TamSaha 252. Sayı / Kasım 2025

Afrika Uluslar Kupası’na ilk defa 2013’te katıldılar Ye ş il Burun Adaları’nın Afrika Uluslar Kupası’ndaki ilkmacerasıysa 2013’te, Güney Afrika’da düzenlenen turnu- vada gerçekle ş ecekti. Elemelerin ilk turunda Madagaskar’a 4-0 ve 3-1’lik skorlarla üstünlük kuran Ye ş il Burun Adaları, ikinci turdaysa Kamerun’la e ş le ş mi ş ve güçlü rakibine kar ş ı evinde oynadı ğ ı ilkmaçı 2-0 kazan- masının ardından deplasmandaki rö- van ş ta 2-1 ma ğ lup olmasına ra ğ men turu geçerek turnuvaya katılmaya hak kazanmı ş tı. Ye ş il Burun Adaları bu ka- darıyla da yetinmeyecekti. Turnuvanın ilk turunda Güney Afrika, Fas ve Angola ile mücadele eden Ye ş il Burun Adaları, ilk iki maçını beraberlikle geride bırakmasının ardından sonma- çında Angola’yı son dakikada buldu ğ u golle 2-1 ma ğ lup etmi ş ve grup ikincisi olarak çeyrek finale yükselmi ş ti. Ancak çeyrek finalde Gana kar ş ısında tutunamayan Ye ş il Burun Adaları, sa- hadan 2-0’lık yenilgiyle ayrılarak tur- nuvaya veda etmi ş ti. Bunun ardından 2015 Afrika Uluslar Kupası’na da katıl- mı ş lar fakat bu kez Tunus, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Zambiya ile mücadele ettikleri ilk tur grubunda oynadıkları üç maçtan da beraberlikle ayrılınca averajla grup üçüncüsü ola- rak turnuva defterini erkenden kapat- mak zorunda kalmı ş lardı. 2017 ve 2019 yıllarındaki Afrika Uluslar Kupalarına katılamayan Ye ş il Burun Adaları, 2021’deki turnuvayla birlikte sahneye yeniden çıkacaktı. Bu kez ilk turda Kamerun, Burkina Faso ve Eti- yopya ile mücadele eden Ye ş il Burun Adaları, üç maçta dört puan toplayıp grup üçüncüsü olsa da geni ş leyen yeni format sayesinde son 16 takım arasına kalmı ş tı. Lâkin ikinci turda Senegal’e 2-0ma ğ lup olunca turnuvaya veda etmi ş lerdi. Uluslar Kupası’ndaki en iyi performansları 2023’teydi Ye ş il Burun Adaları, Afrika Uluslar Ku- pası’ndaki en ba ş arılı performansını ise 2023’te, Fildi ş i Sahili’nde düzenle- nen turnuvada ortaya koydu. İ lk tur gruplarında Mısır, Gana ve Mozam- bik’le mücadele eden Ye ş il Burun Adaları, üç maçta yedi puan topladı ve grup lideri olarak bir üst tura yükseldi. İ kinci turdaysa Moritanya engelini tek golle geçen Ye ş il Burun Adaları, tarihinde ikinci kez çeyrek finale yükselme ba ş arısını gösterdi. Güney Afrika’ya kar ş ı oynanan çeyrek final mücadelesindeyse 120 dakika bo- yunca “gol” sesi çıkmayınca i ş seri penaltılara kaldı ve bu bölümde 2-1’lik üstünlü ğ ü yakalayan Güney Afrika, yarı finale yükselen taraf oldu. Yine de turnuvaya oynadı ğ ı be ş maçı da yenil- gisiz kapayan Ye ş il Burun Adaları, Af- rika futbolunun yükselen yıldızların- dan biri oldu ğ unu iyiden iyiye ispatla- mı ş tı. 2026 Dünya Kupası elemelerindeyse Ye ş il Burun Adaları nihayet bu yükse- li ş ini taçlandırdı. Elemelerde Kamerun, Libya, Angola, Mauritius ve Esvatini (eski adıyla Svaziland) ile aynı gruba dü ş mü ş lerdi. Yeni statüye göre çift devreli lig usulüne göre oynanacak grubu lider bitirecek takımDünya Ku- pası’na do ğ rudan gidecekti. Grup