TamSaha 250. Sayı / Eylül 2025

tabelalarının ş arjlı olup olmadı ğ ını kontrol etmek, elektronik tabelanın muhtemel arıza yapması durumunda kullanılmak üzere manuel oyuncu de- ğ i ş ikli ğ i tabelalarının sahada hazır olup olmadı ğ ını kontrol etmek, yedek korner bayraklarının saha kenarında hazır olup olmadı ğ ını kontrol etmek, müsabaka öncesinde hakemlerimizin saha ve çevresinde yaptı ğ ı inceleme neticesinde olumsuz bir durum tespit etmesi hâlinde bu olumsuzlu ğ un gide- rilmesi için tesis müdürüyle irtibata geçmek, oyuncu de ğ i ş tirme tabelala- rının sahada hazır olmasını sa ğ lamak, top toplayıcı çocuklarınmüsabaka ön- cesi oyun esnasında nelere dikkat edi- lece ğ i konusunda bilgi verilmek üzere dördüncü hakemle görü ş melerini sa ğ - lamak. Dördüncü hakemin bulundu ğ u bölgede geli ş en durumları hakeme iletti ğ i ve oyuna katkıda bulundu ğ u ortamda, onun dikkatini bozmadan, kulüplerden gelen oyuncu de ğ i ş iklik- lerini oyuncu de ğ i ş tirme tabelasını hızlı bir ş ekilde hazırlayarak dördüncü hakeme bildirmek ş eklindedir. Ayrıca oyun sırasında kale arkasındaki tek- nik alan çizgisinde ya da yardımcı ha- kemin hattında bulunan teknik alan sınırları ihlâllerinde, ilgili ki ş ilere dör- düncü hakemin talimatını iletmek de saha komiserinin görevidir. Saha komiserlerinin hakem, gözlemci ve temsilcilerle koordinasyonu nasıl sa ğ lanmaktadır? Her profesyonel müsabaka öncesinde hakemlerimiz, temsilcilerimiz ve göz- lemcilerimizle ileti ş ime geçilerekmü- sabaka öncesi, devamı ve sonrasında sürekli ileti ş imve koordinasyon hâlinde müsabakanın sorunsuz bir ş ekilde tamamlanması için verilen görevler yerine getirilmektedir. Saha komiseri raporlarınınmaç sonrası karar süreçlerine etkisi ne düzeydedir? Bu raporların gizlili ğ i konusunda nasıl bir prosedür uygulanıyor? Futbol Saha Komiserleri Talimatı gere- ğ ince saha komiseri raporunu 24 saat içinde Türkiye Futbol Federasyonu’na bildirmek zorundadır. Profesyonel müsabakalarda talimata göre Saha Komiseri Müsabaka Raporu düzenlen- memektedir. “Müsabaka hakemi, gözlemci ve temsilci tarafından gerek duyuldu ğ unda saha komiserinden bilgi alır” denilmektedir. Bazı olaylı maçlarda saha komiserinden de rapor istenmektedir. Amatör müsabaka- larda Saha Komiseri Raporu, İ l Disiplin Kurullarının âdil ve hakkaniyetle verdikleri kararlara dayanak te ş kil etmektedir. Amatör müsabakalarda hakem, gözlemci ve saha komiseri rapor vermektedir. Talimatta, “Müsa- baka öncesi, devamı ve sonrasında hakem tarafından görülsün veya gö- rülmesin cezayı gerektiren bir durum gözlemledi ğ inde bunu raporunda belirtir. Raporunda taraf tutmadan, olayları tüm açıklı ğ ı ile yazar. Rapo- runu hakeme, gözlemciye veya ba ş ka birine danı ş ıp aldı ğ ı cevaba göre hazır- layamaz. Olayları kendi gördükleri ve kendi duydukları gibi yazıp bildirmek zorundadır. Saha komiseri asıl veya ek olsun tüm raporlarında müsabaka esnasında taraftar, yönetici, antrenör ve futbolcu tarafından Futbol Federas- yonu’na, hakeme, gözlemciye ve rakip takım aleyhine yapılan tezahürat, açı- lan pankart ve atılan sloganları (aynı ifade ile) yazarak, ayrıca müsabaka disiplinini bozucu olayların tümünü raporunda belirtmek zorundadır. Meydana gelen olayları raporunda tüm açıklı ğ ı ile ayrıntılı ve tarafsız ola- rak izah etmeye ve bildirmeye zorun- ludur” denilmektedir. TFF İ l Tertip Komitesi’nde disiplin soru ş turmala- rında, bu