TamSaha 261. Sayı / Ağustos 2026

Adaletsizliksahanın dı ş ına ta ş tı ğ ında Turnuva boyunca tartı ş ılan adalet duygusu yalnızca hakemkararları ve VAR incelemeleriyle zedelenmedi. Sahada aynı kurallarla yarı ş ması beklenen ülkelerin futbolcuları, görevlileri ve taraftarları daha stadyuma ula ş madan farklı engellerle kar ş ıla ş tı. Kimi vize alamadı, kimi sınır kapısında saatlerce sorgulandı, kimi ise maçlarını oynadı ğ ı ülkede konaklama hakkı bile bulamadı. Böylece Dünya Kupası’ndaki e ş itsizlik, çizgilerin dı ş ına çıkarak pasaportlara, sınır kapılarına ve ekonomik güce kadar uzandı. 2026 Dünya Kupası, 48 ülkenin katılı- mıyla tarihin en geni ş ve FIFA’nın söylemiyle “en kapsayıcı” turnuvası olacaktı. Ancak takım sayısı büyürken turnuvaya ula ş abilen insanların dünyası aynı ölçüde geni ş lemedi. İ ran, Haiti, Senegal ve Fildi ş i Sahili gibi turnuvaya katılan ülkelerin vatanda ş - ları ABD’nin seyahat kısıtlamalarından etkilendi. Fas, Mısır, Ürdün, Irak ve Öz- bekistan’dan bilet sahibi birçok taraf- tarın vize alamadı ğ ı bildirildi. Yakla ş ık 150 Ganalı taraftarın ba ş vurusu red- dedildi. Fildi ş i Sahili ve Senegal’den organize taraftar grupları seyahat planlarını iptal etmek zorunda kaldı. Iraklı golcü Aymen Hüseyin, Chicago Havalimanı’nda yedi saat sorgulandı ve telefonunun incelendi ğ i bildirildi. Irak kafilesinin foto ğ rafçısı Talal Salah ise 10 saatten fazla tutulduktan sonra ülkeye alınmadı. Filistin Futbol Fede- rasyonu Ba ş kanı Jibril Rajoub da vize alamadı ğ ı için Dünya Kupası etkinlik- lerine katılabilmek amacıyla Mek- sika’da beklemek zorunda kaldı. FIFA’nın dünyayı bir araya getirme iddiasıyla düzenledi ğ i turnuvada bazı ülkelerin takımları sahadaydı ancak taraftarları tribünlerde yoktu. Bazı futbolcular ve görevliler ise henüz topa dokunamadan sınır kapılarında kendilerini anlatmak zorunda kaldı. İ nsan hakları kurulu ş ları, FIFA’nın “ta- rihin en kapsayıcı Dünya Kupası” söy- lemiyle ABD’nin uyguladı ğ ı giri ş politikaları arasında büyük bir çeli ş ki bulundu ğ unu açıkladı. Sahadaki ülke sayısı ço ğ alırken tribünlere ula ş abil- mek giderek pasaportun gücüne ba ğ lı hâle geldi. En kapsayıcı Dünya Kupası’na giremeyenler İ ran, Dünya Kupası’na katılmaya hak kazanmı ş tı. Üstelik üç grup kar ş ıla ş - masının tamamını ABD’de oynaya- caktı. Buna ra ğ men takımın turnuva boyunca ABD’de konaklamasına izin verilmedi. İ ran kafilesi kampmerkezi olarakMeksika’nın sınır kenti Tijuana’yı kullanmak, her kar ş ıla ş ma için buradan ABD’ye gidip yeniden Meksika’ya dönmek zorunda kaldı. Sorun daha turnuva ba ş lamadan ortaya çıktı. İ ranlı futbolcuların vizeleri, ilk kar ş ıla ş malarına yalnızca 10 gün kala verildi. Federasyonun açıklamasına göre aralarında yöneti- cilerin ve idarî personelin de bulun- du ğ u çok sayıda destek ekibi üyesine ise vize verilmedi. Meksika’ya ula ş tık- tan sonra ba ş vurularını yenileyen 10 ki ş iden yalnızca dördü izin alabildi. Takım, yıllardır hazırlandı ğ ı Dünya Kupası’na eksik bir organizasyon kadrosuyla gelmek zorunda kaldı. İ ran’a uygulanan ilk düzenlemeye göre kafile, maçlardan yalnızca bir gün önce ABD’ye girebilecek ve kar ş ıla ş manın hemen ardından ülkeden ayrılacaktı. Bu ş artlar, di ğ er takımların sahip oldu ğ u dinlenme, antrenman, saha ve iklimko ş ullarına uyum sa ğ lama imkânlarını İ ran’ın elinden aldı. Takım, Los Angeles’ta Yeni Zelanda ile 2-2 berabere kaldı ğ ı ilkmaçın ardın- dan bir yenilenme antrenmanı yap- mak veya bir gece dinlenmek yerine hemen Tijuana’ya dönmek zorunda kaldı. Teknik direktör Amir Ghalenoei, bu ko ş ullar nedeniyle İ ran’ı Dünya Kupası’nın “en fazla baskı altında bırakılan takımı” olarak tanımladı. Federasyon ise e ş it rekabet ilkesinin ihlâl edildi ğ i gerekçesiyle FIFA’ya resmî ş ikâyette bulunaca ğ ını açıkladı. Tepkilerin ardından ABD, İ ran’ın Seattle’da oynayaca ğ ı üçüncü grup kar ş ıla ş ması için ülkeye iki gün önce- den girmesine izin verdi. Ancakmaç bittikten sonra derhâl ayrılma zorun- lulu ğ u devam etti. Bir günlük esneklik, haftalardır süren e ş itsizli ğ i ortadan kaldırmadı. İ ran sahaya di ğ er takımlar gibi 11 fut- bolcuyla çıktı ancak aynı hazırlık ko ş ullarına sahip de ğ ildi. Rakipleri maç ş ehirlerinde konaklayıp antrenman yaparken İ ranlı oyuncular her kar ş ıla ş mada sınır geçmek, güvenlik kontrollerini a ş mak ve maç biter bitmez ba ş ka bir ülkeye dönmek zorundaydı. Futbolda e ş itlik yalnızca iki takımın sahaya aynı sayıda oyuncuyla çıkması de ğ ildir. Maça hazırlanabilmek, dinle- nebilmek ve turnuvanın düzenlendi ğ i ülkede misafir kabul edilmek de bu e ş itli ğ in parçalarıdır. İ ran, Dünya Kupası’nın katılımcısıydı ama ev sahibi ülkeninmisafiri olamadı. Ev sahibi ülkedemisafir olamayan takım Somalili hakemÖmer Abdulkadir Artan, Afrika futbolunun yükselen hakemlerinden biri olarak 2026 Dünya Kupası’nda görev yapmak üzere seçildi. Artan’ın turnuvaya ge- li ş ini sa ğ layan ş ey pasaportu de ğ il, yıllar boyunca sahada gösterdi ğ i ba- ş arıydı. Ancak onu Dünya Kupası’nın dı ş ında bırakan unsur da perfor- mansı de ğ il, pasaportu oldu. Artan, ABD’ye giri ş izni alamadı ğ ı için turnuvada görev yapamadı. FIFA’nın Dünya Kupası için yeterli buldu ğ u bir hakem, organizasyona ev sahipli ğ i yapan ülkenin sınırlarından geçe- medi. Böylece hakemlik kariyerinin en büyük görevlerinden biri, sahaya çıkamadan sona erdi. UEFA ise kısa süre sonra Artan’ı Paris Saint-Germain ile Aston Villa ara- sında oynanacak UEFA Süper Kupa maçını yönetmek üzere görevlen- dirdi. Bu atama, Artan’ın hakemlik yeterlili ğ inin güçlü bir göstergesi ol- masının yanı sıra Dünya Kupası’nda ya ş ananlara verilen diplomatik ve sportif bir tepki niteli ğ i de ta ş ıdı. ABD’ye giremedi ğ i için Dünya Ku- pası’nda düdük çalamayan Somalili hakem, bu kez Avrupa futbolunun en önemli kar ş ıla ş malarından birinin yönetimini üstlenecekti. Bir Dünya Kupası’nın evrenselli ğ i, yalnızca kaç ülkenin sahaya çıktı- ğ ıyla ölçülemez. O ülkelerden gelen futbolcuların, hakemlerin, görevlile- rin ve taraftarların turnuvaya gerçekten eri ş ip eri ş emedi ğ i de aynı ölçüde önemlidir. FIFA’nın seçti ğ i bir hakemin ev sahibi ülkeye kabul edilmedi ğ i yerde sorun Artan’ın pasaportundan daha büyüktü. Sorun, bütün dünyayı bir araya getirdi ğ ini söyleyen organizasyonun kendi davetlisine kapıyı açtıramamasıydı. Turnuvaya seçildi, ev sahibi ülkeye giremedi Vize engelini a ş abilen taraftarlar için bu kez turnuvanın ekonomik ko ş ul- ları belirleyici oldu. Yüksek bilet fi- yatları, ev sahibi ş ehirler arasındaki uzunmesafeler, uçak ücretleri ve konaklama giderleri, 2026 Dünya Kupası’nı geni ş bir taraftar kitlesi açısından ula ş ılması güç bir organi- zasyona dönü ş türdü. Turnuvanın üç ülkeye ve çok sayıda ş ehre yayılması organizasyonu büyüttü ancak taraf- tarların kar ş ılamak zorunda oldu ğ u mâliyeti de artırdı. Bir millî takımın farklı ş ehirlerde oynadı ğ ı maçları takip edebilmek için yalnızca bilet almak de ğ il, uzun yolculukları ve günler süren konaklamayı da finanse etmek gerekiyordu. Bu nedenle 2026 Dünya Kupası, giderek yalnızca vize alabilenlerin de ğ il, vize alsa bile gerekli maddî güce sahip olanların takip edebildi ğ i bir turnuvaya dönü ş tü. Tribünlerde farklı ülkelerin bayrakları yan yana yer aldı. Fakat o koltuklara ula ş amayan insanların sayısı, turnuvanın küresel görüntü- sünün arkasında kaldı. FIFA takım ve maç sayısını artırarak Dünya Kupası’nı büyüttü; buna kar ş ılık fut- bolun en büyük organizasyonu ile sı- radan taraftar arasındaki ekonomik mesafe de büyüdü. Vize almak da yetmedi Aymen Hüseyin 52 53