TamSaha 257. Sayı / Nisan 2026

Oyuncular kurumların parçası Kuzey Kore futbolunun en ayırt edici yönlerinden biri de oyuncu statüsüdür. Bu ligde futbolcular, dünyanın geri kalanındaki gibi ba- ğ ımsız profesyoneller de ğ il; ba ğ lı oldukları kurumun bir parçasıdır. Bir oyuncu aynı zamanda asker, polis ya da devlet memuru olarak kabul edilir. Bu nedenle kariyer planlaması, transfer piyasası ya da bireysel sözle ş meler ikinci planda kalır. Ba ş arılı oyunculara verilen “Halkın Sporcusu” veya “Liyakatli Sporcu” gibi devlet ni ş anları, ço ğ u zaman uluslararası bir transferden daha de ğ erli görülür. Bu durum, futbolun yalnızca bir spor de ğ il, aynı zamanda ideolojik ve toplumsal bir statü alanı oldu ğ unu da gösterir. Bu yapı sahaya da do ğ rudan yansır. Kuzey Kore takımlarının en belirgin özelli ğ i, bireysel yetenekten ziyade kolektif disipline dayalı oyun anla- yı ş ıdır. Fiziksel dayanıklılık, alan daraltma ve takım savunması ön plandadır. 2010 FIFA Dünya Kupa- sı’nda Brezilya kar ş ısında uzun süre direnen yapı, bu disiplinin en net örneklerinden biri olarak hâfızalara kazınmı ş tır. Maicon’un dar açıdan attı ğ ı golle kırılan o direnç, aslında bu futbol anlayı ş ının sınırlarını da gözler önüne sermi ş tir. Kuzey Kore’de kulüpler, dünyanın di ğ er liglerinde oldu ğ u gibi ba ğ ımsız yapılar de ğ ildir. Takımlar genellikle askerî kurumlara, devlet kurulu ş - larına ya da resmî organizasyonlara ba ğ lı olarak faaliyet gösterir. Bu durum futbol ile devlet arasın- daki ba ğ ı oldukça belirgin hâle geti- rir. Örne ğ in April 25 SC (Kore Halk Ordusu takımı), adını ordunun kurulu ş tarihi olan 25 Nisan’dan alır. Pyongyang SC ise ba ş kenti temsil eden kulüplerden biridir. Han Kwang-song yaptırımlara takıldı Lig yapısının en dikkat çekici özel- liklerinden biri de bilgiye eri ş imin son derece sınırlı olmasıdır. Kuzey Kore Premier Ligi’nde puan durumu ve sezon içi geli ş meler ço ğ u zaman kamuoyuyla payla ş ılmaz. Dı ş dün- yaya ula ş an bilgiler genellikle Asya Futbol Konfederasyonu (AFC) ka- yıtları, uluslararası turnuvalar ya da nadiren yapılan resmî açıklamalar aracılı ğ ıyla ö ğ renilir. Bu nedenle sezonun ş ampiyonu bile bazen aylar sonra netle ş ir. Bu kapalı yapıya ra ğ men rejimin futbola tamamenmesafeli oldu ğ u da söylenemez. 2013 yılında açılan Pyongyang Uluslararası Futbol Okulu, ülkenin futbolu bir “yumu- ş ak güç” unsuru olarak de ğ erlen- dirdi ğ ini gösteren önemli bir adımdır. Modern tesislere sahip bu akademi, ligin genel görünü- müyle tezat olu ş turur. Buradan yeti ş en en bilinen oyunculardan biri olan Han Kwang-song, bir dönem İ talya Serie A ekiplerinden Cagliari ve Juventus formaları giymi ş , ancak Birle ş mi ş Milletler (BM) yaptırımları nedeniyle kariye- rine Avrupa’da devam edemeyerek ülkesine dönmek zorunda kalmı ş - tır. Bu örnek, futbol ile siyasetin nasıl iç içe geçti ğ ini somut biçimde ortaya koyar. Kadın futbolu dünya çapında İ lginç bir ba ş ka tablo ise kadın fut- bolunda ortaya çıkar. Erkek ligi bu kadar kapalı ve sınırlı bir görünür- lükteyken, Kuzey Kore Kadın Millî Takımı dünya futbolunun en güçlü ekiplerinden