raporlar do ğ rultusunda karar verilmektedir. Saha Komiserleri Derne ğ i olarak, müsabakada Fair Play kapsamında sıra dı ş ı bir centilmenlik örne ğ i gösteren oyuncu ya da teknik heyet oldu ğ u takdirde, bunu da İ l Tertip Komitelerine rapor ediyoruz. Saha ko- miseri müsabaka bitiminden sonra 24 saat içinde ilindeki TFF İ l Temsilcili- ğ ine raporunu bildirir. TFF’nin ilgili kurumlarınca bir karar alınmadı ğ ı sürece, raporundaki hususları hiçbir yerde açıklayamaz, kamuoyuna ve yayın kurulu ş larına izin alınmadan bilgi veremez, beyanda bulunamaz. Gerçe ğ e aykırı rapor düzenleyenler, talimat ve genelgelere uymayanlar Amatör Futbol Disiplin Kurulu’na sevk edilir. Talimatlara aykırı hareket etti ğ i sabit olanlar, görevine son verilme cezası dâhil, disiplin cezası ile cezalan- dırılır. Saha komiseri olmak isteyen bir ki ş i hangi ş artları yerine getirmelidir? Ba ş vuru süreci nasıl i ş ler? Saha komiseri olmak isteyen ki ş iler, Futbol Saha Komiserleri Derne ğ i’nin ve TFF İ l Temsilcisinin önerisiyle TFF Bölge Temsilcili ğ inin onayı ile alın- maktadır. En az lise mezunu, en az 25, en çok 65 ya ş ında olmak, saha komi- serli ğ i yapmasına engel bulunmadı- ğ ına dair sa ğ lık raporu, yüz kızartıcı suçtan hükümgiymedi ğ ini belirtir adlî sicil kaydı olmak ko ş ulu ile müracaat edenlerden hakemlik, gözlemcilik, teknik direktörlük, antrenörlük, ma- sörlük, spor kulübü yöneticili ğ i yapmı ş maktadır. Genel bir anlatımla saha ve seyirci güvenli ğ i, hakemlerin güven- li ğ i, emniyet ve sa ğ lık görevlilerinin sahada olup olmadı ğ ı, sahanınmüsa- baka oynanmaya hazır olup olmadı ğ ı, akredite alanlarının (saha içi ve kori- dorlarda) görevli olmayan ki ş ilerden arındırılması diyebiliriz. Müsabakanın tümkoordinasyonu saha komiserinin sorumlulu ğ undadır. Amatör müsaba- kalara 1 saat önce gidip (profesyonel müsabakalarda 2 saat) hakem, federasyon temsilcisi ve gözlemcisi ile i ş birli ğ i yaparak her türlü idarî ve gü- venlik önlemlerini alır. Hakem odaları- nın güvenli ğ i ile birlikte müsabaka öncesi, devre arası ve müsabaka sonunda hakemlerin sa ğ lıklı olarak odalarına giri ş ve çıkı ş larında gerekli emniyet tedbirlerini aldırmak, müsa- baka ba ş lamadan en çok 60 dakika, en az 15 dakika öncesinden saha durumu, oyuncu de ğ i ş tirme levhaları, sa ğ lık tedbirlerinin, güvenlik görevli- lerinin hazır oldu ğ unu hakeme bildir- mek, müsabaka isim listelerini, futbol toplarının, takımların formaların aynı olması durumunda yedek formaları kontrol ederek önce ev sahibi kulübe, yoksa misafir takıma forma de ğ i ş ikli- ğ ini sa ğ lamak, bu formaların hakeme gösterilmesini sa ğ lamak, takımlardan birinin takım listelerine, futbolcuya veya oyun toplarına itirazları hâlinde hakeme bildirmek... Federasyonca idarî tedbir alınmı ş olanlara ait karar ve emirleri hakemin talimatı ile kulüp- lere tebli ğ ederek oyun sahası içine girmelerini önlemek, hakemin görevini yapmasına engel olacak her türlü tedbiri almak, teknik alan ihlâllerine engel olmak, hakemin oyun sahasından çıkmasını istedi ğ i ki ş ile- rin, hakemin görmedi ğ i anlarda oyu- nun gidi ş atına engel olacak ki ş ilerin ve oyundan ihraç edilen sporcuların, yöneticilerin ve teknik kadronun oyun sahası dı ş ına çıkarılmasını sa ğ lamak, takımların yedek kulübelerine di ğ er görevlilerin yakla ş malarını önlemek, Federasyon tarafından yayınlanmı ş talimatlarda, saha içerisine girmele- rine