bre- zilya futbolunun efsane isimlerin- den biriydi. Parreira ile Zagallo’nun yolları ilk kez dünya futbolunun zirvesinde kesi ş mi ş ti. Ama 1970’te Parreira henüz vitrinde de ğ ildi; perde arkasında, Brezilya’nın fizik- sel hazırlık ekibindeydi. Brezilya kupayı kaldırdı ğ ında henüz 27 ya- ş ındaydı. Yirmi dört yıl sonra, Amerika Birle ş ik Devletleri’nde düzenlenen 1994 Dünya Kupası’nda roller de ğ i ş ecekti. Bu kez Brezil- ya’nın teknik direktörü Parreira, onun yanında ise Zagallo olacaktı. İ kili, Brezilya’yı 1970’ten sonra yeni- den dünya ş ampiyonlu ğ una ta ş ıya- caktı. Parreira 1974 Dünya Kupası’nda da Brezilya Millî Takımı’nın fiziksel hazırlık ekibinde görev aldı. Bir yıl sonra kulübenin önüne geçti. 1975’te Fluminense’yi çalı ş tırdı ve Rio de Janeiro eyalet ş ampiyonlu- ğ una ta ş ıdı. Artık yalnızca oyuncu- ları hazırlayan de ğ il, takımı yöneten teknik adamdı. Çölde ba ş layan yeni hikâye Parreira’nın kariyerini farklı kılan özelliklerden biri, futbolun büyük merkezlerinde hazır takımlar bek- lemek yerine oyunun geli ş mekte oldu ğ u ülkelere gitmesiydi. Kuveyt bunların ba ş ında geliyordu. 1976’da Kuveyt Millî Takımı’nın ba ş ına getirilen Mário Zagallo’nun yardımcısı olarak göreve ba ş ladı. Brezilya’da ba ş layan birliktelikleri bu kez Körfez’de devam ediyordu. Zagallo’nun 1978’de ayrılmasının ardından takımın ba ş ına Parreira geçti. 1980’de Kuveyt Asya Kupası’nı kazandı. Güney Kore’yi finalde 3-0 ma ğ lup eden takım, tarihinde ilk kez kıtanın en büyü ğ ü oldu. İ ki yıl sonra ise çok daha büyük bir e ş ik geçildi. Kuveyt, tarihinde ilk kez Dünya Kupası’na katıldı. 1982 İ spanya Dünya Kupası’nda takımın ba ş ında Carlos Alberto Parreira vardı. Bu, onun teknik di- rektör olarak çıktı ğ ı ilk Dünya Ku- pası’ydı. Kuveyt, turnuvadaki ilk maçında Çekoslovakya ile 1-1 bera- bere kaldı. Kendi adıyla anılan penaltı vuru ş uyla futbol tarihine geçen Antonín Panenka’nın penaltı golüyle geriye dü ş en Parreira’nın takımı, Faisal Al-Dakhil’in golüyle e ş itli ğ i sa ğ ladı. Bu gol, Kuveyt’in Dünya Kupası tarihindeki ilk golü, beraberlik ise ilk puanıydı. Kuveyt daha sonra Fransa’ya 4-1, İ ngiltere’ye ise 1-0 yenilerek gru- bunu son sırada tamamladı. Ancak ülke futbolu için ilk Dünya Kupası deneyimi yalnızca katılımla sınırlı kalmamı ş ; ilk gol ve ilk puan da Parreira yönetiminde gelmi ş ti. Kuveyt için ilk olan bu turnuva, Parreira içinse altı Dünya Kupası’na uzanacak yolculu ğ un ba ş langıcıydı. Parreira 1982’nin ardından ülkesine döndü. 1983’te kısa süre Brezilya Millî Takımı’nı çalı ş tırdı; bir yıl sonra Fluminense ile Brezilya ş ampiyon- lu ğ unu kazandı. Ardından yeniden Körfez’e yöneldi ve Birle ş ik Arap Emirlikleri’nde görev yaptı. Körfez’deki bir di ğ er önemli dura ğ ı Suudi Arabistan oldu. Parreira, 1988’de bu kez Suudi Arabistan’ı Asya ş ampiyonlu ğ una ta ş ıdı. Finalde rakip yine Güney Kore’ydi. Golsüz biten kar ş ıla ş manın ardın- dan penaltılarda kazanan Suudi Arabistan kupaya uzandı. Böylece Parreira, iki farklı ülkeyle Asya Ku- pası ş ampiyonlu ğ u ya ş amı ş oldu. Daha önce de görev yaptı ğ ı Birle ş ik Arap Emirlikleri’nin ba ş ına 1990’da yeniden geçti ve ülkeyi tarihinde ilk kez Dünya Kupası’na ta ş ıdı. İ tal- ya’daki turnuvada BAE; Kolombiya, Yugoslavya ve daha sonra kupayı kazanacak Batı Almanya ile aynı gruptaydı. Üç maçını da kaybederek elense de bu, ülke futbolu için tarihî bir ilkti. Parreira ise Kuveyt’ten sonra ikinci farklı Körfez ülkesiyle Dünya Kupası sahnesine çıkıyordu. 