Türkiye - İtalya Maç Kitabı

İ talya, Güney Avrupa’da, büyük ölçüde İ talya Yarımadası üzerinde yer alan bir ülke. Akdeniz’in en büyük iki adası Sicilya ve Sardinya da İ talya topraklarıdır. Yüzölçümü 301 bin 340 kilometrekare olan ülkenin kuzeyde Alpler bölgesinde Fransa, İ sviçre, Avusturya ve Slovenya’yla kara sınırı bulunmaktadır. Ba ğ ımsız iki Avrupa ülkesi olan Vatikan ve San Marino da İ talya’nın yarımadadaki toprakları içine yer almaktadır. Nüfusu yakla ş ık 59 milyon olan İ talya, Avrupa Birli ğ i’nin en kalabalık üçüncü ülkesidir. Ba ş kenti ve en büyük ş ehri Roma, yüzyıllar boyunca Batı uygarlı ğ ının ve Katolik Kilisesi’nin merkezi olmu ş tur. Güney Avrupa ve Akdeniz’deki merkezî konumu nedeniyle İ talya yüzyıllar boyunca çe ş itli Avrupa uygarlıklarına ev sahipli ğ i yapmı ş tır. Klasik Antik Ça ğ ’dan ba ş layarak Fenikeliler ve Kartacalılar, Sicilya ve Sardinya’da, Yunanlar ise Güney İ talya’da yerle ş imler olu ş turdular. Etrüskler ve Keltler de Orta ve Kuzey İ talya’yı yurt edindiler. İ talik bir kavim olan Latinler, MÖ 8. yüzyılda Roma Krallı ğ ı’nı kurdular. Roma Cumhuriyeti kısa sürede İ talya Yarımadası’ndaki kom ş ularını ele geçirdi; bunu Avrupa, Kuzey Afrika ve Asya’daki fetihler izledi. MÖ 1. yüzyıla gelindi ğ inde Roma İ mparatorlu ğ u, Akdeniz Havzası’nın hâkim gücü hâline geldi ve bölgenin önde gelen kültürel, siyasî ve dinî merkezi oldu. Böylece yakla ş ık iki yüzyıl boyunca Roma İ mparatorlu ğ u’nda görece barı ş ve istikrarın hâkim oldu ğ u Pax Romana dönemi ba ş ladı. İ talya Romalıların İ talya’yı Tanıyalım Roma’nın ihti ş amından Rönesans’ın ba ş döndürücü sanatına, Leonardo’dan Galileo’ya uzanan İ talya, yüzyıllardır Avrupa ve dünya kültürünün en güçlü aktörlerinden biri. Tarih, sanat, bilim, moda ve mutfa ğ ın harmanlandı ğ ı ülke, bugün de geçmi ş ten aldı ğ ı mirası modern dünyadaki etkisiyle birle ş tiriyor. 41 anavatanı olmaya devam etse de imparatorlu ğ un kültür, yönetim, yazı ve Hristiyanlık dini üzerindeki etkisi tüm dünyaya ula ş tı. Erken Orta Ça ğ ’da İ talya, Batı Roma İ mparatorlu ğ u’nun çökü ş ü ve ‘Kavimler Göçü’ne ş ahitlik etti. 11. yüzyılda ço ğ unlukla Kuzey ve Orta İ talya’da olmak üzere birçok ş ehir devleti ve denizci cumhuriyet kuruldu. Ticaret ve bankacılıkla zenginlik kazanan bu devletler modern kapitalizmin erken örneklerini olu ş turdu ve Avrupa-Asya ticaret merkezleri olarak i ş lev gördü. Bazıları cumhuriyetçi kurumlara dayanan bu devletler, Avrupa’nın feodal monar ş ilerinden farklı siyasî ve ekonomik yapılar geli ş tirdi. Bu dönemde Orta İ talya’nın bir bölümü teokratik Papalık Devleti’nin kontrolündeydi. Güney İ talya ise Bizans, Arap, Norman, Anjou ve Aragonlu fetihleri sebebiyle 19. yüzyıla dek feodal kalmaya devam etti. Rönesans hareketi İ talya’nın Toskana bölgesinde do ğ du ve tümAvrupa’ya yayıldı. Bu dönemde hümanizm, bilim, ke ş if ve sanat alanında yeni bir ilgi ortaya çıktı. İ talyan kültürü canlandı, ünlü bilim insanları ve sanatçılar yeti ş ti. Orta Ça ğ ’ın sona ermesinin ardından İ talyan kâ ş ifler Uzak Do ğ u ve Yeni Dünya’ya rotalar ke ş fetti, bu ke ş ifler Avrupa’da co ğ rafî ke ş iflerin ba ş lamasına önayak oldu. Tüm bunlara kar ş ın İ talya’nın ticarî ve siyasî gücü Atlantik merkezli yeni ticaret yollarının ortaya çıkmasıyla önemli ölçüde geriledi. Yüzyıllar süren yabancı ülke müdahale ve fetihleri ile ş ehir devletlerinin kendi aralarında süregelen rekabet ve sava ş lar ülkenin siyaseten parçalanmı ş yapısının devam etmesine yol açtı. 19. yüzyıl ortalarında yükselen İ talyan milliyetçili ğ i ve ba ğ ımsızlık ça ğ rıları bir devrim dönemi ba ş lattı. Yüzyıllar süren yabancı hâkimiyeti ve bölünmü ş lü ğ ün ardından İ talyan devletlerinin büyük bölümü 1861’de birle ş ti ve İ talya Krallı ğ ı kuruldu. 19. yüzyıl sonlarından 20. yüzyıl ba ş larına dek İ talya’nın özellikle kuzeyi hızlı bir ş ekilde sanayile ş ti ve dünya çapında sömürgeler elde etti. Ancak güney bu sanayile ş menin dı ş ında, yoksul kalmaya devam etti. Bu durum dünya çapındaki İ talyan diasporasının olu ş masına zemin hazırladı. I. Dünya Sava ş ı’nın sonunda kazanan tarafta olmasına ra ğ men, İ talya bir ekonomik kriz ve çalkantı dönemi ya ş adı. 1922’de Benito Mussolini’nin iktidara gelmesiyle fa ş istler ülkenin yönetiminde belirleyici hâle geldi; 1925-26 yıllarında ise fa ş ist diktatörlük kurumsalla ş tı. II. Dünya Sava ş ı’na Mihver Devletleri safında katılan İ talya, ma ğ lubiyet, ekonomik yıkım ve iç sava ş la yüzle ş ti. Ülkenin Alman i ş galinden kurtarılması ve İ talyan direni ş hareketinin güçlenmesini takiben monar ş i la ğ vedildi, demokratik bir Resmi Adı İ talya Cumhuriyeti Ba ş kent Roma Resmî Dil İ talyanca Yönetim Biçimi Parlamenter cumhuriyet Yüzölçümü 301 bin 338 kilometrekare Nüfus 62 milyon 390 bin 364 ki ş i Ki ş i Ba ş ına Gelir 42.100 $ Para Birimi Euro 40 Rönesans’ın anavatanı Milano’daki Duomo Katedrali Venedik kanalları ve gondol... İ TALYA MONACO TUNUS FRANSA İ SV İ ÇRE AVUSTURYA SLOVENYA HIRVAT İ STAN BOSNA HERSEK SIRB İ STAN KARADA Ğ ARNAVUTLUK YUNAN İ STAN MACAR İ STAN (FRA) Sicilya