TamSaha 258. Sayı / Mayıs 2026

siydi; bumuazzam ekip bir kupa maçı için de ğ il, bir dost- luk borcu için yola çıkmı ş tı. Benfica kaptanı Francisco Ferreira, maddî zorluklar içindeki ailesi için düzenlenen jübile maçına dostu Mazzola’yı davet etmi ş ti. Torino bu vefa ça ğ rısına hayır diyemedi. Lizbon’daki maç 4-3 bitmi ş , herkes gülerek vedala ş mı ş tı. Kimse bu yolculu ğ un, bir futbol devrinin sonu olaca ğ ını bilmiyordu. O gün uçak havalanırken, bazı hayatlar görünmez bir el tarafından geri çekilmi ş ti. Dönemin parlayan yıldızı László Kubala, o ğ lu aniden hastalanınca son anda kafileden ayrılmı ş ; bu sayede hayatta kalarak yıllar sonra bir Barcelona efsanesine dönü ş mü ş tü. Takımınmimarı ba ş kan Ferruccio Novo ise a ğ ır bir grip geçirdi ğ i için evinde kalmı ş , kendi elleriyle kurdu ğ u takımın ardından yas tutmak onun kaderi olmu ş tu. Defansın kilit ismi Sauro Tomà da dizindeki sakatlık yüzünden uça ğ a binememi ş , hayatta kalmanın o a ğ ır ve hüzünlü yüküyle ba ş ba ş a kalmı ş tı. Sisler arasında kapanan perde Saat 17.03’te, Torino ş ehrini esir alan gri, yo ğ un bir sisin içinde korkunç bir gürültü koptu. Uçak, Superga Bazilika- sı’nın arka duvarına çarpmı ş tı. O an zaman durdu; 31 can o tepede sonsuzlu ğ a yürüdü. İ talya ş oktaydı; halk sokak- lara döküldü, kimse bu yıkılmaz kalenin bir sis bulutu içinde yok oldu ğ una inanmak istemiyordu. Faciadan sonra ligin bitimine dört hafta kala federasyon Torino’yu ş ampi- yon ilân etti. Ancak asıl büyüklük sahada ya ş andı; Torino kalanmaçlara genç takımıyla çıktı. Onlara rakip olan Fiorentina, Genoa, Palermo ve Sampdoria ise Grande Torino’nun hatırasına saygı göstermek adına sahaya kendi genç takımlarını sürdü. Böylece lig, ş ampiyon belli olmasına ra ğ men di ğ er sıralamaların belirlenmesi için oynanmaya devam etti. Cenaze günü Torino sokakları devasa bir insan seline tes- lim oldu. Yakla ş ık bir milyon ki ş i, omuzlarında bir takımı de ğ il, bir ülkenin ortak sevdasını ta ş ıyordu. Yas tutan kalabalı ğ ın en önünde, her yerin bordo renge boyandı ğ ı o sarsıcı törende açılan pankartlarda “Grande Torino ölümsüzdür.” yazıyordu. Bu travma o kadar derindi ki, bir yıl sonraki Dünya Kupası’na giden İ talya kafilesi uçak yerine gemiyle okyanusu a ş mayı seçti. Ama me ş ale hiç sönmedi. Kaptan Valentino’nun o ğ lu Sandro Mazzola, babasının kaza yaptı ğ ı ya ş tayken Inter formasıyla Avrupa’yı titretti; miras sahalarda ya ş amaya devam etti. Bugün her 4 Mayıs’ta, binlerce insan Superga Tepesi’ne tırmanır. Takımın kaptanı, kazada ölen isimleri tek tek gökyüzüne do ğ ru seslendi ğ inde kalabalık, sanki gidenler yanlarındaymı ş gibi aynı kararlılıkla “Presente!” (Burada!) diye ba ğ ırır. Onlar sislere karı ş sa da ruhları Stadio Filadel- fia’nın çimlerinde ve Superga’nın rüzgârında esmeye devam ediyor. Ve bir ş ehrin hâfızasında, bir halkın kalbinde yankılanan o ses hiç dinmiyor: “Grande Torino ölümsüzdür.” 98