TamSaha 252. Sayı / Kasım 2025

nemde bölgenin kalkınması da tama- men bu kötü ş öhretli ticaret üzerinden sa ğ lanmı ş tı. 19. yüzyılda köleli ğ in dünyanın büyük bölümünde yasak- lanmasının ardındansa adalar büyük bir fakirlik sorunuyla kar ş ı kar ş ıya kalacaktı. II. Dünya Sava ş ı sonrasında Afrika’da birçok ülkenin sömürgelikten kurtu- lup ba ğ ımsızlı ğ ını kazanmasıysa Ye ş il Burun Adaları’nda da ba ğ ımsızlık ha- reketlerini tetikleyecekti. Portekiz ise bunun önüne geçebilmek için 1951’de sömürge statüsünden çıkardı ğ ı adalara deniza ş ırı vilayet statüsü vermi ş ti. Buna ra ğ men akacak kan damarda durmayacak ve Ye ş il Burun Adaları, 1975’te Portekiz’den ba ğ ım- sızlı ğ ını kazanacaktı. Ye ş il Burun Adaları’nın futbolla tanı ş masıysa 20. yüzyılın ba ş larında olmu ş tu. Ülkenin en eski kulübü konumundaki CS Mindelense, 1919’da faaliyete geçerken dört yıl sonra da GS Castilho ve Sporting Clube de Praia kulüpleri kurulmu ş tu. Adalarda bölge- sel turnuvalarsa 1930’ların sonlarında oynanmaya ba ş lamı ş tı. Birden fazla adadan katılımcı içeren ulusal nitelikli ilk ş ampiyonaysa 1953’te düzenlen- mi ş ti. Ülkenin ba ğ ımsızlı ğ ını kazandı ğ ı 1975’te bir yıl ara verilen ş ampiyona, daha sonrasındaysa günümüze dek birkaç sezonluk ara hâricinde düzenli bir biçimde oynanmaya ba ş layacaktı. Millî takımları henüz 47 ya ş ında Ye ş il Burun Adaları Millî Takımı’ysa ilk olarak ba ğ ımsızlı ğ ın kazanılmasından üç yıl sonra, 29 Mayıs 1978’de sahaya çıkmı ş ve Gine’ye kar ş ı oynadı ğ ı özel maçı 1-0 kaybetmi ş ti. Ye ş il Burun Adaları Futbol Federasyonu’ysa 1982’de kuruldu ve 1986’ya gelindi- ğ inde FIFA’ya, 2000 yılında da CAF’a üye oldu. Bundan dolayı millî takımın Afrika Uluslar Kupası ve Dünya Kupası elemelerinde boy göstermeye ba ş laması da bir hayli gecikecekti. Ye ş il Burun Adaları, Dünya Kupalarına katılma yolundaki mücadelesine ilk olarak 2002 Dünya Kupası’nın eleme- lerine katılarak ba ş lamı ş tı. Ancak çift maç eliminasyon usulüne göre oyna- nan ilk turda Cezayir ile e ş le ş en Ye ş il Burun Adaları, rakibiyle kendi evin- deki ilkmaçta golsüz berabere kalma- sının ardından deplasmandaki rövan ş ı 2-0 kaybedince bumacera son derece kısa sürmü ş tü. 2006 Dünya Kupası elemelerindeyse ilk turda Svaziland ile e ş le ş en Ye ş il Burun Adaları, rakibini 1-1 ve 3-0’lık skorlarla dize getirerek grup a ş ama- sına yükselmeyi ba ş armı ş tı. Ancak Gana, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Güney Afrika, Burkina Faso ve Uganda ile aynı grupta yer alan Ye ş il Burun Adaları, 10maçta 10 puan toplayarak sadece Uganda’yı geride bırakabilmi ş ve grubunu be ş inci sırada tamamla- mı ş tı. Ye ş il Burun Adaları, 2010’lu yıllardaki üç Dünya Kupası’nın elemelerinde de aradı ğ ını bulamayacaktı. Bu üç ele- mede de grup a ş amasına kalmı ş lardı belki ama bunların ilkinde Kame- run’un, ikincisinde de Tunus’un ardında grup ikincisi olarak finallere gitme ş ansını kaçırmı ş lardı. 2018 elemelerindeyse bu kez Senegal ve Burkina Faso’nun gerisinde grup üçüncüsü olmu ş lardı. Ye ş il Burun Adaları, 2022 Dünya Kupası elemelerindeyse Nijerya, Liberya ve Orta Afrika Cumhuriye- ti’yle mücadele etti ğ i grupta tek yenilgi almasına kar ş ın Nijerya’nın gerisinde, bir kez daha ikinci sırada kalıyordu. Ye ş il Burun Adaları Millî Takımı 73 Ekimayında tarihinde ilk kez Dünya Kupası’na katılma hakkını elde eden Ye ş il Burun Adaları, 2026 Dünya Kupası’nda Ürdün ve Özbekistan’ın ardından siftah yapacak üçüncü ülke oldu. Ye ş il Burun Adaları ayrıca 525 binlik nüfusuyla turnuva tarihinin en küçük ikinci ülkesi olmasıyla da dikkat çekiyor. A frika anakarasının en batıdaki noktasından 600 kilometre daha batıda yer alan bir takımada olan Ye ş il Burun Adaları, 15. yüzyılda Cenevizliler ve Portekizliler tara- fından ke ş fedilene dek üzerinde insan ya ş amı olmayan bir bölgeydi. Resmî kayıtlara göre takımadaları ilk olarak 1456’da Cenevizli Antonio de Noli tespit etmi ş , daha sonra da Portekiz Kralı V. Afonso, De Noli’yi buraya vali olarak atamı ş tı. 1462’de de Portekiz’den takımadalara ilk yerle ş imciler gelmeye ba ş lamı ş tı. Ye ş il Burun Adaları, Afrika’nın biraz açı ğ ında, Afrika ile hemBatı Avrupa hemde Amerika kıtası arasındaki deniz yolu üzerinde bulunmasından ötürü, yerle ş ime açıldıktan sonra kısa süre içinde Atlantik Okyanusu’ndaki köle ticaretinin en önemli durakların- dan biri hâline gelmi ş ti. Zaten o dö- Dünya Kupalarının en yeni yüzü 72 Onur Erdem Ye ş il Burun Adaları Afrika Uluslar Kupası’na ilk defa 2013’te katılmı ş ve Gana ile çeyrek final oynamı ş tı.