TamSaha 252. Sayı / Kasım 2025

son Avrupa ikincisi ve dört yıl önce- sinin de Avrupa ş ampiyonu olan SSCB ve özellikle kulüpler düze- yinde son yıllarda elde etti ğ i büyük ba ş arılarla dikkat çeken Portekiz de turnuvada iddialı olması beklenen di ğ er takımlardı. Turnuva öncesinde ya ş anan en ilginç geli ş melerden biriyse Jules Rimet Kupası’nın çalınmasıydı. Mart ayında İ ngiltere’ye getirilen ve Londra’da bir sergi salonunda halkın ziyaretine açılan kupa bir süre sonra ortadan kaybolmu ş tu. İ lk ba ş larda kimli ğ i belirsiz ki ş iler birtakım aracılar vasıtasıyla kupayı geri getirmek için fidye talebinde bulunsalar da bir hafta sonra kupa, bir parkta, Pickles adındaki bir köpek tarafından gazete kâ ğ ıdına sarılı olarak bulunacaktı. Kupanın kimlerce çalındı ğ ı ve neden bu ş e- kilde terk edildi ğ inin üzerindeki sır perdesiyse hiçbir zaman arala- namadı. Ev sahibi İ ngiltere, turnuvanın ilk tur gruplarında Uruguay, Fransa ve Meksika’ya rakip olmu ş tu. İ ngilizler her ne kadar ilkmaçlarında Urugu- ay’la golsüz berabere kalarak pek tat vermeseler de ardından yava ş yava ş açılmı ş lar ve önce Meksi- ka’yı, sonra da Fransa’yı 2-0’lık skorlarla devirerek gruplarını lider tamamlamı ş lardı. Uruguay ise Fransa’yı 2-1 ma ğ lup edip Meksika ile de 0-0 berabere kalınca grupta İ ngiltere’nin ardından ikinci sırayı alıp çeyrek finale yükselmi ş ti. İ spanya, Arjantin, Federal Almanya ve İ sviçre’yi bir araya getiren 2. Grup ise Almanların İ sviçre’yi 5-0’la bozguna u ğ rattı ğ ı maçla açı- lıyor, sonrasındaysa Arjantin de İ s- panya’yı 2-1’lik skorla deviriyordu. İ lkmaçların galipleri Arjantin ile Fe- deral Almanya’nın aralarındaki bir sonraki maçta “gol” sesi çıkmaz- ken, İ spanya ise İ sviçre’yi 2-1’le geçerek ş ansını sonmaça ta ş ımayı bilmi ş ti. Ancak kazananın yola devam edece ğ i Federal Almanya- İ spanya mücadelesinde gülen taraf, 2-1 galip gelen Almanlar oluyor ve İ spanyollar, iddialı geldikleri turnu- vaya ilk turda veda etmek zorunda kalıyorlardı. Federal Almanya grup- tan lider olarak çıkarken sonma- çında İ sviçre’yi 2-0 yenen Arjantin ise ikinci sırayı almı ş tı. 3. Grup’ta Macaristan, Portekiz ve Bulgaristan’la birlikte yer alan Brezilya ise ilk kar ş ıla ş masında Bulgarları Pele ve Garrincha’nın golleriyle 2-0 yenmesine kar ş ın Pele’yi yine sakatlı ğ a kurban veri- yordu. Sambacılar Pele’den yoksun oynadıkları bir sonraki maçta Macaristan’a 3-1 yenilirken, yıldız oyuncu son Portekiz maçına sakat sakat çıkıyor fakat Brezilya, yine 3-1’lik bir ma ğ lubiyet almaktan kurtulamayınca üst üste üçüncü ş ampiyonluk hayaliyle geldi ğ i tur- nuvaya henüz ilk turda havlu atı- yordu. Gruptaki üç maçını da kazanan Portekiz ve üçte iki yapan Macaristan, bu gruptan çeyrek finale yükselen takımlar olmu ş tu. SSCB, İ talya, Ş ili ve Kuzey Kore’den olu ş an 4. Grup’taysa İ talya, ilkma- çında Ş ili’yi 