TamSaha 254. Sayı / Ocak 2026

ta ş ıyacaktı. Arjantin’in ise kupada artık herhangi bir amacı kalmamı ş tı. Böylece turnuvada yarı final olmama- sına kar ş ın Hollanda ile Brezilya ara- sındaki sonmaç da bir nevi yarı final niteli ğ i kazanmı ş tı. Maçtan galibiyetle ayrılacak taraf finale adını yazdıra- caktı. Tabiî Hollanda’nın, averajı daha iyi olması nedeniyle, beraberlik de i ş ine yarıyordu. 3 Temmuz’da Dortmund’da oynanan kar ş ıla ş mada bir yanda, her ne kadar eski gücünde olmasa da son dünya ş ampiyonu, di ğ er yanda da mevcut turnuvanın belki de en büyük favorisi vardı. Hâliyle futbolseverler ortaya keyif verici bir mücadelenin çıkmasını beklemekteydi. Ancak böyle dü ş ü- nenler fazlasıyla yanılacaktı. Brezilya- lılar, tâbiri câizse boyunuzun kula ğ ı geçti ğ inin farkındaydı ve Hollanda’yı durdurabilmek için a ş ırı sert bir oyun anlayı ş ıyla sahaya çıkmı ş lardı. Hollan- dalıların da bu oyun kar ş ısında sinme- yip rakiplerine aynı sertlikle kar ş ılık vermeye ba ş lamaları üzerine de maç bir futbol maçından çok sokak kavga- sını andırır hâle gelmi ş ti. Mücadelenin ilk yarısı golsüz e ş itlikle geride kalırken 50’nci dakikaya gelin- di ğ inde Johan Neeskens’in topu file- lerle bulu ş turması üzerine Hollanda 1-0’lık üstünlü ğ ü yakalıyordu. Bu golle birlikte, kendisinin i ş ine beraberlik de yaramadı ğ ı için Brezilya’nın artık iki gole ihtiyacı vardı ve bunun bilinci de Brezilyalıları daha da çaresiz kılmak- taydı. 65’inci dakikadaysa Ruud Krol soldan yaptı ğ ı bindirme sonrasında kale sahası önüne do ğ ru ortasını yapacak ve Cruy ff gelen topu çok güzel bir voleyle a ğ lara göndererek Brezilya’yı tu ş eden isimolacaktı. Maç da 2-0 Hollanda üstünlü ğ üyle Wsonuçlandı ve böylece son ş ampiyon tahtından inmek zorunda kaldı. Corinthians ile ipler kopuyor Dünya Kupası dönü ş ü sonrasında ta- mamlanan 1974 sezonundaysa Rivel- lino ile Corinthians arasındaki ipleri kopma noktasına getiren bir geli ş me ya ş anacaktı. Sao Paulo Eyalet Ligi’nin yeni formatına göre ligin her iki dev- resi ayrı ayrı puanlanacak ve iki dev- reyi birinci olarak tamamlayan takımlar iki maçlık bir final serisinde kar ş ı kar ş ıya geleceklerdi. İ lk devreyi lider tamamlayan Corinthians bu sa- yede erkenden final vizesini almı ş tı. İ kinci devreyiyse ezeli rakip Palmeiras lider kapatıyor ve finalde Corinthi- ans’ın kar ş ısına çıkıyordu. İ ki takım arasındaki finalinin Palmeiras’ın sahasında oynanan ilk aya ğ ıysa 1-1’lik skorla sona ermi ş ve Corinthians evine avantajlı dönmü ş tü. Fakat dört gün sonra Corinthians’ın sahasında oynanan ikinci maç 1-0’lık Palmeiras galibiyetiyle sonuçlanınca kızılca kıyamet kopmu ş tu. 20 yıldır eyalet ş ampiyonlu ğ una hasret olan Corinthianslı taraftarlar, buna bir son vermeye yakınken kupayı ezeli rakip- lerine kaptırmanın öfkesiyle takımla- rını ş iddetli bir ş ekilde protesto etmi ş lerdi. En çok tepki gösterdikleri isimlerin ba ş ındaysa en büyük yıldız- ları Rivellino gelmekteydi. Kulüp ba ş - kanı Vicente Mateus’un de basın önünde Rivellino’yu ele ş tirmesiyse barda ğ ı ta ş ıyan son damlaydı. Bunun üzerine Rivellino elinde olsa dünya ş ampiyonlu ğ umadalyasını bir Sao Paulo ligi ş ampiyonlu ğ uyla de ğ i ş tire- bilece ğ ini fakat her ş eyin ona ba ğ lı olmadı ğ ını söyleyerek kulüpten ayrıl- mak istedi ğ ini açıklayacaktı. Yapılan görü ş meler sonrasında da Rivellino, o dönem için rekor sayılabi- lecek be ş milyon Brezilya kruzeirosu kar ş ılı ğ ında Fluminense’nin yolunu tutacaktı. Ş ampiyonluk hasreti Fluminense’de son buldu Fluminense’deyse Rivellino’nun ş ansı, Corinthians günlerine kıyasla açıla- caktı. Yıldız oyuncu, bordo-ye ş illi forma altındaki ilk iki sezonunda üst üste iki Rio de Janeiro Eyalet Ligi ş am- piyonlu ğ u ya ş ıyordu. Rivellino’nun Fluminense formasıyla çıktı ğ ı ilk maçın Corinthians’a kar ş ı oynanan bir hazırlıkmaçı olması ve kendisinin 4-1 kazandıkları bumaçta hat-trick yap- masıysa hayli mânidardı. Rivellino’nun Fluminense taraftarlarını belki de en