TamSaha 250. Sayı / Eylül 2025

Demokratik Almanya, bu golle 1-0’lık sürpriz bir galibiyete imza atacak ve grubu da lider tamamla- yacaktı. Bu sürpriz sonuç, çe ş itli teorileri de beraberinde getirmi ş ti. Birincisi Fe- deral Almanların turnuvada yava ş yava ş form tutarak ilerleyip, finalde en iyi performanslarını ortaya koy- mayı tercih etti ğ ini öne sürmek- teydi ki aslına bakılırsa 20 yıl önce kazandıkları ilk dünya ş ampiyon- luklarında da benzer bir senaryo söz konusuydu. Bir ba ş ka görü ş ise Federal Almanya’nın son Demokra- tik Almanya maçında biraz da bile- rek kaybetti ğ ini ve bu sayede ikinci turda Hollanda, Brezilya ve Arjan- tin’e rakip olmaktansa Yugoslavya, Polonya ve İ sveç’in bulundu ğ u nis- peten daha kolay bir gruba dü ş tü- ğ ünü iddia etmekteydi. Elbette bu ikinci görü ş , do ğ rulu ğ u kanıtlana- mayacak bir komplo teorisi niteli- ğ indeydi. Lâkin Demokratik Almanya’nın bu i ş in sonunda daha zorlu bir ikinci tur grubuna dü ş tü ğ ü de bir gerçekti. Tabiî Batı kar ş ısında alınan galibiyetin de ğ erinin, Do ğ u yakasındaki ço ğ u Almana göre ikinci turdaki herhangi bir müspet sonuçtan çok daha fazla oldu ğ u da bir ba ş ka gerçekti. Öyle ya da böyle, Demokratik Al- manya’nın ikinci turdaki rakipleri Hollanda, Brezilya ve Arjantin ol- mu ş tu. İ lk olarak 26 Haziran’da Bre- zilya kar ş ısına çıkan Demokratik Almanya, güçlü rakibine kar ş ı uzun süre dirense de 60’ıncı dakikada Rivellino’nun klasikle ş en frikik gollerinden birine engel olamamı ş ve böylece mücadeleden 1-0’lık yenilgiyle ayrılmı ş tı. Demokratik Almanya, dört gün sonrasındaysa turnuvanın en istimüzerindeki takımı konumundaki Hollanda’ya Johan Neeskens ve Rob Rensen- brink’ten gelen goller neticesinde 2-0’la teslimoluyor ve turnuvada daha fazla ilerleme ş ansını kaybe- diyordu. Demokratik Almanya gruptaki sonmaçınıysa kendisi gibi iddiasını yitirmi ş olan Arjantin’e kar ş ı oynadı. Kar ş ıla ş manın 14’üncü dakikasına gelindi ğ inde JoachimStreich, Demokratik Al- manya’yı 1-0’lık üstünlü ğ e ta ş ı- dıysa da altı dakika sonra Rene Houseman, Arjantin adına skora dengeyi getirdi ve geri kalan uzun sürede ba ş ka gol gelmemesi sonu- cunda da taraflar 1-1’lik beraberli ğ e razı oldu. Demokratik Almanya, 1976 Avrupa Ş ampiyonası elemelerindeyse büyük hayal kırıklı ğ ı ya ş ayacaktı. Zira Belçika, Fransa ve İ zlanda ile mücadele ettikleri grupta, iki puanlı sistemde Belçika ve Fransa’dan üçer puan almalarına ra ğ men grup sonuncusu İ zlanda’dan sadece bir puan alıyorlardı. Bunun sonucunda da sekiz puanlı lider Belçika’nın bir puan gerisinde, ikinci sırada kalmı ş lardı. Montreal’den altınmadalyayla döndüler Öte yandan aynı yıl Demokratik Almanya, olimpik düzeyde futbol tarihinin en büyük ba ş arısını da ya ş ayacaktı. Oyunlardaki futbol turnuvasının ilk turunda Brezilya ve İ spanya’ya rakip olan Demokratik Almanya, Brezilya ile golsüz bera- bere kalıp İ spanya’yı tek golle de- virmesi sayesinde çeyrek finale yükseliyordu. Demokratik Al- manya, çeyrek finaldeyse Fransa engelini 4-0’lık skorla a ş acaktı. Yarı finaldeyse SSCB ile kar ş ı kar ş ıya gelen Demokratik Almanya, raki- bini Hans-Jürgen Dörner ve Lothar Kurbjuwiet’ın golleriyle 2-1 ma ğ lup ederek adını finale yazdırmayı ba ş arıyordu. 31 Temmuz 1976’daki finaldeyse De- mokratik Almanya’nın kar ş ısında, dört yıl evvelki oyunlarda altınma- dalyanın sahibi olan Polonya vardı. Üstelik Polonya, hemen hemen aynı kadroyla 1974 Dünya Kupası’nda da fırtına gibi esmi ş ve oynadı ğ ı yedi maçtan altısını kazanarak dünya üçüncüsü olmu ş tu. Kazimierz Deyna, Grzegorz Lato, Andrzej Szar- mach, Jan Tomaszewski, Wladyslaw Zmuda ve Henryk Kasperczak gibi büyük oyunculara sahip olan Po- lonya’nın üst üste ikinci altınını ka- zanması kuvvetle muhtemeldi. Ancak Demokratik Almanya maça beklenmedik derecede hızlı bir giri ş yapıyor ve yedinci dakikada Hart- mut Schade’nin attı ğ ı golle 1-0 öne geçiyordu. Polonyalılar henüz bu golün ş a ş kınlı ğ ını