TamSaha 262. Sayı / Eylül 2026

A vrupa’nın en potansiyelli kadro- larından birine sahip olmasına kar ş ın 2016’daki Avrupa ş ampi- yonlu ğ u sonrasında büyük turnuvalarda bir türlü aradı ğ ını bulamayan Portekiz’de de 2026 Dünya Kupası’nın ardından tek- nik direktör de ğ i ş ikli ğ i ya ş andı ve İ spanyol teknik adam Roberto Martinez’le yolların ayrılmasını takibenmillî takım Jorge Jesus’a emanet edildi. Roberto Martinez, 2023’te millî takımın ba ş ına geçmi ş ve ilk sı- navını EURO 2024’te vermi ş ti. Portekiz bu turnuvada, ilk tur gruplarını lider geçmesinin ardından son 16 turunda Sloven- ya’yı penaltılarla saf dı ş ı bırak- mı ş fakat çeyrek finale gelindi ğ inde de Fransa’ya yine penaltılar sonucunda elenmek- ten kurtulamamı ş tı. 2025 yılında finalde İ spanya’nın penaltılarla devrilmesi netice- sinde kazanılan UEFA Uluslar Ligi, Martinez’in hanesine önemli bir artı puan yazdıysa da 2026 Dünya Kupası’nda Porte- kiz, ilk tur gruplarından lider çıkmasının ardından son 32 tu- runda Hırvatistan’ı eledi ancak son 16 turunda İ spanya’ya tek golle kaybetti, bunun sonucunda da Martinez’le yol ayrımına gelindi. Martinez’in halefinin Jorge Jesus olmasıysa 72 ya ş ındaki Jesus’un 36 yıllık teknik direktörlük kari- yerinde daha evvel hiç millî takım çalı ş tırmamı ş olması açı- sından ilginçti. 2010’lu yıllarda Portekiz’de Benfica ve Spor- ting’le birçok kupa kazanan Jesus, daha sonra Brezilya, Türkiye ve Suudi Arabistan’da çalı ş mı ş ve Flamengo’yu hem Brezilya hemde Güney Amerika ş ampiyonlu ğ una ta ş ırken Fe- nerbahçe ile Türkiye Kupası’nı kazanmı ş , Suudi Arabistan’da da önce El Hilal, son olarak da En Nasr ile lig ş ampiyonlukları elde etmi ş ti. Bu açıdan bakıldı ğ ında Jesus’un gitti ğ i hemen her yerde somut ba ş arılar kazandı ğ ı bir gerçek fakat akıllardaki en büyük soru i ş areti, kulüpler düzeyindeki bu performansın millî takımlar düzeyine ne ş ekilde yansıyaca ğ ıyla ilgili. Jesus’lu Portekiz ile ilgili en çok merak edilen konulardan biri de Cristiano Ronaldo’nun bu yeni millî takımda yerinin olup olma- yaca ğ ı. Ronaldo’nun ilerlemi ş ya ş ına ve eskiye nazaran gerile- yen performansına ra ğ men Portekiz Millî Takımı’nda düzenli olarak oynaması, özellikle EURO 2024 ve 2026 Dünya Kupası’nda büyük tartı ş malara neden olmu ş tu. Ronaldo’nun artık ta- kıma faydadan çok zarar verdi ğ i savı futbol kamuoyunda sıkça dillendirilirken Roberto Marti- nez de Ronaldo’yu hep ilk on birde tercih etmesi nedeniyle hayli ele ş tirilmi ş ti. Ronaldo her ne kadar son Dünya Kupası’nın ardından bunun kariyerindeki son Dünya Kupası oldu ğ una dair bir demeç verdiyse de millî ta- kımı bırakmak veya EURO 2028’de forma giymemek hakkında henüz herhangi bir açıklama yapmadı. Hâliyle bu noktada Jesus’un Ronaldo ile ilgili kararı da fazlasıyla merak ediliyor. Portekiz, tamamen yeni ku ş ak oyuncuları üzerine bir yapılanma planı mı geli ş tirecek, yoksa bir yandan ya ş ayan efsa- nesinin gönlünü ho ş tutmaya mı çalı ş acak; bunun da cevabını önümüzdeki aylarda alaca ğ ız. PORTEK İ Z: Jesus’un ilkmillî takım tecrübesi H ollanda futboluyla Barcelona arasındaki ilk ciddi köprü, 1971 yılında