çokmutlu etti ğ i maçsa 1975 yılında eyalet liginin finalinde America’ya kar ş ıydı. Maç uzatmalara gitmi ş ve Ri- vellino, 119’uncu dakikada attı ğ ı golle kupayı bordo-ye ş illilere getirmi ş ti. 1978 Dünya Kupası’na gidilirken Rivel- lino, Brezilya Millî Takımı’nın 10 numa- rası ve kaptanıydı. Sambacıların ilk turdaki rakipleriyse İ spanya, Avus- turya ve İ sveç’ti. Rivellino, ilkmaçları olan İ sveç kar ş ıla ş masında sahaya ilk on birde çıkmı ş tı. Ancak İ sveç’le 1-1 berabere kalınması ve maçın ardından Rivellino’nun bir adale sakatlı ğ ı ya ş a- dı ğ ının açıklanması nedeniyle yıldız oyuncu ilk on birdeki yerini kaybede- cekti. Tabiî hafif sakatlı ğ ının yanı sıra Rivellino, ülke basınına teknik direk- törleri Claudio Coutinho’yu ele ş tiren demeçler de vermi ş ti. Bunun sonu- cunda da bir sonraki İ spanya maçında kendisini yedek kulübesinde bul- mu ş tu. Brezilya, söz konusumaçtaysa İ span- ya’yla golsüz berabere kalmı ş tı. Bu durumda gruptaki son Avusturya maçı hayli kritik bir hâl almı ş tı. Avus- turya, oynadı ğ ı ilk iki maçı kazanmı ş ve gruptan çıkmayı garantilemi ş ti. Yine de Brezilya’ya kök söktürmeleri muhtemeldi. NitekimSambacılar, Rivellino’nun yine oynamadı ğ ı maçta Avusturya’yı zor da olsa Roberto Di- namite’nin attı ğ ı tek golle deviriyor ve böylece rakiplerinin ardından averajla ikinci olarak bir üst tura yükseliyor- lardı. İ kinci turdaysa Brezilya’nın kar ş ısında Arjantin, Polonya ve Peru vardı. Rivellino burada da ilk iki maçta forma ş ansı bulamayacaktı. Brezilya ise bumaçların ilkinde Peru’yu 3-0’lık net bir skorla geçerken ikincisindeyse ev sahibi Arjantin’le golsüz berabere kalıyordu. Sambacıların Polonya kar ş ı- sındaki sonmaçındaysa Rivellino, son 13 dakikada, takımı 3-1 öndeyken oyuna alınacaktı. Maçın skorunda da kalan sürede bir de ğ i ş iklik olmuyor ve Brezilya grubunu be ş puanla tamamlı- yordu. Bu noktadaysa Dünya Kupalarının en çok tartı ş ılan hâdiselerinden biri ya ş anacaktı. Arjantin, grubundaki son Perumaçına, Brezilya’nınmaçları tamamlandıktan sonra çıkıyordu ve kar ş ıla ş ma öncesinde Arjantin’in grup lideri olup finale kalabilmesi için en az dört farklı kazanması gerekiyordu. Arjantin’in bumaçı 6-0 kazanıp finale kalması sonrasındaysa Brezilya cep- hesi, rakiplerini ş ike yapmakla suçla- yacak fakat ortaya yo ğ un ş üpheler hâricinde somut bir delil konamayınca Brezilya grup ikincisi olarak üçüncü- lükmaçına çıkmak zorunda kalacaktı. Millî formaya vedası dünya üçüncülü ğ üyle oldu İ talya’ya kar ş ı oynanan üçüncülük maçındaysa Brezilya ilk yarıyı 1-0 geride kapamasının ardından ikinci yarının ortalarında Nelinho’nun ceza sahası dı ş ından attı ğ ı müthi ş golle beraberli ğ i yakalamı ş ve bu golün ardından Rivellino da oyuna dâhil edilmi ş ti. Sonrasında 71’inci dakikada bir gol de Dirceu ile bulan Brezilya böylece mücadeleden 2-1 galip ayrılarak dünya üçüncüsü ol- mu ş tu. Bu, aynı zamanda Rivellino’nun sarı forma altındaki 92’nci ve son maçıydı. Yıldız futbolcumillî takım kariyerini 26 golle noktaladı. Dünya Kupası’nın ardındansa Rivel- lino, sürpriz bir karar alıyor ve Suudi Arabistan’ın El Hilal takımına transfer oluyordu. Kariyerinin sonlarına gelmek üzereydi ve Suudi ekibi ona Brezilya’da kazandı ğ ının yakla ş ık yedi katını teklif etmi ş ti. Ş artlar böyle olunca da Rivellino, Suudi Arabistan’a giden ilk büyük futbol yıldızı olmu ş tu. El Hilal forması altında üç sezon daha futbol hayatına devam eden ve bunla- rın ilkinde lig, ikincisinde de kupa ş ampiyonlu ğ u ya ş ayan Rivellino, 1981’de aktif futbolculuk ya ş antısını noktalamasının ardındansa sadece 1994’te, kısa bir süreli ğ ine Japonya’nın Ş imizu takımının teknik direktörlü- ğ ünü yaptı. Bunun hâricindeyse genellikle televizyonlarda futbol yorumculu ğ u yapmayı tercih etti ve kendisi bumesle ğ ine günümüzde de devam etmekte. Rivellino Brezilya Ligi’ndeki ş ampiyonluk hasretine Fluminense formasıyla son vermi ş ti. Rivellino Brezilya formasını son olarak 1978 Dünya Kupası’nda giymi ş ti. 108 109