TamSaha 264. Sayı / Kasım 2026

İ skoçya, İ ngiltere’den sonra futbolla tanı ş an ilk ülke olması nedeniyle özel- likle 19. yüzyılda oyunun en hızlı geli ş - ti ğ i yerlerdendi. İ skoçlar, İ ngilizlerden iki sene sonra da 1890-1891 sezonu itibarıyla profesyonel liglerini kur- mu ş lardı. Bu ilk sezonun hikâyesiyse hayli ilginçti. 18maçlık ligin sonunda Dumbarton ve Rangers 29’ar puanla zirveyi payla ş maktaydı. Bunun üze- rine, henüz averaj uygulaması olmadı- ğ ından iki takım arasında bir play-o ff finali oynanması kararla ş tırılmı ş tı. Ancak bu tekmaçın da 2-2’lik e ş itlikle sona ermesi üzerine İ skoçya Futbol Federasyonu, ş ampiyonlu ğ un iki kulüp arasında payla ş ılmasına karar vermi ş ti. Böylece Dumbarton, İ skoç futbolunun ilk ş ampiyonu ünvanına da Rangers ile birlikte ortak olmu ş tu. 1891-1892 sezonundaysa Dumbarton bu kez ş ampiyonluk kupasına tek ba- ş ına sahip olacaktı. 22 maça uzayan ligde 18 galibiyet ve bir beraberlik al- mı ş lar, bu sayede de Celtic’in iki puan önünde ipi gö ğ üslemeyi ba ş armı ş lardı. Dumbarton ayrıca lig oynanamaya ba ş lamadan önce de 1883 yılında İ s- koçya Kupası’nı müzesine götürmü ş tü ve bu ba ş arılar sayesinde ülkenin en ba ş arılı takımlarından biri hâline gelmi ş ti. Ancak sarı-siyahlı ekip bunun deva- mını getiremeyecekti. 1896’da küme dü ş mesinin ardından en üst lige 1913’te geri dönebilen Dumbarton’a kar ş ı Celtic ve Rangers çoktan arayı açmı ş lardı. 1922’de bir daha küme dü ş en Dumbarton’ın bu kez geri dön- mesiyse 51 yılı bulacaktı. Sonrasında üçü 1970’lerde, sonuncusu da 1984-1985 sezonunda olmak üzere dört sezon daha en üst ligde boy gös- teren Dumbarton, son 41 sezonuysa İ skoçya’nın alt liglerinde geçirmeye mahkûm oldu. Sarı-siyahlılar günümüzde de dördüncü kademeye denk gelen League Two’da yer alıyor. Dumbarton Dynamo Berlin, Demokratik Al- manya’da 1949-1950 sezonunda oynanmaya ba ş layan ulusal lig DDR- Oberliga’da 1954-1955 sezonundan itibaren yer almı ş , 1970’lere kadar da ligin ba ş altı takımlarından birine dönü ş mü ş tü. 1978-1979 sezonunda DDR-Oberliga’da tarihinin ilk ş ampi- yonlu ğ unu ya ş ayan Dynamo Berlin, bundan sonra 1988-1989 sezonuna kadar ligde zirveyi kimselere bırak- mayarak 10 yıl üst üste ş ampiyon olacak ve bu alanda dönemin Avrupa rekorunu da kıracaktı. Ancak Dyna- mo’nun bu ba ş arısının üzerinde büyük bir gölge vardı. 1957’den beri Devlet Güvenlik Bakanı olan ve ülkenin istih- barat servisi olan Stasi’nin de ba ş ında yer alan Erich Mielke, 1967’de Dynamo Berlin’in onursal ba ş kanı yapılmı ş tı. Kulüp, zaten devlet eliyle Do ğ u Ber- lin’de sporun geli ş mesi amacıyla kurulmu ş bir kulüptü ve Mielke de 1970’lerin ikinci yarısından itibaren Dynamo’nun Demokratik Alman fut- bolunun lokomotifi olması için kulübe fazlasıyla destek olmaya ba ş lamı ş tı. Tabiî bu destekmuhtemelenmânevi- yatla sınırlı da de ğ ildi. Ço ğ u ki ş iye göre Mielke, siyasî gücünü ligi Dynamo Berlin lehine dizayn etmekte de kullanmaktaydı. Bu iddiaların altını doldurmak ama- cıyla kullanılan en büyük savsa Dyna- mo’nun DDR-Oberliga’da ş ampiyonluklara ambargo koydu ğ u dönemde Avrupa kupalarında bir türlü istenen ba ş arıları elde edememesi, buna kar ş ılık di ğ er kulüplerinse bu alanda daha dikkat çekici sonuçlara imza atmalarıydı. Dynamo Berlin, Dynamo Berlin Royal Football Club de Liege, kısaca RFC Liege, 1892 yılında kurulmu ş ve 1880’de kurulan Royal Antwerp ile 1891’de faaliyete geçen Club Brug- ge’den sonra Belçika’nın en eski üçüncü kulübüydü. 