Ajax’ı Avrupa ş ampiyonu yapan efsane teknik adam Rinus Michels’in Barça’nın teknik direktörlü ğ üne getiril- mesiyle kurulmu ş tu. Michels’i sonraki yıllarda Ajax’tan ö ğ ren- cileri Johan Cruy ff ve Johan Neeskens de takip etmi ş ve Barcelona, 1974’te bu üçlünün önderli ğ inde 14 yıllık ş ampiyon- luk hasretine son vermi ş ti. Cruy ff , daha sonra teknik direk- tör olarak da 1988-1996 döne- minde Barcelona’da görev alırken bu periyotta takımını LaLiga’da dört sene üst üste lig ş ampiyonu yapmı ş , üstüne üst- lük 1992’de de Katalan ekibine tarihinin ilk Avrupa ş ampiyon- lu ğ unu ya ş atmı ş tı. Cruy ff tüm bunların ötesinde Barcelona’da büyük bir altyapı devrimine de imza atmı ş tı ve kulüp altyapısı a ğ ırlıklı olarak Michels’in “Total Futbol” anlayı ş ı etrafında ş ekillendirilmi ş ti. Cruy ff ’un 1996’daki ayrılı ğ ı sonrasında da Barcelona’da Hollanda ekolüne ba ğ lılık devam etti ve 1997-2000 ile 2002-2003 dönemlerinde Louis van Gaal, 2003-2008 döneminde de Frank Rijkaard takımın teknik direk- törlü ğ ünü üstlendi. Hatta daha sonraki yıllarda takımda görev yapan Josep Guardiola, Luis Enrique ve Xavi de Hollandalı olmasalar da bu ekol çatısı altında yeti ş mi ş isimlerdi. Dolayısıyla Hollanda futbolu, çok yakın zamana kadar Barcelona üzerinden İ spanyol futboluna ciddi ihracatta bulunan bir ko- numdaydı. Ancak 2026 Dünya Kupası’nın ardından Hollandalı- lar bir bakıma kendi yeti ş tirdik- leri ürünü ithal etme yoluna gir- diler ve millî takımlarını, Xavi’ye emanet etme kararı aldılar. Xavi, 1978 Dünya Kupası’nda takımına final oynatan Avustur- yalı Ernst Happel’den sonra Portakalların ba ş ına geçen ilk yabancı teknik adam oldu belki ama az evvel de de ğ indi ğ imiz üzere yeti ş ti ğ i ortamnedeniyle kendisi Hollanda’ya yabancılık çekecek bir isimde ğ il. Xavi ile ilgili asıl soru i ş aretleri, pasapor- tundan çok teknik direktörlük tecrübesiyle alâkalı. 2019’da tüm zamanların en iyi orta saha oyuncularından biri olarak futbol hayatına noktayı koyan Xavi, aynı yıl Katar’ın Es- Sadd ekibinde teknik direktör- lü ğ e ba ş lamı ş tı. İ ki yıl çalı ş tı ğ ı Es-Sadd’da bir Katar ş ampiyon- lu ğ u gören Xavi, sonrasında yu- vası Barcelona’ya da dönmü ş ve 2021 sonundan 2024 ortasına kadar çalı ş tırdı ğ ı Barça’da bir LaLiga ş ampiyonlu ğ u elde etmi ş ti. Bunlar aslında teknik direktörlük kariyerinin ba ş ların- daki bir isim için güzel i ş aret- lerdi ama Xavi’nin Barcelo- na’daki son sezonunda istikrar- sız bir görüntü çizip ş ampiyon Real Madrid’in 10 puan gerisinde kalması da onun hanesine eksi puan yazmı ş tı. Güzel ba ş layıp biraz durakla- maya girdi ğ i teknik direktörlük kariyerinde Hollanda Millî Takı- mı’nın ba ş ına geçmesi bu ba- kımdan Xavi adına çok büyük bir fırsat. Zira ba ş arılı olursa çok iyi bir teknik direktör de olabile- ce ğ ini ispatlamakla kalmaya- cak, vaktinde Hollandalıların Barcelona’da yaptı ğ ı futbol devriminin belki de bir benze- rini, o devrimin bir ürünü olarak yeti ş en bir Barcelonalı olarak Hollanda’da tekrarlayarak futbol tarihinin en ilginç hikâyelerin- den birisini yazmı ş olacak. HOLLANDA: Xavi ile ters yönde kurulan köprü 55 54