2-0ma ğ lup ederek dört yıl evvel kendilerini ilk turda kupa- nın dı ş ına iten rakiplerinden rövan ş ı alıyordu. Ancak İ talyanlar bir son- raki maçlarında SSCB’ye tek golle boyun e ğ eceklerdi. SSCB, bumaç- tan evvel Kuzey Kore’yi de 3-0 yen- mi ş ve böylelikle gruptan çıkmayı da garantilemi ş ti. Kuzey Kore’nin ikinci maçında Ş ili kar ş ısında son dakikalarda buldu ğ u golle 1-1’lik sürpriz bir beraberlik almasıysa çok daha büyük bir sürprize de vesile olacaktı. Gruptaki sonmaçlarda İ talya ile Kuzey Kore kar ş ı kar ş ıya gelecekti ve maç öncesinde İ talyan- ların iki, Kuzey Kore’nin de bir puanı bulunuyordu. Yani kâ ğ ıt üzerinde Kuzey Kore’nin de çeyrek final ş ansı vardı. Elbette buna kimse ihtimal vermiyordu ama ortaya, futbol tarihinin en büyük ş oklarından biri çıkacaktı. İ ki ekip, 19 Temmuz’da Middlesbro- ugh’nun Ayresome Park Stadı’nda sahaya çıktıklarında İ talyanlar bek- lendi ğ i gibi pe ş pe ş e gol pozisyon- ları üretiyorlardı belki ama bunları cömertçe harcamaktalardı. 34’üncü dakikadaysa takımkaptanları Gia- como Bulgarelli, dizinden ya ş adı ğ ı sakatlık nedeniyle sahayı sedyeyle terk edince İ talya sahada 10 ki ş i kalmı ş tı ve bu, İ talya adına bir ş ey- lerin ters gitmekte oldu ğ unu göste- riyordu. Nitekim sekiz dakika sonrasında da Kuzey Korelilerin rakip defansın arkasına atmaya çalı ş tı ğ ı bir topta İ talyanlar bir anlık gaflete dü ş üyor ve seken topu önünde bulan Pak Doo- İ k on seki- zin içine girip topu yerden uzak kö- ş eye gönderiyordu. İ talyanların file bekçisi Enrico Albertosi topu yaka- lamak için uzayabildi ğ i kadar uza- maya çalı ş mı ş tı belki ama me ş in yuvarlak onun parmaklarının ucundan geçtikten sonra direk di- binden a ğ larla bulu ş mu ş tu. Kuzey Kore, İ talya gibi bir futbol devi kar- ş ısında 1-0 öne geçiyordu! İ talya, ilk devreyi bu skorla geride kapatma- sının ardından ikinci yarıda rakibi üzerinde baskıyı artırmaya çalı ş ı- yordu. Ancak İ talyan ileri uç oyun- cularının bir türlü o istenilen son vuru ş u yapamaması ve Kuzey Kore kalecisi Lee Chang-Myung’un da üç direk arasında kahramanla ş aca ğ ı- nın tutmasıyla süre erimesine ra ğ - men skor 1-0’a takılıp kalıyordu. 90 dakikanın da bu ş ekilde tamam- lanmasıyla ortaya Dünya Kupaları tarihinin en büyük sürprizlerinden biri, belki de birincisi çıkıyordu: Kuzey Kore, İ talya’yı 1-0’lık skorla devirerek turnuvanın dı ş ına itmi ş ti. Ertesi gün de SSCB’nin Ş ili’yi 2-1 ma ğ lup etmesiyle birlikte SSCB grup lideri, Kuzey Kore de grup ikincisi olarak çeyrek final vizesini alacaklardı. Ev sahibi İ ngiltere, çeyrek finalde Arjantin’le e ş le ş irken bumaç, bir futbol maçından çok adeta bir sinir harbini andırıyordu. Son 12 dakika- sına kadar gol yerine tekme atılan müsabakada nihayet Geo ff Hurst sahneye çıkıp İ ngilizleri öne geçiren golü kaydederek gidi ş atı de ğ i ş tire- cek ve böylece İ ngiltere, tarihinde ilk kez bir Dünya Kupası’nda son dörde kalmı ş olacaktı. Çeyrek finalin bir di ğ er enteresan maçıysa Portekiz ile Kuzey Kore arasındaydı. Futbol dünyasını adeta ş oka sokarak çeyrek finale kalan Koreliler, sürprizlerinin bu kadarla sınırlı kalmasını da istemiyor gibiydi. Zira Portekiz kar ş ısında henüz ilk dakikada Pak Seung-Zin ile golü bulmu ş lar, bununla da yetinmeyerek 22 ve 25’inci dakika- larda iki ani atakta sırasıyla Li Dong-Woon ve Yang Seung-Kook ile iki kez daha fileleri havalandıra- rak skoru bir anda 3-0’a getirmi ş - lerdi. Fakat turnuvanın en çok parlayan yıldızı olan Portekizli Eusebio bu dakikadan sonra adeta tek ba ş ına sazı eline alıyordu. İ lk yarı bitmeden iki gol atarak farkı bire indiren Kara Panter, ikinci yarı- nın ba ş larında iki kez daha sahneye çıkarak skoru 4-3 Portekiz lehine çeviriyordu. Son dakikalarda Jose Augusto ile bir gol daha bulan Portekiz, böylece ilk kez katıldı ğ ı Dünya Kupası’nda, biri son ş ampi- yona kar ş ı olmak üzere oynadı ğ ı dört maçı da kazanarak ilk dört arasına giriyordu. İ ki eski dünya ş ampiyonunu kar ş ı kar ş ıya getiren tek çeyrek final e ş le ş mesi niteli ğ indeki Federal Al- manya-Uruguaymücadelesindeyse Almanların 11’inci dakikada Helmut Haller’le öne geçmesinin ardından maç uzun süre bu skorla gidiyor, son 20 dakikadaysa Federal Almanya, Franz Beckenbauer, Uwe Seeler ve Haller’le üç gol daha bularak sahadan 4-0’lık galibiyetle ayrılıyordu. Çeyrek finalin son maçındaysa SSCB, Macaristan’ı 2-1 ma ğ lup ederek son dört takım arasındaki yerini alıyordu. Dörtte dört yaparak yarı finale gelen tek takım olan Portekiz’in bu turda ev sahibi İ ngiltere ile e ş - le ş mesi bir nevi erken finaldi. İ ber ülkesi sergiledi ğ i futbolla turnuva- nın en çok takdir edilen takımı hâ- line gelmi ş ti belki ama İ ngilizler de kendi evlerinde bu kadar yakla ş tık- ları dünya ş ampiyonlu ğ unu ba ş ka- sına kaptırmaya niyetli de ğ illerdi. Eusebio’yu, savunma oyuncuları Nobby Stiles’ın sert markajıyla etkisiz hâle getiren İ ngiltere, Bobby Charlton’ın her iki devrede de attı ğ ı gollerle 2-0 öne geçecek, son an- larda Eusebio penaltıdan farkı bire indirse de maç 2-1 tamamlanacak ve İ ngilizler hayalini kurdukları Wembley’deki Dünya Kupası finaline böylece eri ş eceklerdi. Bumaçtan bir gün evvel Federal Al- manya ile SSCB arasında oynanan yarı final mücadelesinde de benzer bir senaryo söz konusuydu. Alman- lar ilk yarının sonlarında Haller, ikinci yarının ortalarında da Beckenbauer ile iki gol bulup final kapısını ardına kadar aralamı ş , son dakikalarda SSCB Valeri Porkuyan w İ ngilizler birinci olarak çıktıkları grupta Meksika’yı da 2-0 yenmi ş ti. Son ş ampiyon Brezilya; Macaristan ve Portekiz’e yenilerek ilk turda elenmi ş ti... Dünya Kupası tarihinin en büyük ş oklarından birisi, Kuzey Kore’nin İ talya’yı elemesiyle ya ş anmı ş tı. 65 64