TamSaha 253. Sayı / Aralık 2025

978 öncesinde Dünya Kupası’na Güney Amerika’dan Uruguay, Brezilya ve Ş ili ev sahipli ğ i yap- mı ş lardı. Ayrıca kıtanın kuzeyin- den de Meksika bir kez turnuvayı organize etmi ş ti. 1966’da FIFA’nın Londra’da yapılan kongresinde, 1978 Dünya Kupası’nı Amerika kıtasından kimin organize ede- ce ğ i de belirlenecekti. Kıtada, turnuvayı daha önce düzenleme- mi ş en önemli futbol ülkesi olan Arjantin zaten akıllara gelen ilk potansiyel ev sahibiydi. Daha evvel 1962 Dünya Kupası organi- zasyonunu sürpriz bir biçimde Ş ili’ye kaptıran Arjantin, bu kez kongreye tek aday olarak gelince seçime bile gerek kalmıyor ve 1978 Dünya Kupası’nın Tango’nun anavatanında oynanması resmiyet kazanıyordu. Ne var ki 24 Mart 1976’da Arjan- tin’de ya ş anacak olan askerî darbe, bir anda ortaya büyük bir belirsizli ğ in de çıkmasına yol açacaktı. Darbenin ardından ülkede sol görü ş lü oldu ğ undan ş üphe duyulan ki ş ilere hayatı zindan edecek bir rejim tahsis edilmi ş ti. “Guerra Sucia” yani “Kirli Sava ş ” adıyla da anılan ve cuntanın iktidardan inece ğ i 1983 yılına kadar sürecek bu dö- nemde, ülkede solcu oldu ğ u için öldürülen veya kaybolan ki ş ilerin sayısı on binlerle ifade edilir hâle gelecekti. Ülkeye böylesine bir ş iddet ortamı hâkimken, Dünya Ku- pası’nın Arjantin’de düzenlenip düzenlenmeyece ğ i de özellikle Avrupa’da fazlasıyla sorgulanır hâle gelmi ş ti. Fakat cunta yöne- timi, FIFA’ya turnuva sırasında herhangi bir güvenlik sorunu ya ş anmayaca ğ ının garantisini verince FIFA, organizasyonun Arjantin’de yapılmasına iknâ olmu ş tu. Turnuva öncesinde son ş ampi- yon Federal Almanya önemli bir kabuk de ğ i ş imi ya ş amaktaydı. Beckenbauer, Müller, Breitner ve Overath gibi oyuncular artıkmillî takımda yer almıyordu. Hoeness de kariyerini bitirecek olan ciddi bir diz sakatlı ğ ı geçirmi ş ti. Dört yıl önce kupayı finalde Federal Almanya’ya kaybeden Hollanda ise bu kadar büyük bir de ğ i ş imin içine girme- diyse de en önemli oyuncusundan, sahadaki lideri Johan Cruy ff ’tan yoksundu. Cruy ff , her ne kadar elemelerde forma giymi ş olsa da sonrasında millî takımkariyerini noktaladı ğ ını duyurmu ş tu. Kendisi konu hakkında detaylı bir açıklama yapmasa da aykırı mizacından dolayı bu durumun Arjantin’deki cuntaya kar ş ı bir tepki oldu ğ u görü ş ü ortaya atılacak ve bu, kısa süre içinde futbol dünyasının büyük ş ehir efsanelerinden birine dönü ş ecekti. Cruy ff ’un gerçekleri açıklamasıysa anca 30 sene sonrasına denk geli- yordu. Buna göre 1977 sonlarında Barselona’daki evine giren silahlı bir saldırgan, Cruy ff ’un hayata bakı ş açısını büyük ölçüde de ğ i ş tir- mi ş ti. Saldırgan, onu ve ailesini ölümle tehdit etmi ş ti ve o andan itibaren Cruy ff da ailesinden uzun süre ayrı kalmak istemiyordu. Hâliyle, bir ay boyunca dünyanın öbür ucunda bulunaca ğ ı bir organi- zasyonda olmayı da içine sindire- memi ş ve bu yüzdenmillî takım kariyerini noktalama kararı almı ş tı. Hollanda ile Federal Almanya’nın bu dezavantajlı durumu kar ş