TamSaha 254. Sayı / Ocak 2026

Rossi veMaradona’dan tek ki ş ilik dev gösteriler büyük sahnesi olan bu turnuvada yeni yeni yüzlerle kar ş ıla ş mak mümkün olacaktı. Planlanan, 16 takımyerine 24 takımlı bir tur- nuvaydı. Açılacak ekstra sekiz ta- kımlık kontenjan sayesinde Asya, Afrika, Kuzey ve Orta Amerika gibi futbolun Avrupa ve Güney Ame- rika’ya göre çok daha geri kaldı ğ ı bölgelerden daha fazla takım tur- nuvaya katılabilecekti. Havelange, seçim çalı ş maları boyunca 80’den fazla ülkeyi ziyaret etmi ş ve bu gö- rü ş lerini FIFA delegelerinin büyük kısmına bizzat anlatmı ş tı. Brezilyalı, bu hummalı çalı ş masının kar ş ılı ğ ını FIFA Ba ş kanı seçilerek almasının ardındansa verdi ğ i sözleri tutabil- mek için de kolları sıvamı ş tı ve neticede 1982 Dünya Kupası’nın gerçekten de 16 takımyerine 24 ta- kımla yapılmasına karar verilmi ş ti. Tabiî buna göre turnuvaya yeni bir format da gerekecekti. FIFA yetkili- leri, ilk turun yine dörderli gruplar- dan olu ş turulmasında hemfikir sayılırdı. Bu durumda altı adet ilk tur grubu ortaya çıkaca ğ ından asıl soru, bundan sonrasında turnuva- nın nasıl ş ekillenece ğ iydi. Öncelikle, ilk tur gruplarında yine ilk iki sırayı alan ekiplerin bir sonraki a ş amaya geçmesinde mutabık kalınmı ş tı. Bu a ş amadaysa 12 takımın yine dörde bölünmesi kararla ş tırılıyordu. Böy- lece ortaya üçer takımlı dört grup çıkıyordu ve açıkçası bu biraz tuhaf bir yapıydı. Ama en azından sonrası içinmâkûl bir düzen olu ş turulabili- yordu. Zira bu a ş amada da grup birincileri kalifiye olacak ve böylece ele ğ in üzerinde dört takımkala- caktı. Bundan sonrasındaysa düzgün bir biçimde yarı final ve final maçları oynanabilirdi. FIFA’nın 1966’da Londra’da düzenle- nen kongresinde, 1974, 1978 ve 1982 Dünya Kupası’nı organize edecek ülkeler bir seferde, topluca belirlen- mi ş ti. 1974 ve 1982 Dünya Kupaları Avrupa’da oynanacaktı ve kongre- nin yapıldı ğ ı dönemde ev sahipli- ğ ine sıcak bakan iki Avrupalı ülke Batı Almanya ile İ spanya’ydı. Sonuçta bu iki ülke de aralarında anla ş mı ş ve İ spanya 1974’te Batı Almanya lehine adaylıktan çekil- dikten sonra 1982’deki turnuvayı da bu sayede otomatikman üzerine almı ş tı. Kupanın elemelerinin en büyük sürprizi hiç ku ş kusuz son iki turnu- vanın finalisti olan Hollanda’nın, kom ş usu Belçika ve Fransa’yı ge- çemeyerek devre dı ş ı kalmasıydı. Güney Amerika’daysa eski dünya ş ampiyonlarından Uruguay eleme- lerde takılmı ş tı. Artan kontenjan sayesinde Dünya Kupası’nda ilk kez mücadele etme hakkını elde eden ülkelerse Yeni Zelanda, Kuveyt, Kamerun, Cezayir ve Honduras’tı. İ lk turda 1. Grup az kalsın büyük bir sürprize sahne olacaktı. İ talya, Po- lonya, Peru ve Kamerun’u bir araya getiren grupta İ talyanlar ilkmaçla- rında Polonya ile golsüz berabere kalmalarının ardından ikinci maçla- rında Peru kar ş ısında uzun süre 1-0 önde olmalarına kar ş ın son dakika- larda yedikleri gol neticesinde sa- hadan 1-1’lik skorla ayrılmı ş ve yine bir puanla yetinmi ş lerdi. Gök Mavi- liler, son Kamerunmaçında da 41 1982 ve 1986 Dünya Kupalarına çok büyük iki bireysel performans damga vurdu. 1982’de İ talyanların golcüsü Paolo Rossi en kritikmaçlarda gollerini sıralayarak Gök Mavililerin ş ampiyonluk anahtarı olurken 1986’daysa Diego Maradona, sıradan bir Arjantin kadrosunu adeta sırtında ta ş ıyarak dünyanın zirvesine çıkarmı ş tı. Dünya Kupası Tarihi-5 40 Onur Erdem ünya Kupası, 1930’da Uruguay’da düzenlenen ilk turnuvadan, 1978’de Arjantin’de oynanan 11’inci turnuvaya kadar genelde 16 katılımcı içermekteydi. Sadece Uruguay 1930 ve Brezilya 1950’de turnuvanın Güney Amerika’da olması, o günkü ula ş ım ş artları nedeniyle Avrupalıların gözünü korkutmu ş ve bu turnuvalarda katılımcı sayısı 13’le sınırlı kal- mı ş tı. Fransa 1938’deyse kupaya katılma hakkını elde eden Avus- turya, daha sonradan Nazi Al- manyası tarafından ilhak edildi ğ i için 15 takımlı bir organizasyona mecbur kalınmı ş tı. FIFA’nın 1974’teki ba ş kanlık seçimiyse bu statükonun de ğ i ş - mesi yönünde önemli bir dönüm noktası te ş kil edecekti. 13 yıldır bu görevi yürütmekte olan İ ngiliz Sir Stanley Rous, oylamada Brezilyalı i ş adamı Joao Havelan- ge’nin gerisinde kalmı ş tı. FIFA’nın yeni ba ş kanı olan Have- lange, adaylı ğ ı esnasında, FIFA’nın tamamen Avrupalı ül- kelerin kontrolünde olmasına son verece ğ ini söyleyerek özel- likle sayıca çok olan Asyalı ve Afrikalı üyelerin oylarına talip olmu ş tu. Tabiî bu üyelerin oyları sadece kula ğ a ho ş gelen birta- kım sözlerle alınacak de ğ ildi. Havelange, Dünya Kupası’nın katılımcı sayısının arttırılması gerekti ğ ini de vurguluyordu. Böylece futbol dünyasının en D İ SPANYA 1982 : Büyükmaçların golcüsü Rossi 44 yıl aradan sonra 1982’de dünya ş ampiyonu olan İ talya kadrosu...