1991’de rota yeniden Brezilya’ya döndü. Parreira bu kez São Paulo eyaletininmütevazî kulüplerinden Bragantino’nun ba ş ındaydı. Takımı Brezilya Ligi’nde finale kadar ta ş ıdı ve sezonu ikinci sırada tamamladı. Bu ba ş arı, yıllardır farklı ülkelerde çalı ş an Parreira’yı yeniden ülke futbolununmerkezine getirdi. Ekim ayında ise önünde çok daha büyük bir görev vardı: Brezilya Millî Takımı. Ülkede millî takım için kul- lanılan “Seleção”, yani “seçilmi ş ler” ifadesi ona yabancı de ğ ildi. Parreira, 1970 ve 1974 Dünya Kupalarında teknik ekibin içinde yer almı ş , 1983’te kısa süreli ğ ine takımın tek- nik direktörlü ğ ünü de üstlenmi ş ti. Ancak bu kez durum farklıydı. Artık fiziksel hazırlık ekibinin genç üyesi ya da kısa süreli ğ ine göreve gelen teknik adamde ğ ildi. Brezilya’nın bütün futbol yükü onun omuzların- daydı. Üstelik devraldı ğ ı takımyalnızca yeni bir Dünya Kupası’na hazırlan- mıyordu. Brezilya, 1970’ten beri dünya ş ampiyonu olamamı ş tı. 1982’de futboluyla hayranlık uyan- dıran takımkupaya ula ş amamı ş , 1986’da yine yarı yolda kalmı ş , 1990’da ise Arjantin kar ş ısında son 16 turunda elenmi ş ti. Ülkede artık yalnızca iyi futbol de ğ il, kupa bek- leniyordu. Parreira’nın önündeki görev, Brezilya’yı yeniden Dünya Kupası’na götürmekten daha büyüktü: 24 yıllık bekleyi ş i sona erdirmek. 24 yıllık bekleyi ş in sonunda zafer Parreira’nın yakla ş ımı daha kont- rollüydü. Brezilya futbol kamuoyu- nun alı ş tı ğ ı romantik beklentilerle onun sonuç odaklı oyun anlayı ş ı her zaman örtü ş medi. Takımın yeterince hücum etmedi ğ i, Brezilya’nın geleneksel oyunundan uzakla ş tı ğ ı söylendi. Parreira ise yıllar sonra bu ele ş tirilere kar ş ı çı- kacak ve 1994 takımını ş öyle târif edecekti: “O takımhiçbir zaman sa- vunmacı de ğ ildi; organizeydi.” Ona göre mesele hücumdan vazgeçmek de ğ il, Romário ve Bebeto gibi oyun- cuların hücumdaki gücünü koruya- cak do ğ ru dengeyi kurmaktı. Bunlardan biri Cláudio Ta ff arel’di. Kaleci konusunda Brezilya’da ciddi soru i ş aretleri vardı. Ta ff arel’in Av- rupa’daki kulüp kariyeri de kusur- suz ilerlemiyordu. Parreira ise ona güvenmeyi sürdürdü. 1994 finali penaltılara gitti ğ inde Brezilya’nın kalesinde yine Ta ff arel vardı. Bir ba ş ka kritik karar Romário’ydu. İ kilinin ili ş kisi sorunsuz de ğ ildi ve yıldız golcü elemelerin büyük bölü- 40 41 Brezilya, 1970’te Dünya Kupası’nı kazanırken teknik direktör Mário Zagallo’nun yardımcılarından biri de Carlos Alberto Parreria’ydı... Parreira, Kuveyt Millî Takımı’nın teknik direktörlü ğ ünü yaptı ğ ı dönemde... 1976’da Kuveyt’e giderek Körfez ülkeleri mesaisine ba ş layan Parreira, 1988’de Suudi Arabistan’ı Asya ş ampiyonlu ğ una ta ş ıdı...