TamSaha 264. Sayı / Kasım 2026

139 138 3 Ocak 2013’te Swansea City ile Chelsea, İ ngiltere Lig Kupası yarı finalinin rövan ş ında kar ş ıla ş ı- yordu. İ lkmaçı 2-0 kaybeden Chelsea, finale çıkmak için gol bulmak zorundaydı. Dakikalar ilerledikçe Londra ekibinin üzerindeki baskı artıyordu. Kar ş ıla ş manın son bölümünde top dı ş arı çıktı ğ ında Swansea’nin 17 ya ş ındaki top toplayıcısı Char- lie Morgan, me ş in yuvarla ğ ın üzerine kapandı. Eden Hazard oyunu hızla ba ş lat- mak istiyordu. Topu almak için Morgan’ın yanına geldi. Ya ş anan karı ş ıklık sırasında Belçikalı futbolcunun gence tekme atması üzerine hakemChris Foy kırmızı kartını gösterdi. Chelsea’nin yıldızı saha dı ş ına gönderilmi ş ti. Olay İ ngiliz futbolunun en çok tartı ş ılan saha kenarı müdahale- lerinden birine dönü ş tü. Hazard daha sonra özür diledi. Her iki tarafın davranı ş ları uzun süre konu ş uldu. Ancak tartı ş manın en önemli boyutu, bir profesyo- nel futbolcunun saha kenarın- daki gence fiziksel müdahalede bulunmasıydı. Benzer bir gerilim, 29 Nisan 2017’de Japonya’da ortaya çıktı. J2 Ligi’nde JEF United Chiba ile Tokushima Vortis kar ş ıla ş ırken henüz 14’üncü dakikada Tokus- hima oyuncusu Kazuaki Mawa- tari topun geç verildi ğ ini dü ş üne- rek genç top toplayıcıya sert biçimde müdahale etti. Hakem kırmızı kartını gösterdi. Tokus- hima, büyük bölümünü 10 ki ş i oynadı ğ ı kar ş ıla ş mayı 2-0 kaybetti. İ ki ayrı kıtada ya ş anan bu olay- lar, top toplayıcılı ğ ın ba ş ka bir yönünü hatırlatıyordu. Saha kenarındaki görevliler de futbolun rekabetçi atmosferinin içindeydi. Ancak ço ğ u henüz çocuk ya ş ındaydı. Bir teknik direktörün taktik beklentisi, bir futbolcunun sabırsızlı ğ ı veya tribünlerin baskısı onların gü- venli ğ inin önüne geçmemeliydi. Modern futbol, son yıllarda bu sorunlara yalnızca cezalarla de ğ il, oyunun organizasyonunu de ğ i ş tirerek de çözüm aramaya ba ş ladı. Ve ortaya ilginç bir sonuç çıktı. Bir zamanlar hızlı top verdi ğ i için kahraman ilân edilen bir çocu- ğ un davranı ş ı, bugün dünyanın en büyük liglerinden birinde yasaklanmı ş durumda. 9 Ocak 2014’te Stamford Bridge’de Chelsea ile Manchester United kar ş ıla ş tı ğ ında Samuel Eto’o gecenin yıldızıydı. Kamerunlu golcü üç kez a ğ ları havalandırmı ş , Chelsea’yi 3-1’lik galibiyete ta ş ımı ş tı. Ancak Eto’o’nun üçüncü golünden sonra yaptı ğ ı küçük bir hareket, yıllar sonra golleri kadar güzel bir hikâyeye dönü ş ecekti. Gol sevincini ya ş ayan Eto’o, kö ş e gönderinin yakınında oturan top toplayıcıya yöneldi. Çocu ğ un elini tuttu ve sevincine onu da ortak etti. O çocuk, 13 ya ş ındaki CallumHudson-Odoi’ydi. Chelsea altyapısında futbol oynuyor, bir gün Bir top, bir kırmızı kart Bir top, bir kırmızı kart 2 1 Bir zamanlar kahramanlıktı, ş imdi yasak Bu ikili, olaydan 11 yıl sonra bir araya gelip barı ş tı... akley Cannonier’in 2019’da Liverpool forması giyen Trent Alexander-Arnold’a hızla top vermesi, futbol tarihinin unutul- maz anlarından birine katkı sa ğ lamı ş tı. Ancak bugün aynı hareket, İ ngiltere Premier Lig’in top yönetimi kurallarına aykırı. Premier Lig’in 2026-27 sezo- nunda uyguladı ğ ı sistemde maç boyunca 15 top kullanılıyor. Biri sahada, biri dördüncü hakemin yanında, di ğ er 13’ü ise saha çev- resindeki belirlenmi ş noktalarda bulunuyor. Top görevlileri, kale vuru ş unu kullanacak kaleciler için tanınan sınırlı istisna dı- ş ında saha oyuncularına do ğ ru- dan top veremiyor. Oyuncuların hazır bekleyen toplardan birini kendilerinin alması gerekiyor. Bu sistem, 2026-27 sezonunda sıfırdan olu ş turulmu ş bir uygu- lama de ğ il. Önceki sezonda da 15 toplu düzen kullanılıyordu. Yeni sezonun dikkat çekici de ğ i- ş ikliklerinden biri ise taç atı ş ı öncesinde topun havluyla kuru- lanmasının yasaklanması oldu. Bütün bu düzenlemeler, maçla- rın gereksiz yere durmasını ön- lemeyi ve takımlar arasında e ş it ko ş ullar sa ğ lamayı amaçlıyor. UEFA’nın 2026-27 Gençlik Li- gi’nde ise 14 toplu bir sistem uygulanıyor. Bir top sahada, biri dördüncü hakemin yanında, di ğ er 12’si saha çevresinde bulu- nuyor. Organizasyon, top görev- lilerinin tarafsız davranmasını, iki takıma aynı biçimde hizmet etmesini ve futbolcularla gerek- siz etkile ş imden kaçınmasını istiyor. Futbolun temel oyun kurallarını belirleyen Uluslararası Futbol Birli ğ i Kurulu (IFAB), ek topların saha çevresinde bulundurulma- sına izin veriyor. Ancak bunların sayısı ve top görevlilerinin çalı ş ma biçimi bütün organizas- yonlar için tek bir yöntemle belirlenmiyor. De ğ i ş imin arkasında basit ama önemli bir dü ş ünce var: Topun oyuna dönü ş ünde ya ş anan gecikmeler yalnızca zaman kaybına yol açmıyor, takımların mücadele ko ş ullarını da etkile- yebiliyor. Bir top toplayıcının ev sahibi takımhücum ederken hızlı, rakip takımhücum ederken yava ş davranması, müsabaka- nın sportif e ş itli ğ i açısından sorun yaratabiliyor. Bu nedenle futbol yönetimleri, bir zamanlar saha kenarındaki ki ş ilerin reflekslerine bırakılan pek çok görevi standartla ş tır- maya çalı ş ıyor. Futbol hızlandıkça, oyunun dı ş ındaki dünya da daha sıkı düzenleniyor. Ama top toplayıcılı ğ ın bütün anlamı birkaç saniyelik hız mücadelesinden ibaret de ğ il. Özellikle altyapıda yeti ş en çocuklar için saha kenarında geçen saatler, bir futbol hayali- nin ilk anılarına dönü ş ebiliyor. O