biridir. Uluslararası Futbol Federasyonları Birli ğ i (FIFA) tarafından açıklanan Mart 2026 dünya sıralamasında 9’uncu basa- makta yer alan takım, Japonya ve Avustralya (Avustralya co ğ rafî olarak Okyanusya’da yer almasına ra ğ men 2006’dan bu yana Asya Futbol Konfederasyonu’nda müca- dele etmektedir) ile birlikte As- ya’nın zirvesini payla ş maktadır. Erkekmillî takımının 100’lü sıraların ötesine geçemedi ğ i dü ş ünüldü- ğ ünde bu fark dikkat çekicidir. Daha da çarpıcı olan ise alt ya ş kategorilerindeki ba ş arıdır. Kuzey Kore, 2024 yılında FIFA 20 Ya ş Altı Kadınlar Dünya Kupası’nda ş ampi- yon olurken 17 Ya ş Altı Kadınlar Dünya Kupası’nda 2024 ve 2025 yıllarında üst üste iki kez dünya ş ampiyonlu ğ una ula ş mı ş tır. Bu ba ş arıyla birlikte hemU17 hem de U20 kategorilerinde aynı anda dünya ş ampiyonu ünvanını ta ş ıyan tek ülke konumuna gelmi ş tir. Bu durum, ülkede kadın futboluna verilen önemin ve sistemli altyapı yakla ş ımının somut bir sonucu olarak öne çıkar. Yayın kestiren yenilgi Kuzey Kore futbolu tamamen izole de ğ ildir ve zaman zaman dünya sahnesine çıktı ğ ı anlarla hâfıza- larda yer edinir. Bunların en çarpı- cısı 1966 FIFA Dünya Kupası’dır. İ ngiltere’de düzenlenen turnuvada Kuzey Kore, Pak Doo-ik’in attı ğ ı golle İ talya’yı 1-0ma ğ lup ederek futbol tarihinin en büyük sürprizle- rinden birine imza atmı ş tır. Bu gali- biyet sayesinde çeyrek finale yükselmi ş ve Dünya Kupası tari- hinde tur geçen ilk Asya takımı lmu ş tur. Çeyrek finalde Portekiz kar ş ısında 3-0 öne geçmelerine ra ğ men sahadan 5-3 ma ğ lup ayrıl- maları ise futbol tarihinin en dra- matik geri dönü ş lerinden biri olarak hâfızalara kazınmı ş tır. Modern dönemde ise 2010 FIFA Dünya Kupası, Kuzey Kore futbolu- nun dünya gündemine yeniden girdi ğ i anlardan biri olmu ş tur. Bre- zilya kar ş ısında sergilenen disiplinli oyun takdir toplasa da Portekiz kar ş ısında u ğ ranılan 7-0’lık yenilgi büyük yankı uyandırmı ş tır. Bu kar- ş ıla ş manın ülkede canlı yayınlan- ması planlanmı ş , ancak gollerin art arda gelmesiyle yayın kesilmi ş tir. Bu durumyalnızca bir maç yayını- nın kesilmesi de ğ il, aynı zamanda ülke içindeki bilgi kontrolü anlayı ş ı- nın futbol sahasındaki bir yansı- ması olarak da okunabilir. Bugün futbol, görünürlük ve veri üzerine kurulu bir oyun hâline gel- mi ş ken Kuzey Kore Premier Ligi bunun tam tersini temsil eder. Ş e ff aflı ğ ın olmadı ğ ı, verinin payla- ş ılmadı ğ ı ve dı ş dünyayla ba ğ ın son derece sınırlı oldu ğ u bu ligde yine de futbol oynanmaya devam eder. Oyuncular sahaya çıkar, maçlar oynanır ve tribünler dolar. Ancak dünya bu oyunun yalnızca küçük bir kısmını görebilir. Bu yönüyle Kuzey Kore Premier Ligi, modern futbolun en büyük paradoksların- dan biri olarak varlı ğ ını sürdürür. Han Kwang-song, bir dönem Cagliari ve Juventus’ta oynamı ş ancak BM yaptırımları nedeniyle ülkesine dönmek zorunda kalmı ş tı. 2010 Dünya Kupası’nda Kuzey Kore’nin Portekiz’e 7-0 yenildi ğ i maçın ülkede canlı yayınlanması planlanmı ş , ancak gollerin art arda gelmesiyle yayın kesilmi ş ti. Kuzey Kore kadın futbolunda dünyanın 9’uncu sırasında yer alıyor. 111 110