üzerlerinden ata- mamı ş ken, 14’üncü dakikaya gelin- di ğ inde de Martin Ho ff mann’ın sahneye çıkmasıyla Demokratik Almanya farkı ikiye çıkartıyordu. Be ş dakika sonra Polonya’nın yıldız file bekçisi Tomaszewski’nin sakat- lanması ve yerine yedek kaleci Piotr Mowlik’in girmesiyle de ibre iyiden iyiye Demokratik Alman- ya’dan yana dönmü ş tü. 2-0 Demo- kratik Almanya lehine sona eren ilk yarının ardından Polonya, 59’uncu dakikada Lato’nun golüyle maça tutunmaya çabalasa da 84’te Rein- hard Hafner son sözü söylüyor ve onun golüyle de Demokratik Al- manya mücadeleyi 3-1 kazanarak altınmadalyaya uzanmayı ba ş arı- yordu. Ne var ki 1970’lerin ortalarında ya ş anan bu parlamanın ardından Demokratik Almanya 1978 Dünya Kupası için gerekli vizeyi alamaya- caktı. Elemelerde Avusturya, Tür- kiye ve Malta ile aynı gruba dü ş en Demokratik Almanya, altı maçında üçer galibiyet ve beraberlik alarak grubunu nama ğ lup tamamlasa da Avusturya’nın bir puan gerisinde ikinci sırada kalmı ş tı. 1980 Avrupa Ş ampiyonası elemelerindeyse Hol- landa, Polonya, İ sviçre ve İ zlanda ile yarı ş an Demokratik Almanya bu kez grup üçüncüsü olarak yine hedefi tutturamamı ş tı Demokratik Almanya futbolunun millî takımlar düzeyindeki son kayda de ğ er ba ş arısıysa 1980 Mos- kova Olimpiyatları’nda gelmi ş ti. Oyunlardaki futbol turnuvasının ilk turunda İ spanya, Cezayir ve Suriye ile mücadele etti ğ i grubu iki galibi- yet ve bir beraberlikle lider tamam- layan Demokratik Almanya, ardın- dan çeyrek finalde Irak’ı 4-0, yarı fi- nalde de SSCB’yi 1-0ma ğ lup ederek üst üste ikinci kez finale yükselme ba ş arısını göstermi ş ti. Ancak Çe- koslovakya’ya kar ş ı oynanan fi- nalde Demokratik Almanya bu kez rakibine 1-0’lık skorla boyun e ğ mi ş ve böylece gümü ş madalyaya razı olmu ş tu. Erich Mielke ve Stasi’nin gölgesi 1980’li yıllarsa Demokratik Alman futbolununmuhtemelen en çalkan- tılı dönemiydi. 1978-1979 sezonunda DDR-Oberliga’da tarihinin ilk ş am- piyonlu ğ unu ya ş ayan Dynamo Berlin, bundan sonra 1988-1989 sezonuna kadar ligde zirveyi kim- selere bırakmayarak 10 yıl üst üste ş ampiyon olacak ve bu alanda dönemin Avrupa rekorunu da kıracaktı. Ancak Dynamo’nun bu ba ş arısının üzerinde büyük bir gölge vardı. 1957’den beri Devlet Güvenlik Bakanı olan ve ülkenin istihbarat servisi olan Stasi’nin de ba ş ında yer alan Erich Mielke, 1967’de Dynamo Berlin’in onursal ba ş kanı da yapılmı ş tı. Kulüp, zaten devlet eliyle Do ğ u Berlin’de sporun geli ş mesi amacıyla kurulmu ş bir kulüptü ve Mielke de 1970’lerin ikinci yarısından itibaren Dyna- mo’nun Demokratik Alman futbo- lunun lokomotifi olması için kulübe fazlasıyla destek olmaya ba ş lamı ş tı. Tabiî bu destekmuhtemelenman- eviyatla sınırlı da de ğ ildi. Ço ğ u ki- ş iye göre Mielke, siyasî gücünü ligi Dynamo Berlin lehine dizayn et- mekte de kullanmaktaydı. Bu iddiaların altını doldurma ama- cıyla kullanılan en büyük savsa Dynamo’nun DDR-Oberliga’da ş ampiyonluklara ambargo koydu ğ u dönemde Avrupa kupalarında bir türlü istenen ba ş arıları elde edeme- mesi, buna kar ş ılık di ğ er kulüple- rinse bu alanda daha dikkat çekici sonuçlara imza atmalarıydı. Dynamo Berlin, Ş ampiyon Kulüpler Kupası’nda 1980 ve 1984’te olmak üzere iki kere çeyrek final görebil- mi ş ve bunlardan ilkinde Notting- hamForest’a, ikincisinde de Roma’ya elenmi ş ti. Öte yandan 1980-1981 sezonunda Carl Zeiss Jena, Kupa Galipleri Kupası’nda finale kadar gitmi ş ve Magdedburg’dan sonra bunu ba ş a- ran ikinci Demokratik Alman ta- kımı olmu ş tu. Jena, ilk turda Roma ile kar ş ı kar ş ıya gelirken deplas- mandaki ilkmaçta rakibine 3-0 ma ğ lup olmu ş tu. İ ki hafta sonraki rövan ş maçıysa Demokratik Alman futbolunun en büyük destanların- 1976 Montreal Olimpiyatlarında Demokratik Almanya altınmadalya kazanmı ş tı. Gizli servis Stasi’nin destekledi ğ i Dynamo Berlin, 1980’lerde lig ş ampiyonluklarına ambargo koymu ş ancak Avrupa kupalarında bir varlık göstermeyi ba ş aramamı ş tı. 110 111