ikin- cilerinden en iyi dördüyse aralarında play-o ff oynayacak ve buradan çıka- cak tek takım, kıtalararası play-o ff ’ta bir maç daha yapacaktı. Dolayısıyla grup ikincilerinin finallere gitme ihti- mali hayli dü ş üktü. Grupta ilk sıra için favori olan tarafsa geçmi ş te sekiz defa finallerde boy gösteren Kamerun’du. Dünya Kupası elemelerine iyi ba ş layamamı ş lardı Ye ş il Burun Adaları gruptaki ilkma- çında, 16 Kasım 2023’te, evinde Angola ile kar ş ı kar ş ıya geldi ğ inde mücadele golsüz e ş itlikle sona ermi ş ti. Bu sko- run ardından da grupta Adalar’a tanı- nan ş ans iyice azalmı ş tı. Zira Kamerun da gruba Mauritius kar ş ısında 3-0’lık rahat bir galibiyet alarak ba ş lamı ş tı. 21 Kasım’daki ikinci maçlardaysa Ye ş il Burun Adaları, Esvatini deplasma- nında Ryan Mendes ve Jamiro Montei- ro’nun golleriyle 2-0’lık galibiyete uzanıyor, Kamerun ise Libya ile dep- lasmanda 1-1 berabere kalıyordu. Böy- lece Kamerun, Ye ş il Burun Adaları ve Libya grupta dörder puana gelmi ş lerdi. Ancak 8 Haziran 2024’te Kamerun deplasmanında çıktıkları maç, Ye ş il Burun Adaları için adeta bir fâciaydı. Kamerun, kar ş ıla ş manın 13’üncü da- kikasında Michael Ngadeu-Ngadjui ile 1-0 öne geçerken 25’te Vincent Abou- bakar farkı ikiye çıkarmı ş , 37’nci daki- kada Jamiro Monteiro skoru 2-1’i getirse de 44’te Aboubakar penaltıdan bir kez daha fileleri havalandırınca Kamerun devre arasına 3-1’lik üstün- lükle girmi ş ti. Kamerun, ikinci yarıda da üstün oyununu sürdürürken 54’te bir gol de Nouhou Tolo ile bulmu ş ve sahadan 4-1’lik galibiyetle ayrılmı ş tı. Üstelik olumsuzluklar sadece tabela- dan yazan farklı skordan ibaret de de ğ ildi. Aynı maç gününde Libya, Mau- ritius’u, Angola da Esvatini’yi ma ğ lup etmi ş ve bu sonuçların ardından Ye ş il Burun Adaları grupta dördüncü sıraya gerilemi ş ti. Kara bulutlar Libya galibiyetiyle da ğ ıldı Ye ş il Burun Adaları’nın elemelerin ba ş larında üzerine çöreklenen kara bulutları da ğ ıtmasıysa 11 Haziran 2024’teki Libya maçıyla mümkün ola- caktı. Praia’da konuk etti ğ i rakibini Di- ney’in 10’uncu dakikada attı ğ ı tek golle deviren Ye ş il Burun Adaları puanını yediye çıkartmı ş ve aynı gün Angola ile Kamerun’un 1-1 berabere kalması- nın da etkisiyle Kamerun’un bir puan gerisinde ikinci sıraya yerle ş mi ş ti. 19 Mart 2025 tarihine gelindi ğ indeyse Afrika elemelerindeki en sürpriz so- nuçlardan biri ya ş anıyor ve kendi stadı kriterleri kar ş ılamadı ğ ı içinmaçlarını Güney Afrika’nın Mbombela ş ehrinde oynayan grubun en zayıf takımı Esva- tini, burada konuk etti ğ i Kamerun’la golsüz berabere kalıyordu. Ye ş il Burun Adaları da ertesi gün bu fırsattan zor da olsa istifade ediyor ve evinde Mau- ritius’u, 84’üncü dakikada Yannick Semedo’nun attı ğ ı golle 1-0ma ğ lup ederek grupta liderli ğ e yükseliyordu. Bundan üç gün sonraysa finaller yo- lunda çok önemli bir adımdaha ata- caklardı. Angola deplasmanına çıkan Ye ş il Burun Adaları, kar ş ıla ş manın ilk yarısının duraklama dakikalarında Dailon Livramento’nun golüyle 1-0’lık üstünlü ğ ü