müsaade edilen ki ş ilerin TFF tarafından verilmi ş sahaya giri ş kartlarınınmüsabaka öncesi hakeme verilmesini sa ğ lamak ve sahaya gir- melerine müsaade etmek, saha içine girilmesine müsaade edilmemi ş ki ş i- lerin sahaya girmelerini engellemek, tribünler dâhil sahada emniyet ön- lemlerinin alınmasını sa ğ lamak… Saha komiseri bu görevleri yapıpmüsabaka öncesi zaman çizelgesine göre takım- ları sahaya davet ederek, hakemleri- mize takımların, emniyet ve sa ğ lık görevlilerinin hazır oldu ğ unu bildirerekmüsabakanın ba ş lamasını sa ğ lamaktadır. Müsabaka devamında oyuncu de ğ i ş iklikleri varsa dördüncü hakeme, yoksa yardımcı hakeme bil- direrek oyuncu de ğ i ş iklerinin koordi- nasyonunu sa ğ lamak, maç sonunda ise hakemlerin ve takımların so- yunma odalarına güvenli bir ş ekilde girmelerini sa ğ lamak da saha komise- rinin görevidir. Hakemler sahadan gidinceye kadar beklemek ve tesisler- den güvenli bir ş ekilde çıkmalarını sa ğ lamak da yine saha komiserinin sorumlu ğ undadır. Saha komiserlerinin bir maçtaki rolünü, sahadaki görünmeyen katkılarını nasıl tarif edersiniz? Futbol saha komiserlerinin amatör müsabakalardaki en önemli rolü, müsabakanın tümkoordinasyonu sa ğ laması, etkin ve tarafsız görev an- layı ş ıyla güvenilir olmasıdır. Di ğ er bir önemli rolü ise kulüplerimizle hakem- lerimiz arasındaki bir köprü görevini yerine getirmesidir. Saha komiserleri kulüplerimiz, hakemlerimiz ve hatta seyirciyle görev kapsamındaki iyi ileti- ş imleri ve bu konuda spor bilimleri akademisyenlerinden, kriz yönetimi, ileti ş imve koordinasyon konulu aldık- ları e ğ itimlerle sahalarımızdaki ş iddeti en aza indirebilen tecrübe ve dona- nıma sahiptir. Amatör müsabakalarda saha komiserinin görünmeyen bir katkısı olarak da müsabakanın oyna- nabilmesi için yaptı ğ ı fedakârlıkları gösterebiliriz. Örnek verecek olursak, bazen kale a ğ larının yırtık oldu ğ u durumlarda fileyi onaran, oyun çizgi- lerinin silik oldu ğ u durumlarda bazen saha çizgisini çeken, müsabakada kriz anında gerek tribünleri, gerekse saha içini sakinle ş tirebilen, önsezileri yük- sek, kriz ortamı olu ş madan gerekli tedbirleri önceden alan, sonuç olarak futbolun di ğ er payda ş larının “sahanın olmazsa olmazı” olarak nitelendirdik- leri saha komiserlerimiz, amatör futbolun her ş eyidir. Temsilciler Kurulu Talimatı ile temsil- cilikmüessesesinin futbolun içinde yer almasıyla birlikte futbol saha komiserlerinin rolünde ne gibi de ğ i ş iklikler oldu? A ğ ustos 1996’da yayınlanan ve Ocak 2005’te de ğ i ş ikli ğ e u ğ rayan yürürlük- teki talimat çerçevesinde futbol saha komiserlerinin görev kapmasında bir de ğ i ş iklik olmamı ş tır. Saha komiser- leri ile temsilcilere verilen görevlerin kapsamı farklıdır. Futbol saha komi- serinin görevi, dördüncü hakemin atandı ğ ı profesyonel müsabakalarda, dördüncü hakemin yapılmasını iste- diklerini yerine getirmek, dördüncü hakemin atanmadı ğ ı müsabakaların öncesinde, devamında ve bitiminde hakem, temsilci ve gözlemci ile i ş birli ğ i yapmak, her türlü idarî ve güvenlik önlemlerini almak ş eklindedir. Profes- yonel müsabakalarda saha komiseri- nin uygulamalardaki görevi, müsabaka öncesi oyuncu de ğ i ş iklik 116 117 Hüseyin Do ğ an, 2012’de U19 Kadınlar Avrupa Ş ampiyonası’nda ve 2013’te de U20 Dünya Kupası’nda gönüllü olarak görev almı ş tı... Bir saha komiseri, kadın yardımcı hakemi korumak için gö ğ sünü siper ediyor...