TamSaha 261. Sayı / Ağustos 2026

Saha içindeki ilk önemli tutarlılık tartı ş malarından biri, İ ngiltere ile Gana arasında oynanan grupma- çında ya ş andı. İ ki takımın da gol bulamadı ğ ı kar ş ıla ş mada Gana, rakibinden çok daha az pozisyona girmesine ra ğ men disiplinli savunması ve hızlı hücumlarıyla İ ngiltere’ye zor anlar ya ş attı. Dakikalar 67’yi gösterir- ken Prince Adu savun- manın arkasına atılan topa hareketlendi. İ ngil- tere kalecisi Jordan Pick- ford ceza sahasının dı ş ına çıkarak topa ula ş - mak istedi ancak Adu’yla sert biçimde çarpı ş tı. Hakem, Gana lehine karar vermek yerine Pick- ford’ın faulle durduruldu- ğ una hükmetti. İ ngiliz kaleci kart da görmedi. Gana’nın itirazları bununla sınırlı kalmadı. Kar ş ıla ş manın 79’uncu dakikasında Adu bu kez ceza ala- nında Ezri Konsa’nınmüdahale- siyle yerde kaldı. Görüntülerde Konsa’nın topa dokunmadan Adu’nun dizine temas etti ğ i gö- rüldü. Ancak oyun devam etti; VAR da hakemi saha kenarındaki monitöre ça ğ ırmadı. Gana Teknik Direktörü Carlos Queiroz, kar ş ıla ş manın ardından iki önemli pozisyonun da cezasız kaldı ğ ını belirterek VAR odasın- dakilerin “kahve içmeye gitti ğ ini” söyledi. Gana sahada İ ngiltere’yle 0-0 berabere kalmayı ba ş armı ş tı ancak Queiroz’a göre iki kritik anda e ş itli ğ in korunmasını sa ğ layan yalnızca futbolcu- larınınmücadelesi de ğ ildi. Bu iki pozisyon tek ba ş ına bir turnuvanın adaletsiz oldu ğ unu kanıtlamazdı. Fakat benzer müdahalelerin bazı maçlarda uzun VAR in- celemeleriyle cezalandırılıp bazılarında hiç dikkate alınmaması, Dünya Kupası boyunca büyüyecek tutar- sızlı ğ ın ilk i ş aretlerinden biriydi. VAR Gana için “kahveyemi gitti?” Hırvatistan ile Portekiz arasında oynanan son 32 turumaçı, tekno- lojinin futbol üzerindeki gücünü gösteren en çarpıcı kar ş ıla ş malar- dan biri oldu. Portekiz’in 2-1 ka- zandı ğ ı maçta üçü Hırvatistan’a, biri Portekiz’e ait olmak üzere dört gol iptal edildi ve bu alanda Dünya Kupası rekoru kırıldı. En büyük tartı ş ma, uzatma bölü- münün 103’üncü dakikasında ya ş andı. Hırvatistan, Jo š ko Gvar- diol’un golüyle 2-2’yi buldu ğ unu dü ş ünüyordu. Futbolcular sevinçle birbirlerine ko ş arken tribünler- deki Hırvat taraftarlar, takımları- nın turnuvaya yeniden tutundu ğ una inanıyordu. Ancak topun içindeki sensör, pozisyonun ba ş langıcında Igor Matanovi ć ’in insan gözünün fark etmekte zorlanaca ğ ı kadar küçük bir temasını tespit etti. Bu temas, devamındaki pozis- yonda Mario Pa š ali ć ’in ofsaytta kabul edilmesine ve Gvardiol’un beraberlik golünün iptal edilme- sine yol açtı. Hırvatistan Futbol Federasyonu, VAR ve ba ğ lantılı top teknolojisi- nin uygulanmasıyla ilgili FIFA’ya resmî ş ikâyette bulundu. Teknik direktör Zlatko Dali ć ise teknoloji- nin giderek “futbolun sevincini çaldı ğ ını” söyledi. Portekiz Teknik Direktörü Roberto Martínez, dört iptal kararının da teknik açıdan do ğ ru oldu ğ unu savundu. Belki teknoloji haklıydı. Belki Matanovi ć topa gerçekten temas etmi ş ve devamındaki pozisyon kurallara göre ofsayda dönü ş m- ü ş tü. Ancak futbolun önünde artık ba ş ka bir soru vardı: İ nsan gözü- nün göremedi ğ i, oyuncunun belki kendisinin bile hissedemedi ğ i bir teması bulan teknoloji oyunu daha âdil mi yapıyordu, yoksa futbolumikroskobik verilere mi teslim ediyordu? Hırvat futbolcuların birkaç saniye içinde ya ş adı ğ ı sevinç, sensörden gelen tek bir titre ş imverisiyle ellerinden alındı. Teknoloji kararı kesinle ş tirmi