yakalarken Angola 50’nci dakikada Dala ile skora dengeyi getir- mi ş fakat 63’te Livramento bir kez daha sahneye çıkarakmaçı takımına 2-1 kazandıran gole imzasını atmı ş tı. Günün di ğ er önemli kar ş ıla ş masın- daysa Kamerun, evinde Libya engelini 3-1’lik skorla geçmi ş ti. Böylece altıncı maçlar sonunda Ye ş il Burun Adaları 13 puanla gruptaki liderli ğ ini, Kamerun da 12 puanla onları takibini sürdürü- yordu. Sekiz puanda kalan Libya’yla yedi puanda kalan Angola’ysa ş ansla- rını büyük ölçüde tüketmi ş ti. Kamerun zaferi Dünya Kupası yolunu açtı 4 Eylül’deki yedinci maçlarda da ilk iki arasındaki kıyasıya çeki ş me sürü- yordu. Ye ş il Burun Adaları, Mauritius deplasmanında 22’nci dakikada Jo- vane Cabral ve 70’inci dakikada da Diney ile buldu ğ u gollerle 2-0 kazanır- ken Kamerun da evinde Esvatini’yi 3-0ma ğ lup etmi ş ti. Bu durumda 9 Ey- lül’de Praia’da oynanacak Ye ş il Burun Adaları-Kamerunmaçı da adeta bir final niteli ğ ine bürünmü ş tü. Ye ş il Burun Adaları, iç sahada oynamasının da etkisiyle maça atak bir oyunla ba ş - larken ilk tehlikeyi de yedinci daki- kada yaratıyordu. Bu dakikada sol kanatta topu alan Dailon Livramento, süratle Kamerun ceza alanına do ğ ru hareketleniyor ve kendisini savun- maya çalı ş an Christopher Wooh’tan sıyrılmasının ardından kaleci Andre Onana ile kar ş ı kar ş ıya kalıyordu. Fakat Livramento cılız bir son vuru ş yapınca Onana bu topu çelmekte zorlanmıyordu. Bir dakika sonraysa Jovane Cabral, Kamerun ceza sahasına sokuldu ğ u esnada Flavien Boyomo ile girdi ğ i ikili mücadelede yerde kalsa da mücadelenin hakemi Daniel Laryea bu pozisyonda oyunu devam ettiriyordu. Kamerun ise maçtaki ilk ciddi tehlike- sini ilk yarının duraklama dakikala- rında yaratsa da sol kanattan Kevin N’Koudou’nun ortasına penaltı noktası civarında Frank Anguissa’nın yaptı ğ ı kafa vuru ş unda top, kaleci Vozinha’da kalıyordu. Böylece mücadelenin ilk ya- rısı da golsüz e ş itlikle geride kalmı ş tı. Kar ş ıla ş manın 54’üncü dakikasına ge- lindi ğ indeyse Praia’da tribünler adeta bir festival havasına bürünecekti. Yarımyuvarla ğ ın kendi yarı alanına bakan diliminde topu kazanan Livra- mento, ardındanmüthi ş bir süratle Kamerun savunmasının arkasına sarkıyor ve ceza sahasına girdi ğ inde de Onana’nın yanından topu filelerle bulu ş turarak Ye ş il Burun Adaları’nı 1-0’lık üstünlü ğ e ta ş ıyordu. Kamerun, geriye dü ş mesi sonrasında da etkili bir oyun ortaya koyamazken Ye ş il Burun Adaları 90+1’de farkı ikiye çıkarma ş ansını da yakalıyordu. Ancak Heri- berto Tavares’in on sekiz üzerinden çekti ğ i sert ş ut Onana’dan döndükten sonraWilly Semedo’nun önüne dü ş se de Semedo yakınmesafeden topu auta gönderiyordu. Son saniyelerdeyse Kamerun’un Ye ş il Burun Adaları ceza alanında yarattı ğ ı karambolde top en son kaleci Vozinha’da kalıyor ve akabinde hakemin son düdü ğ ü üfle- mesiyle de Ye ş il Burun Adaları, son iki maça dört puanlıkmuazzambir avan- tajla giriyordu. Ye ş il Burun Adaları’nın kaptanı ve golcüsü I ğ dır FK formasını giyen Ryan Mendes. 75 74