TamSaha 254. Sayı / Ocak 2026

Bir üniversite laboratuvarında ba ş layan hikâye Mitoma’nın futbol yolculu ğ u, Japonya’da pek çok gencin aksine profesyonel sahada de ğ il, bir ara ş tırma laboratuvarında ş ekillendi. Kendine sordu ğ u soru basitti ama derindi: “Bir oyuncunun rakibini geçmesini sa ğ layan ş ey tamolarak nedir?” Bu sorunun pe ş inde yazdı ğ ı bitirme tezi, futbolun en sı- radan eylemini, “driplingi” bir bilimdalına dönü ş türdü. Tezinin Türkçe çevirisi: “1’e 1 Durumlarda HücumOyuncularının Bilgi İş leme Sürecinin Analizi” Mitoma, saha içinde hücum oyuncularının nereye, ne zaman ve ne sıklıkla baktı ğ ını anlamak için kendi ve takım arkada ş larının ba ş ına GoPro kameralar yerle ş tirdi. Kare kare analizlerde fark etti ğ i ş ey, oyunun ezberlerle de ğ il, görsel okuma alı ş kanlıklarıyla kazanıldı ğ ıydı. Ba ş arılı oyuncular topa de ğ il, rakibin a ğ ırlıkmerkezine bakıyordu. Gözlerini topa sabitleyenler geç kalıyor, rakibin gövdesini izleyenler avantaj kazanıyordu. Mitoma, kendi sözleriyle, “rakibin dengesini bozmak için önce onun bedenini okumayı” ö ğ rendi. O andan itibaren dripling, içgüdü de ğ il, ö ğ renilebilir bir karar verme süreci hâline geldi. Bilimle disiplin arasında: Japon futbolunun yeni yolu Mitoma’nın hikâyesi, Japon futbolunun geçirdi ğ i dönü ş ümün küçük ama güçlü bir yansımasıydı. 2002 Dünya Kupası’nın ardından Japonya Futbol Federasyonu, ülke çapında yeni bir plan ba ş lattı: Millî takım, genç oyuncu geli ş imi ve antrenör e ğ itimini tek çatı altında toplayan “Üçlü Yapı ve YayılımSüreci.” Amaç, “sadece ko ş an de ğ il, dü ş ünen oyuncular” yeti ş - tirmekti. Bilimsel analizler, karakter e ğ itimi ve teknoloji destekli antrenman sistemleriyle ülke çapında ortak bir dil kuruldu. Bu dönü ş ümünmerkezinde yer alan üniversiteler, futbolu yalnızca bir spor de ğ il, ara ş tırma ve geli ş im alanı olarak ele alıyorlardı. Üniversiteler, hem akademik hem sportif açıdan yetkin gençler yeti ş tiren “ikinci bir futbol okulu” gibi çalı ş ıyor; kulüplerle sürekli etkile ş im içinde, ara ş tırma temelli antrenman ve performans programları yürütüyorlardı. Tsukuba, Waseda, Meiji ve Hosei gibi köklü üniversite- ler, bu sistemin öncüsü olarak ülke futbolunun labora- tuvarlarına dönü ş tü. Japonya Futbol Federasyonu her ya ş tan oyuncuya özel teknik rehberler yayımladı; antrenörlük lisans sistemi tüm liglerde zorunlu hâle getirildi. Artık her saha, bir e ğ itim alanıydı. Futbol, Japonya’da bir spor olmaktan çok, bir e ğ itim politikası hâline geliyordu. “Disiplinli Japon Futbolu” kli ş esi, yerini “Bilimle Beslenen Futbol” anlayı ş ına bıraktı. Her oyuncu, sahada karar verme hızını, vücut koordinasyonunu ve zihinsel dayanıklılı ğ ını ölçen testlerden geçiyor; her antrenman kamera, sensör ve veri analiz sistemleriyle de ğ erlendiriliyordu. Sonuç: Japon oyuncular artık sadece mücadele etmiyor, oyunu analiz ederek oynuyordu. Kaoru Mitoma, e ğ itim gördü ğ ü Tsukuba Üniversitesi’ni 2023’te ziyaret etti, rektör ve hocalarıyla görü ş tü... Kaoru, Kawasaki günlerinde... Brighton’daki bilimdokunu ş u Brighton & Hove Albion’a transfer oldu ğ unda spor basını Mitoma’yı önce klasik “çalı ş kan Asyalı kanat” kalıbına yerle ş tirdi. Ama kısa sürede anla ş ıldı ki, o kalıbın çok ötesinde bir ş ey yapıyordu. Premier Lig’deWolves’a attı ğ ı o unutulmaz gol, sanki tezinin canlı örne ğ iydi. Rakibin a ğ ırlıkmerkezi kayarken topu aya ğ ında bekletiyor, sonra bir vuru ş ta kö ş eye bırakıyordu. ESPN’e verdi ğ i röportajda ş öyle diyordu: “Önce rakibin a ğ ırlıkmerkezine, duru ş una ve vücut hareketine bakarım, sonra seçeneklerimi dü ş ünürüm.” Bu söz, Japon futbolunun yeni nesil tanımını özetli- yordu: Hızdan önce zekâ, güçten önce karar. Brighton’da attı ğ ı her adım, Tsukuba’daki laboratuvarda ba ş layan ö ğ renme sürecinin devamı gibiydi. Rakipler onun hızını de ğ il, niyetini çözmeye çalı ş ıyor, ama o çoktan bir sonraki kareyi hesaplıyordu. 2026 Dünya Kupası: Bir oyunun dü ş ünceye dönü ş ümü Mitoma, belki herkesin için bir süper star de ğ il; ama Japon futbolunun yeni zihniyetinin en görünür yüzü. 2026 Dünya Kupası’nda Japonya, Hollanda ve Tunus’la aynı grupta mücadele edecek; son rakibi ilerleyen gün- lerde belli olacak ama ş imdiden Japonya’nın futbol felsefesi dünyanın enmerak edilen konularından biri. Japonya Millî Takımı’nı izlerken bir de ş u gözle bak- makta fayda var: Tsukuba laboratuvarlarında do ğ an o sessiz devrim, artık dünya sahnesinde. Ve Kaoru Mitoma, bu hikâyenin en zarif cümlesi… Çünkü onun her driplinginde bir ülkenin dü ş ünme biçimi, bir toplumun ö ğ renme tutkusu var. O sadece rakiplerini de ğ il, ezberleri de geçiyor. 64 65