TamSaha 252. Sayı / Kasım 2025

Sa ğ lık Futbol dünyanın en çok izlenen sporu. Milyonlarca insanın ekrandan takip etti ğ i, gençlerin idol olarak gördü ğ ü futbolcular sahada sadece teknik becerile- riyle de ğ il, alı ş kanlıklarıyla da rol model oluyor. Ancak sevinç gösterilerinden saha içi ritüellerine kadar birçok davranı ş , sa ğ lık ve hijyen açısından dü ş ündürücü sonuçlar do ğ uruyor. Gol sonrası dizlerin üzerinde kaymak, sahaya tükür- mek ya da kaleci eldivenine tükürerek topu daha iyi kavramaya çalı ş mak… Futbolun artık “alı ş ılagelmi ş ” bir parçası gibi görünen bu hareketler aslında ciddi riskler barındırıyor. Sonuç olarak futbol, yalnızca saha içindeki perfor- mansla de ğ il, verdi ğ i toplumsal mesajlarla da etkili. Sporcuların alı ş kanlık gibi görünen bu davranı ş ları- nın sa ğ lık ve hijyen boyutu daha çok gündeme gelmeli. FIFA ve UEFA’nın bu konuda farkındalık kampanyaları yapması, federasyonların, kulüplerin de oyuncuları bilinçlendirmesi artık bir zorunluluk hâline geliyor. Dr. Ahmet Korkut Yapıcı Futbol sahasında sa ğ lık ve hijyen görmezdenmi geliniyor? 132 Diz üstü kayarak sevinç Gol sonrası diz üstünde kaymak tribünleri co ş tu- ran, foto ğ raflara konu olan bir sevinç gösterisi. Ancak uzmanlar bu hareketin diz eklemleri üze- rinde ciddi baskı olu ş turdu ğ unu söylüyor. Menis- küs ve ba ğ yaralanmaları, patella üzerinde sıyrık ve hematomlar hatta uzun vadede kıkırdak hasarı bu gösterinin bedeli olabiliyor. Özellikle suni çim sahalarda bu kayı ş ın cilt yanıklarına yol açtı ğ ı biliniyor (Kaynak: British Journal of Sports Medicine, 2018). Sahaya tükürmek Futbolcuların neredeyse refleks haline gelen bu davranı ş ı, sadece estetik de ğ il, hijyen açısından da sorunlu. Grip, Covid-19, tüberküloz gibi solu- numyoluyla bula ş abilen hastalıklar, tükürük üzerinden yayılabiliyor. Top yere dü ş tü ğ ünde bu sıvıya temas edebiliyor, ardından di ğ er oyun- culara bula ş ma ihtimali artıyor. Üstelikmilyon- larca gencin idol aldı ğ ı bu davranı ş , saha dı ş ında da “normal” gibi algılanabiliyor (Kaynak: WHO, 2021; FIFA Covid-19 Protokolü, 2020). Kaleci eldivenine tükürmek Kalecilerin topu daha iyi tutmak için eldivenle- rine tükürmesi de yaygın bir alı ş kanlık. Oysa gü- nümüz eldivenleri zaten “grip technology” adı verilen yapı ş kan yüzeylerle üretiliyor. Tükürü- ğ ün sa ğ ladı ğ ı nemkısa süreli olsa da eldiven malzemesine zarar veriyor. Ayrıca hijyen açısın- dan yine bula ş riskini artırıyor (Kaynak: UEFA Equipment Regulations, 2022).