TamSaha 260. Sayı / Temmuz 2026

ünya futbolunda günümüzün önemli kalecileri arasında Ma- nuel Neuer, Th ibaut Courtois, Alisson Becker ve Gianluigi Donnarumma öne çıkıyor. Yakın geçmi ş te Gianluigi Bu ff on, Iker Casillas, Petr Cech ve Oliver Kahn da üç direk arasındaki ba ş lıca yıl- dızlardı. 1980’lerde ve 1990’larda Peter Shilton, Neville Southall, Rinat Dasayev, Walter Zenga ve Peter Schmeichel gibi isimler si- hirli eldivenlerdi. Onlardan önce de Dino Zo ff , Sepp Meier, Pat Jen- nings, Gordon Banks ve Ubaldo Fillol gibi dev kaleciler gelmek- teydi. 1960’ların en önemli futbol ikonlarından biri olan Lev Ya ş in ise söz konusu “kalecilik” oldu- ğ unda hâlâ ismi ilk sırada anılan muazzambir efsane... Peki ya Ya ş in öncesi dönemde futbol dünyasının gördü ğ ü en büyük kaleci kimdi? Bu soruya verilen cevaplar genellikle 1930’ların iki önemli ismi üzerinde yo ğ unla ş ı- yor. İ spanyol Ricardo Zamora ve Çekoslovak Frantisek Planicka. Bu yazının konusuysa bunlardan ikincisi olacak. Zira bu ay, Çekos- lovakya’nın unutulmaz file bek- çisi Planicka’nın 30’uncu ölüm yıldönümüne denk geliyor. Frantisek Planicka, 2 Haziran 1904 tarihinde, Prag’ın Zizkov semtinde dünyaya gelmi ş ti. Fran- tisek’in babası Karel marangoz- luk yaparak ailesinin geçimini sa ğ lamaya çalı ş ıyordu belki ama o günün ş artlarında bu, Planicka- ları fakirlikten kurtarmak için yeterli de ğ ildi. Çok geçmeden Frantisek’e iki karde ş daha gel- mesiyle de ailenin geçim ş artları iyice zorla ş mı ş tı. 1914’te I. Dünya Sava ş ı’nın ba ş laması ve Karel’in Avusturya-Macaristan ordusu tarafından askere alınması neti- cesinde, henüz 10 ya ş ındaki Frantisek ailesini ayakta tutabil- mek için çe ş itli atölyelerde tor- nacı olarak çalı ş maya ba ş lamı ş tı. Dört yıl sonra Karel askerden döndü ğ ündeyse eskisi kadar güçlü durumda de ğ ildi, zira tüberkülozdanmustaripti. Bu da Frantisek’in çalı ş maya devam etmesi gerekti ğ i anla- mına geliyordu. Genç Frantisek kısıtlı bo ş zama- nındaysa en çok futbola ilgi duy- maktaydı. Arkada ş larıyla futbol oynadı ğ ı vakitlerde, özellikle kaleye geçti ğ inde, sıra dı ş ı bir kalecilik yetene ğ i oldu ğ unu gös- teriyordu. 15 ya ş ına geldi ğ inde de bir kulüpte kalecilik yapmaya karar vererek Slovan Prag kulü- büne kaydolacaktı. Mahallede birlikte oynadı ğ ı arkada ş larının ço ğ unun Bubenec kulübüne kay- dolmasının ardından, 17 ya ş ın- 145 144 D Frantisek Planicka PRAG KED İ S İ Frantisek Planicka, 1.74’lük boy dezavantajını kediyi andıran çevikli ğ iyle kapatmasını bilmi ş ti. II. Dünya Sava ş ı öncesindeki dönemde Avrupa futbolunda Ricardo Zamora ile birlikte en çok ön plana çıkan kaleci, Frantisek Planicka’ydı. Ola ğ anüstü refleksleri ve akrobatik becerileri sayesinde “Prag Kedisi” lakabının yakı ş tırıldı ğ ı Planicka, 1934’te dünya ikincisi olan Çekoslovakya’nın da ba ş lıca yıldızıydı. Onur Erdem