1895’te Belçika Futbol Federasyonu kuruldu ğ unda ona üye olan ilk kulüp de RFC Liege’di. Belçika’da aynı yıl ulusal lig de oynan- maya ba ş lamı ş tı ve bu ilk sezonda da RFC Liege, Antwerp’in önünde ş ampi- yonlu ğ a ula ş arak adını Belçika futbolu tarihine hiç çıkmayacak biçimde yazmı ş tı. Ertesi sezon Racing Club de Bruxel- les’in gerisinde ikinci sırada kalan RFC Liege, 1898 ve 1899’daysa üst üste iki sezon ş ampiyonlu ğ a ula ş arak Belçika futbolunun bu erken döneminin en çok sivrilen takımı olacaktı. Ne var ki 20. yüzyıl, RFC Liege’e yaramayacaktı. Yüzyılın ba ş larında önce zirve müca- delesinden uzakla ş an kırmızı-mavili- ler, önce 1910’da, ardından da 1913’te küme dü ş me üzüntüsünü ya ş aya- caktı. 1923’te döndü ğ ü en üst ligden aynı sezon yine dü ş en RFC Liege’in bu seviyeye yeniden geri gelmesiyse II. Dünya Sava ş ı sonrasında mümkün olabilecekti. Bu yeni dönemde RFC Liege bir ba- kıma ikinci baharını ya ş ayacaktı. 1940’ların ikinci yarısında üst sıraları zorlamaya ba ş layan kırmızı-mavililer, 1952 ve 1953’teyse üst üste iki kez Belçika ş ampiyonu olmayı ba ş ara- caktı. 1953’teki bu ş ampiyonluk, aynı zamanda RFC Liege’in be ş inci ve bugüne kadarki son ş ampiyonlu ğ u olacaktı. Yine de 1960’ların sonuna kadar ligde genelde ilk be ş içerisinde kendilerine yer bulan kırmızı-mavili- ler, 1970’lerdeyse büyük bir bocalama içine girecekler, buna ra ğ men lige tu- tunmasını da bileceklerdi. 1980’lerin ikinci yarısında yeniden yükseli ş e geçen RFC Liege, bu dönemde ligde iki üçüncülük, bir be ş incilik, iki de altıncı- lık ya ş adı. 1989-1990 sezonundaysa kırmızı-mavililer, Germinal Ekeren’i finalde 2-1 ma ğ lup ederek Belçika Kupası’nı kazandı. Ancak 1995’te iflâs eden ve önce ikinci lige, bir yıl sonra da üçüncü lige dü ş en RFC Liege, 2011 yı- lındaysa dördüncü lige kadar geriledi. Kırmızı-mavililer, bu dibe vuru ş un ar- dındansa yönlerini yava ş yava ş yukarı çevirdi ve 12 sene içinde ikinci lige dönmeyi ba ş ardı. Geçen sezon ikinci ligi dördüncü sırada tamamlayıp play-o ff ’a kalan fakat burada ilk turda Lommel’e elenen RFC Liege, içinde bulundu ğ umuz sezonaysa hiç iyi ba ş layamadı ve ş u anda 15 takımlı ligde 14. sırada, yani dü ş me hattında yer alıyor. RFC Liege Ş ampiyon Kulüpler Kupası’nda 1980 ve 1984’te olmak üzere sadece iki kere çeyrek final görebilmi ş ti. 1990 yılının ba ş larında Stasi’nin kapa- tılmasının ardından Dynamo Berlin’in arkasındaki destek de ortadan kalmı ş , kulübün adı da FC Berlin olarak de ğ i ş - mi ş ti. 3 Ekim 1990’da Federal Almanya ile Demokratik Almanya’nın birle ş me- sinin ardındansa 1991-1992 sezonuyla birlikte Demokratik Almanya kökenli takımlar Bundesliga’ya alınacaktı. Ancak Demokratik Almanya ligindeki son sezonunda puan cetvelinin 11. sı- rasında kalan FC Berlin, hâl böyle olunca bırakın Bundesliga’yı, 2. Bun- desliga’ya katılma hakkını dahi elin- den kaçırmı ş tı. 1990’larda üçüncü kademede mücadele eden kulüp, 1999 yılında ismini Berliner FC Dynamo, kısaca BFC Dynamo olarak yenilediyse de ertesi sezon dördüncü kademeye geriledi. 2001 yılındaysa kulüp borçla- rının altından kalkamayarak iflâs edince altıncı kademe niteli ğ indeki Berlin Amatör Ligi’ne yerle ş tirildi. 2014’te dördüncü kademe olan Regionalliga Nordost’a yükselen BFC Dynamo, 12 yıldır bu seviyede yer almakta. 102 103