TamSaha 259. Sayı / Haziran 2026

osef “Jupp” Derwall, 10Mart 1927’de Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin Aachen ilçesine ba ğ lı Würselen kasabasında do ğ du. İ ki dünya sava ş ı arasındaki gergin ve disiplinli Alman gerçekli ğ inde büyüyen Derwall’in hayatı, İ kinci Dünya Sava ş ı’nın patlak verme- siyle tamamen sarsıldı. Henüz çok genç ya ş ta askere alınan Derwall, sava ş ın acımasız yüzüyle cephede tanı ş tı. Sava ş ın son dönemlerinde müttefik kuvvetler tarafından rehin alınarak esir kampına ko- nuldu. Kamptan kaçmayı ba ş aran Jupp Derwall 137 136 Topraktan çime bir devrim Olcay Deniz Çilingir ve hayatta kalan Derwall, sava ş sonrasında hayata tutunma aracı olarak futbola sarıldı. Bir teknik direktör olarak dünya futbolunun zirvesine çıkmadan önce Derwall, ye ş il sahalarda aktif olarak üst düzey futbol oynayan, mücadeleci bir oyun karakterine sahipti. Futbolculuk kariyerinde hücuma dönük orta saha ve sol iç mevkilerinde görev yapıyordu. Oyun zekâsı, topsuz alandaki ko ş u- ları, bitirici paslarıyla dikkat çeken bir orta saha oyuncusuydu. 1949 yılında do ğ du ğ u kasabanın takımı RhenaniaWürselen formasıyla adımattı ğ ı ye ş il sahalarda, ardından Alemannia Aachen (1949-1953) ve Fortuna Düsseldorf (1953-1959) formalarıyla Batı Almanya liglerinde istikrarlı bir performans sergiledi. Özellikle Alemannia Aachen for- ması giydi ğ i dönemde kariyerinin en parlak performanslarına imza attı. Takımıyla birlikte 1953 yılında Alman Kupası finaline çıkmayı ba ş ardı. Karlsruhe’de oynanan finalde, Rot-Weiss Essen’e 2-1 kaybetmelerine ra ğ men Derwall sahadaki liderli ğ i ve sol iç pozisyo- nundaki üretkenli ğ iyle ülkenin elit oyuncuları arasına girdi. Bu performansı, ona Batı Almanya Millî Takımı’nın kapılarını açtı. Efsanevî teknik direktör Sepp Herberger tarafından kadroya dâhil edilen Alman futbolcu, 1954 yılında dönemin dünya devi olan Batı Almanya millî formasını iki kez sırtına geçirme ş erefine eri ş ti. Futbolu bıraktıktan sonra, ye ş il sahalarda edindi ğ i tecrübeyi kulü- beye ta ş ıdı. İ lk olarak İ sviçre’de FC Biel (1959-1961) ve FC Scha ff hausen (1961-1962) takımlarını çalı ş tırdı. 1962 yılında Fortuna Düsseldorf ile teknik direktör olarak bir kez daha kupa finaline yükseldi ama uzatma dakikalarında FC Nürnberg’e 2-1 kaybetti. Sonradan altı yıl süresince Saarland bölgesel birli ğ inin teknik direktörlü ğ ünü yaptı. 1970’te Udo Lattek’in yerine Almanya Millî Futbol Takımı’nın yardımcı teknik direktörü olarak Helmut Schön’ün ekibine atandı. 1972 Yaz Olimpiyat- larında Alman takımından sorum- luydu; takım son sekiz takım arasına kaldı. Derwall, Schön’ün yardımcısı olarak 1978 FIFA Dünya Kupası sonrasına kadar hizmet verdi. Schön teknik direktörlükten emekli olunca, turnuvadaki ba ş arı- ları ı ş ı ğ ında, Derwall Almanya Millî Takımı Teknik Direktörlü ğ üne getirildi. Derwall’in teknik direktör olarak ilk büyük turnuvası İ talya’da dü- zenlenen 1980 Avrupa Futbol Ş am- piyonası oldu. Yönetimindeki Batı Almanya Millî Takımı, oynadı ğ ı be ş maçın dördünü kazanarak ş ampi- yonlu ğ u kazandı. İ spanya’da dü- zenlenen 1982 Dünya Kupası’nda favorilerden biri Batı Almanya’ydı. Alman teknik direktör, Cezayir’e kar ş ı oynanacak ilkmaç öncesi, “Cezayir’i yenemezsek eve giden ilk trene bir bilet alaca ğ ım!” diye açık- lama yaptı. Buna ra ğ men i ş ler beklendi ğ i gibi gitmedi ve Almanya Cezayir’e sürpriz bir ş ekilde yenildi ancak sözünü tutamadı. Derwall’in Batı Almanya’sı sükûnetini korudu ve zorlumaçlardan sonra finale kadar geldi. Fransa’yı penaltılarla eledikleri me ş hur yarı finalin ardın- dan, finalde İ talya’ya 3-1 yenilerek dünya ikincisi oldular. Batı Almanya’nın ba ş ında son kez teknik direktör olarak Fransa’da düzenlenen 1984 Avrupa Futbol Ş ampiyonası’na katıldı. Takım Almanya’yı hayal kırıklı ğ ına u ğ ratarak, İ spanya’dan yedikleri son dakika golünün ardından grup a ş amasında elendi. Almanya’daki 1980’de Batı Almanya’yı Avrupa ş ampiyonu yapan Jupp Derwall’in 1984 yılında İ stanbul’a geli ş i, Türk futbolunda köklü bir altyapı ve zihniyet devrimi ba ş lattı. Florya’nın toprak zeminini çimlendirerek i ş e ba ş layan Alman teknik direktör, kurdu ğ u tesisle ş me, alan savunması ve profesyonellik standartlarıyla modern Türkiye futbolunun temellerini attı. Batı Almanya Millî Takımı, Jupp Derwall yönetiminde 1980’de Avrupa ş ampiyonu olmu ş , 1982 Dünya Kupası’nı finalde kaybederken EURO 84’te ise büyük bir hayal kırıklı ğ ı ya ş amı ş tı. J