ş ti; fakat kesinlik, o kararın futbolun ruhunda bırak- tı ğ ı tartı ş mayı sona erdirmemi ş ti. Dört iptal gol, bir sensör ve kaybolan sevinç ların hakkını teslim etmekle bu kararı ele ş tirmek birbirine aykırı de ğ ildi. Sorun onun futbolculu ğ u de ğ il, benzer müdahalelere aynı turnu- vada farklı kar ş ılıklar verilmesiydi. Balogun, Muharemovi ć ’e yaptı ğ ı hareket nedeniyle do ğ rudan oyun dı ş ına gönderilirken Messi’nin Mandi’ye müdahalesinin kartla bile cezalandırılmaması, kar ş ıla ş tır- mayı kaçınılmaz hâle getirdi. Bir tarafta kırmızı kart gösterilen, ardından cezası saha dı ş ında kaldırılan bir futbolcu; di ğ er tarafta benzer ölçüde tehlikeli oldu ğ u dü ş ünülenmüdahalesi sahada cezalandırılmayan, oyunun en büyük yıldızı vardı. İ ki pozisyonun ayrıntıları farklı olsa da ortaya çıkan görüntü aynı soruyu büyüttü: Futbolcunun adı, hakemin ve VAR’ın uyguladı ğ ı ölçüyü de ğ i ş tiri- yor muydu? Belçika ile Senegal arasındaki son 32 turu kar ş ıla ş - ması, turnuvanın en dramatik geri dönü ş lerinden birine sahne oldu. Habib Diarra ve Ismaïla Sarr’ın golleriyle 2-0 öne geçen Senegal, son dakikalara kadar son 16 turuna ula ş maya çok yakındı. Ancak Belçika 86’ncı dakikada Romelu Lukaku’yla farkı bire indirdi, 89’uncu dakikada Youri Tiele- mans’la beraberli ğ i yakaladı. Senegal’in uzun süre korudu ğ u üstünlük birkaç dakika içinde kayboldu ve kar ş ıla ş ma uzatmalara gitti. Uzatmaların son anlarında Senegal ceza alanında maçın akıbetini de ğ i ş tiren pozisyon ya ş andı. La- mine Camara, Belçika’nın geli ş tirdi ğ i hücumda topu uzakla ş tırmak için kayarakmüdahale etmeye ha- zırlanıyordu. Tielemans ise Camara’nın hamlesinden hemen önce aya ğ ını rakibinin önüne koydu. Camara top yerine Tielemans’ın aya ğ ına temas edince Belçi- kalı futbolcu yerde kaldı. Hakempozisyonu gördü ancak ilk anda penaltı vermeyerek oyunun devam etmesini istedi. İ nceleme sırasında VAR devreye girdi ve hakeme pozisyonu saha kenarındaki monitörden yeniden izlemesini önerdi. Görüntüleri izle- yen hakem ilk kararını de ğ i ş tirdi; Camara’nın Tielemans’a faul yaptı- ğ ına hükmederek Belçika lehine penaltı verdi. Tartı ş ma da burada ba ş ladı. Kararı do ğ ru bulanlara göre Camara topa ula ş amadan rakibinin aya ğ ına temas etmi ş ve açık bir faul yap- mı ş tı. Karara kar ş ı çıkanlarsa Tiele- mans’ın topu oynamaya çalı ş madı- ğ ını, Camara’nın önüne bilinçli biçimde aya ğ ını koyarak teması kendisinin olu ş turdu ğ unu savundu. Onlara göre VAR, açık ve bariz bir hakemhatası bulunmadı ğ ı hâlde yoruma açık bir pozisyona müda- hale etmi ş ti. Tielemans, 124 dakika 44’üncü sa- niyede penaltıyı gole çevirdi. Bu gol Dünya Kupası tarihinin en geç atı- lan golü olurken Belçika, 2-0 geriye dü ş tü ğ ü kar ş ıla ş mayı 3-2 kazandı. Senegal’in uzun süre elinde tuttu ğ u tur bileti, maçın bitmesine saniyeler kala VAR’ın ça ğ rısı ve hakemin de ğ i ş tirdi ğ i kararla elinden çıktı. Turnuvaya gelmek isteyen taraftar- larının önemli bölümü vize engelle- rine takılan Senegal’in Dünya Kupası yolculu ğ unun böyle tartı ş - malı bir pozisyonla sona ermesi, saha dı ş ındaki e ş itsizlikle saha içindeki adalet tartı ş masını aynı noktada bulu ş turdu. Senegal’i tur- nuvanın dı ş ına çıkaran son doku- nu ş , rakibin açık oyunda kurdu ğ u kusursuz bir hücumde ğ il; hakemin önce devam ettirdi ğ i, VAR’ınmüda- halesinden sonra penaltıya dönü ş - türdü ğ ü bir pozisyon oldu. Senegal’in sonunu getiren penaltı 48 49