ısında ev sahibi Arjantin ve Güney Ameri- ka’nın bir di ğ er devi olan Brezil- ya’nın kupa i ş tahları bir hayli kabarmı ş tı. Arjantin, ilk turda zorlu bir kura çekmi ş ve 1. Grup’ta İ talya, Fransa ve Macaristan’a rakip olmu ş tu. Gruptaki ilkmaçlarda Arjantin, Macaristan’ı; İ talya da Fransa’yı 2-1 ma ğ lup ederken ikinci maçlardaysa Arjantin, Fransa’yı da yine aynı skorla geçecek, İ talya’ysa Macaris- tan’ı 3-1 ma ğ lup edecekti. Grup li- derini belirleyecek sonmaçtaysa İ talya, Arjantin’i tek golle deviriyor, iddiasını yitiren iki takımınmüca- delesindeyse Fransa, Macaristan’ı 3-1 yeniyordu. Son ş ampiyon Federal Almanya ise 2. Grup’ta Polonya, Meksika ve Tunus’la birlikte yer almaktaydı. Grubun iki a ğ ır topu, ilkmaçlarında golsüz berabere kalırken Tunus ise Meksika’yı 3-1 ma ğ lup ederek bir Dünya Kupası’nda maç kazanan ilk Afrika takımı olmu ş tu. Federal Al- manya, ikinci maçında Meksika’yı 6-0ma ğ lup ederken Polonya ise Tunus engelini tek golle a ş mı ş tı. Sonmaçlardaysa Polonya, Mek- sika’yı 3-1 yeniyor, Federal Al- manya ise Tunus kar ş ısında sürpriz bir biçimde golsüz berabere kalınca Polonya grubu lider bitiren taraf oluyordu. Brezilya, İ spanya, İ sveç ve Avustur- ya’nın bulundu ğ u 3. Grup’ta favori- lerden Brezilya, ilkmaçında İ sveç’e takılmı ş ve rakibiyle 1-1 berabere kalmı ş tı. Avusturya ise İ spanya’yı 2-1 ma ğ lup etmeyi ba ş armı ş tı. Avusturya bir sonraki maçında da İ sveç’i tek golle deviriyor ve Brezilya ile İ spanya’nın 0-0 berabere kalma- ları neticesinde üst turu erkenden garantiliyordu. Sonmaçlardaysa Brezilya, Avusturya’yı tek golle devirerek grupta ikinci sırayı aldı, İ spanya ise İ sveç’i aynı skorla yen- mesine ra ğ men turnuvaya veda etmek zorunda kaldı. Önceki Dünya Kupası’nın finalisti Hollanda; İ skoçya, İ ran ve Peru ile birlikte nispeten kolay sayılabile- cek bir grup olan 4. Grup’ta yer alı- yordu. Portakallar, ilkmaçlarında da İ ran’ı 3-0 yenerek turnuvaya iyi bir ba ş langıç yapmı ş lardı. Kupaya son Güney Amerika ş ampiyonu olarak gelen Peru da İ skoçya’yı 3-1’le devirmi ş ti. Hollanda ile Peru, aralarındaki maçtaysa golsüz bera- bere kalmı ş , di ğ er müsabakada İ ran ile İ skoçya’nın 1-1’lik skorla yeni ş e- memesi üzerine de bir hayli rahat- lamı ş lardı. Ancak İ skoçya ile oynanan sonmaç, Hollanda adına neredeyse bir kâbusa dönü ş üyordu. Turu geçmesi için üç farklı bir gali- biyete ihtiyacı olan İ skoçlar, maçın son çeyre ğ ine girilmek üzereyken 3-1’lik üstünlü ğ ü yakalamı ş lardı ve tura bir gol kadar uzaklardı. Ancak Rep’in bu esnada gelen golü Hollan- da’yı ipten alacak ve Portakallar 3-2’likma ğ lubiyete kar ş ın adlarını bir üst tura yazdırmayı ba ş aracak- lardı. Hollanda, ilk turun sonunda ya ş a- dı ğ ı bu kazanın da etkisiyle mi bilinmez, ikinci tura bamba ş ka bir havayla girecekti. Portakallar, Federal Almanya, İ talya ve Avus- turya ile birlikte yer aldıkları A Grubu’ndaki ilkmaçlarında Avus- ARJANT İ N 1978: Kempes bir açıldı, pir açıldı 74 75 1 Üzerine gölge dü ş en Arjantin-Perumaçı